Buzz
Tiếng Ilocano là một ngôn ngữ bản địa của Philippines, được nói chủ yếu ở miền bắc Luzon và là một ngôn ngữ chính thức của tỉnh La Union. Với 9,1 triệu người nói bản địa, tiếng Ilocano là ngôn ngữ bản địa thứ ba được nói nhiều nhất tại Philippines. Cách dễ nhất để học cách nói tiếng Ilocano là bắt đầu với cách phát âm của bảng chữ cái để bạn có thể phát âm ra những từ bạn thấy in. Từ đó, bạn có thể học được những từ khác. Bạn sẽ có những cuộc trò chuyện cơ bản bằng ngôn ngữ đó trước khi bạn biết đến nó.
Bước
Phát âm từ tiếng Ilocano
Bắt đầu với âm nguyên âm tiếng Ilocano. Tiếng Ilocano có cùng 5 nguyên âm như tiếng Anh. Những chữ này phát âm giống nhau suốt thời gian, bất kể chúng ở đâu trong một từ. Tuy nhiên, những nguyên âm phát âm hơi khác so với những gì bạn có thể đã quen thuộc. 5 nguyên âm của tiếng Ilocano phát âm như sau:
- Chữ 'a' phát âm là 'ah', tương tự như chữ 'a' trong từ tiếng Anh 'father.'
- Chữ 'e' phát âm là 'eh', tương tự như chữ 'e' trong từ tiếng Anh 'bed.'
- Chữ 'i' phát âm là 'ee', tương tự như chữ 'ee' trong từ tiếng Anh 'beet.'
- Chữ 'o' phát âm là 'au', tương tự như chữ 'au' trong từ tiếng Anh 'author.'
- Chữ 'u' phát âm là 'oo', tương tự như chữ 'oo' trong từ tiếng Anh 'boot.'
Mẹo: Các chữ cái 'w' và 'y' đôi khi được coi là nguyên âm, nhưng chỉ khi kết hợp với một trong 5 nguyên âm thông thường để tạo thành một diphthong.
Kết hợp âm nguyên âm với nhau để tạo thành diphthongs. Khi hai nguyên âm cùng nhau trong một từ tạo ra một âm thanh khác với âm thanh mà từng nguyên âm sẽ tạo ra khi đứng một mình, chúng tạo ra một diphthong. Tiếng Ilocano có 6 diphthongs:
- Diphthong 'aw' phát âm giống với âm thanh 'au' trong từ tiếng Anh 'slaughter.'
- Diphthong 'ay' phát âm giống với âm thanh 'ay' trong từ tiếng Anh 'bay.'
- Diphthong 'ey' phát âm giống với âm thanh 'ei' trong từ tiếng Anh 'seize.'
- Diphthong 'iw' phát âm giống với âm thanh 'ieu' trong cách phát âm tiếng Pháp của từ tiếng Anh 'lieu.'
- Diphthong 'oy' phát âm giống với âm thanh 'oy' trong từ tiếng Anh 'boy.'
- Diphthong 'uy' phát âm giống với âm thanh 'oy' trong từ tiếng Anh 'boy.'
Phát âm hầu hết các phụ âm giống như trong tiếng Anh. Vì hầu hết các phụ âm trong tiếng Ilocano phát âm giống như chúng sẽ phát âm trong tiếng Anh, bạn không cần phải lo lắng về việc luyện tập những chữ này nếu bạn nói tiếng Anh. Tuy nhiên, có một vài chữ cái tạo âm thanh có thể là không quen thuộc đối với người nói tiếng Anh.
- Chữ 'ng' được coi là một phụ âm riêng biệt trong tiếng Anh. Nó phát âm giống với âm thanh 'ng' trong từ tiếng Anh 'sing.' Tuy nhiên, nó cũng có thể xuất hiện ở đầu của một từ, điều này có thể gây khó khăn cho người nói tiếng Anh.
- Chữ 'r' được lăn, giống như 'r' trong tiếng Tây Ban Nha.
- Tiếng Ilocano cũng có ký hiệu '-', đại diện cho một 'glottal stop.' Âm thanh này được tạo ra khi bạn nhanh chóng đóng các dây thanh âm của mình với một hơi thở ngắn. Nếu bạn nói tiếng Anh, hãy nghĩ đến âm thanh ở giữa của cụm từ 'uh-oh!'
- Những chữ cái 'j,' 'g,' và 'r' chỉ xuất hiện trong các từ có nguồn gốc từ tiếng Tây Ban Nha, và được phát âm trong tiếng Ilocano giống như bạn sẽ phát âm chúng trong tiếng Tây Ban Nha.
Mẹo: Các chữ cái 'x' và 'v' chỉ xuất hiện trong danh từ riêng và một số từ có nguồn gốc từ tiếng Tây Ban Nha hoặc tiếng Anh. Khi chúng xuất hiện, chúng tạo ra cùng một âm thanh như chúng sẽ tạo ra trong ngôn ngữ gốc.
Thay đổi cách phát âm của một số phụ âm khi được theo sau bởi một 'i.' Khi nguyên âm 'i' đứng sau các phụ âm 'd,' 's,' hoặc 't' và được theo sau bởi một nguyên âm khác, nó hoạt động như một phụ âm, tạo thành một âm kết hợp. Các âm kết hợp kết quả tạo ra các âm thanh sau đây:
- Âm kết hợp 'di' phát âm giống với 'j' trong từ tiếng Anh 'jig.'
- Âm kết hợp 'si' phát âm giống với 'sh' trong từ tiếng Anh 'sheep.'
- Âm kết hợp 'ti' phát âm giống với 'ch' trong từ tiếng Anh 'church.'
