Trẻ em thường có hệ hô hấp chưa hoàn thiện, sức đề kháng yếu, dễ mắc các vấn đề đường hô hấp như ho khan, ho có đờm, ho gà,... Làm thế nào để giảm ho cho trẻ? Hãy tìm hiểu những cách hiệu quả dưới đây.

Ho là phản xạ sinh lý bảo vệ cơ thể, giúp làm sạch đường thở và tống xuất đàm, dịch tiết. Trẻ thường gặp ho khan, ho có đờm do nhiều nguyên nhân như viêm nhiễm, dị ứng, hay đơn giản chỉ là ngất ngây, nôn mửa. Việc xác định nguyên nhân giúp áp dụng phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

Điều trị ho cho trẻ không cần sử dụng thuốc thường được áp dụng thông qua các biện pháp chăm sóc tại nhà như giữ ấm, nghỉ ngơi, dinh dưỡng cân đối, uống nước nhiều, và massage bàn chân. Việc này giúp trẻ tự khỏi mà không cần sử dụng thuốc, đặc biệt hiệu quả trong thời gian chuyển mùa và khi thời tiết thay đổi.

Chữa ho cho trẻ bằng phương pháp đông y có thể giảm thiểu khả năng rối loạn tiêu hoá do thuốc và các tác dụng khác do sử dụng thuốc. Một số bài thuốc Đông y thường được sử dụng gồm có:

Bài thuốc chữa ho với gừng:

• Gừng có đặc tính kháng viêm, chống khuẩn tự nhiên nên có mặt trong nhiều bài thuốc chữa ho khan, ho có đờm, ho kéo dài, viêm thanh quản
• Cách dùng: 1⁄2 thìa nước cốt gừng vào ly sữa ấm cho trẻ uống hoặc nấu trà gừng mật ong cho trẻ uống, dùng nước gừng để trẻ tắm và ngâm chân vào buổi tối giúp giữ ấm cơ thể, giảm ho vào ban đêm

Bài thuốc chữa ho với tỏi:

Tỏi có nhiều hoạt chất kháng viêm kháng khuẩn, vị cay, ấm là bài thuốc giảm ho khan, ho đờm rất hiệu quả. Ngoài ra trong tỏi còn chứa các hoạt chất dinh dưỡng như Allicin, Diallyl Sulfide,... hỗ trợ nâng cao sức đề kháng của cơ thể người bệnh.

Cách dùng:

• Chưng cách thuỷ 4-5 tép tỏi tươi đập dập với 1-2 viên đường phèn, chắt lấy nước cốt sử dụng 2-3 lần/ngày.
• Hoặc dùng 1 củ tỏi tươi, 1 củ hành tím ngâm với mật ong nguyên chất 12 tiếng, dùng dần mỗi lần nửa muỗng cà phê pha với nước ấm, tuy nhiên không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi.

Bài thuốc với nghệ tươi:

Nghệ tươi chữa các thành phần như curcumin, cacbua terpenic, tinh dầu,... có tác dụng kháng khuẩn, chống oxy hoá, kháng viêm tốt nên được tin dùng trong các bài thuốc chữa ho khan, ho lâu dai dẳng

Cách dùng:

• Cạo vỏ đập dập nghệ tươi, thêm vào đường phèn, nước chưng cách thuỷ trong 15-20 phút rồi sử dụng đều đặn 2-3 lần/ngày

Bài thuốc chữa ho với trứng gà:

Trứng gà vừa là thực phẩm dinh dưỡng lại còn là vị thuốc chữa ho tốt tại nhà. Cách chữa ho với trứng gà thường được áp dụng cho đối tượng khó uống như trẻ nhỏ, người già, phụ nữ có thai,...

Cách dùng:

• Thêm 2-3 thìa mật ong vào nước, đun sôi, đánh tan 1-2 quả trứng gà, đợi nước mật ong sôi thì cho trứng vào, khuấy đều, sử dụng món ăn khi còn ấm nóng để hạn chế vị tanh.

Chữa ho với muối:

Muối có tác dụng diệt khuẩn tại đường hô hấp do đó cách trị ho với muối có thể áp dụng trong mọi trường hợp, đặc biệt là ho khan, ho có đờm.

Cách dùng:

• Súc miệng với nước muối hàng ngày, có thể sử dụng nước muối sinh lý sẵn hoặc hoà tan muối hạt với nước ấm.
• Vệ sinh mũi họng mỗi ngày với nước muối giúp hạn chế các bệnh lý đường hô hấp thường mắc phải.

Chữa ho với quả lê:

Lê có vị ngọt hơi chua, tính mát, có tác dụng bổ phế, tiêu đờm, sinh tân dịch. Do đó lê có tác dụng trị ho tại nhà hiệu quả trong ho khan, ho có đờm, ho dai dẳng.

Cách dùng:

• Lê thái nhỏ dùng với hạt sen, đường phèn, nước vừa đủ rồi đun sôi cho đến khi nguyên liệu mềm nhuyễn. Khi sử dụng ăn cả nước và cái để tăng hiệu quả điều trị.

Bài thuốc chữa ho với quất:

Quất (tắc) là loại quả có vị chua, tác dụng trừ đờm, thông phổi. Do đó, các bài thuốc trị ho khan, ho có đờm, khản giọng, viêm amidan với quất thường có hiệu quả tốt và nhiều người áp dụng.

Cách dùng:

• 4-5 quả quất tươi, cắt đôi để nguyên hạt, thêm vào 1-2 viên đường phèn đem chưng cất thuỷ trong 20 phút.
• Chắt lấy phần nước cốt sử dụng 2-3 lần/ngày.

Bài thuốc chữa ho cho trẻ với chanh:

Chanh chứa nhiều vitamin C- chất dinh dưỡng cần thiết giúp nâng cao sức đề kháng, ngoài ra còn chứa nhiều hoạt chất kháng khuẩn, dùng trong các bài thuốc trị ho dai dẳng, ho kéo dài, ho khan hiệu quả.

Cách dùng:

• Pha nước cốt chanh với 1-2 thìa mật ong, thêm nước ấm và uống khi còn ấm.

Bài thuốc chữa ho với lá húng chanh:

Lá húng chanh có tính ấm, vị chua, mùi thơm, có tác dụng tốt trong các trường hợp ho do viêm họng, ho do cảm lạnh, cơ thể ớn lạnh.

Cách dùng:

• 1 nắm lá húng chanh cùng 2-3 quả quất xay nhuyễn lấy nước cốt, chưng cách thuỷ cùng 1-2 viên đường phèn và sử dụng 2-3 lần/ngày.
• Sử dụng trong các trường hợp ho có đờm.

Bài thuốc chữa ho với lá húng quế:

Thành phần caffeic acid trong lá húng quế được cho là có tác dụng cải thiện hệ miễn dịch, đồng thời ức chế sự phát triển của virus, vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp ở trẻ. Đây là lý do mà dân gian thường dùng húng quế làm thuốc trị ho, viêm phế quản, viêm họng, cảm cúm.

Cách dùng: 1 bó húng quế cùng 2 quả khế chua và 50g đường phèn, hấp cách thủy cho đường tan hoàn toàn và cô đặc lại, để nguội dùng dần. Mỗi ngày 3 lần lấy 2 thìa cho trẻ uống, trước khi dùng nên hâm nóng lại hoặc pha với 1 chút nước ấm.

Bài thuốc chữa ho với rau cải cúc:

Rau cải cúc có vị ngọt nhẹ, hơi the, có tính mát và tác dụng tán phong, tiêu đờm, hỗ trợ tiêu hoá tốt. Rau cải cúc có thể dùng như bài thuốc trị ho tại nhà bằng một số món ăn đơn giản.

Cách dùng:

• Rau cải cúc có thể dùng nấu canh với thịt hoặc cá thác lác hay tôm trong bữa ăn hàng ngày.

Bài thuốc chữa ho với củ cải trắng:

Củ cải trắng là phương thuốc trị ho tự nhiên, an toàn cho trẻ, có tính thanh mát, giúp tiêu đờm, giải độc cho cơ thể. Qua đó giúp cải thiện tình trạng ho có đờm, viêm họng, viêm khí phế quản

Cách dùng:

• 200g củ cải trắng cắt nhỏ, đem nấu với 800ml nước trong 15 phút, lọc nước cho trẻ uống nhiều lần trong ngày

Bài thuốc chữa ho với rễ cam thảo:

Rễ cam thảo thường dùng kết hợp với các loại trà và trong các bài thuốc chữa bệnh nhiễm trùng đường hô hấp của Đông y. Dược liệu này vị ngọt, tính bình, có khả năng đi vào các kinh Tỳ, Vị, Phế, Tâm giúp kiện tỳ, ích khí, bổ phế, chỉ ho, tiêu thống. Ngoài ra rễ cam thảo còn có saponin giúp long đờm, có lợi cho trẻ ho nhiều đờm.

Cách dùng:

• Xắt mỏng rễ cam thảo. Mỗi lần lấy vài lát đem hãm nước, sôi để còn hơi ấm cho trẻ uống mỗi ngày 4-5 lần để giảm hiện tượng kích ứng ở niêm mạc họng, làm dịu cơn ho.

Khi chăm sóc ho cho trẻ tại nhà không đem lại hiệu quả, hãy đưa trẻ đến bệnh viện nếu gặp những tình trạng như: sốt cao không giảm, nôn ói, tiêu chảy hoặc nôn máu.

Tại bệnh viện, bác sĩ có thể kê đơn thuốc như kháng sinh, thuốc làm loãng đờm, thuốc chống viêm, chống dị ứng để điều trị tùy thuộc vào triệu chứng cụ thể của trẻ.

Lựa chọn cách trị ho phù hợp giữa bài thuốc dân gian và phương pháp y học hiện đại sẽ giúp trẻ phục hồi sức khỏe nhanh chóng và ngăn chặn biến chứng nguy hiểm.