Nghe người bản địa để xác định nơi đặt trọng âm. Trong các từ tiếng Ilocano, âm tiết được nhấn mạnh khá không thể dự đoán được. Cách dễ nhất để học cách phát âm đúng từ là chú ý vào nơi người bản địa đặt trọng âm. Tuy nhiên, cũng có một vài mẫu chỗ có thể giúp bạn.
- Trong hầu hết các từ, trọng âm chính rơi vào âm tiết cuối cùng hoặc gần cuối cùng. Nếu âm tiết gần cuối cùng kết thúc bằng một phụ âm, trọng âm rơi vào âm tiết cuối cùng. Ngoại lệ duy nhất là nếu âm tiết gần cuối cùng kết thúc bằng 'ng' và phụ âm cuối cùng bắt đầu bằng một 'k,' như trong từ 'bibingka.' Ở đó, trọng âm rơi vào âm tiết gần cuối cùng.
- Trong các từ tiếng Ilocano có nguồn gốc từ các ngôn ngữ khác, trọng âm là giống như trong ngôn ngữ gốc. Hầu hết những từ này đều xuất phát từ tiếng Tây Ban Nha, nhưng cũng có một số từ tiếng Anh.
Xây dựng từ vựng của bạn
Bắt đầu với những từ có nguồn gốc từ tiếng Tây Ban Nha. Có nhiều từ cơ bản trong tiếng Ilocano có nguồn gốc từ các từ tiếng Tây Ban Nha. Nếu bạn đã nói tiếng Tây Ban Nha, bạn đã có một từ vựng tiếng Ilocano khá phong phú. Mặc dù những từ này được viết khác nhau trong tiếng Ilocano so với trong tiếng Tây Ban Nha, nhưng chúng được phát âm giống nhau. Các từ được nhập khẩu từ tiếng Tây Ban Nha bao gồm:
- Các ngày trong tuần
- Các tháng trong năm
- Các đơn vị thời gian
- Các số
Mẹo: Tiếng Ilocano bao gồm 2 hệ thống đơn vị thời gian và số. Một hệ thống được xuất phát từ tiếng Tây Ban Nha, trong khi hệ thống khác là bản xứ. Người nói tiếng Ilocano thông thường sẽ hiểu bạn nếu bạn sử dụng bất kỳ hệ thống nào.
Xác định các phần của một căn nhà trong tiếng Ilocano. Các phòng và phần của một căn nhà là những điều bạn có thể nói về thường xuyên nếu bạn có cuộc trò chuyện bằng tiếng Ilocano. Chúng cũng dễ học. Ghi chú với các từ và đặt chúng xung quanh nhà của bạn để tập luyện nhớ ý nghĩa của từ đó.
- Balay: nhà
- Kuwarto: phòng
- Salas: phòng khách
- Panganan: phòng ăn
- Kusina: nhà bếp
- Banyo: phòng tắm
- Bubungan: trần nhà
- Diding: tường
- Ridaw: cửa
- Tawa: cửa sổ
Mẹo: Khi bạn đã học được các phòng và các phần cơ bản của ngôi nhà, bạn có thể tiếp tục với việc gắn nhãn cho những vật khác, như các mảnh đồ đạc hoặc các món đồ quần áo.
Học tên các thành viên trong gia đình của bạn. Gia đình là quan trọng trong văn hóa Ilocano. Nếu bạn bắt đầu nói chuyện với người bản địa, bạn có thể thấy rằng họ thường hỏi bạn về gia đình của bạn. Một số từ Ilocano để chỉ các thành viên trong gia đình của bạn là:
- Ading: em (anh/em gái)
- Ama: cha
- Mare: mẹ
- Apong: ông bà
- Apong baket: bà nội
- Apong lakay: ông nội
- Baket: vợ
- Lakay: chồng
- Tata: bác trai
- Tita: dì
Học một số từ miêu tả điều kiện thời tiết. Là một quốc gia đảo, điều kiện thời tiết có thể trở nên rất quan trọng tại Philippines và thường là một chủ đề chính trong cuộc trò chuyện. Những từ về thời tiết bạn có thể muốn học bao gồm:
- Naulep: có mây
- Arbis: mưa phùn
- Tudo: mưa
- Angin: gió
- Bagyo: bão
- Gurruod: sấm sét
- Kimat: sét
- Nasayaat nga tiempo: nắng/ thời tiết đẹp
Luyện tập các từ câu hỏi cơ bản. Các từ câu hỏi quan trọng nếu bạn muốn bắt đầu trò chuyện bằng tiếng Ilocano. Biết các từ câu hỏi cơ bản sẽ giúp bạn bắt đầu một câu hỏi mà bạn muốn hỏi hoặc biết cách trả lời một câu hỏi mà ai đó hỏi bạn. Các từ câu hỏi cơ bản trong tiếng Ilocano bao gồm:
- Asino: ai
- Ania: cái gì
- Kaano: khi nào
- Ayan: ở đâu
- Apay: tại sao
- Kasano: như thế nào
- Manu: bao nhiêu
Có một Cuộc Trò Chuyện Cơ Bản
Sử dụng 'komusta' để nói chào. Không có một từ cụ thể trong tiếng Ilocano thường được sử dụng như một lời chào. Thay vào đó, mọi người thường sử dụng 'komusta,' mà kỹ thuật có nghĩa là 'Bạn có khỏe không?'
- Nếu bạn quen với tiếng Tây Ban Nha, hãy chú ý sự tương đồng giữa 'komusta' và 'como estas.'
Thay đổi lời chào của bạn tùy theo thời gian trong ngày. Trong khi không có từ nào trong tiếng Ilocano dịch trực tiếp thành 'xin chào,' nhưng có các lời chào riêng bạn có thể sử dụng tùy thuộc vào thời gian trong ngày khi bạn chào ai đó. Những lời chào này cũng có thể được sử dụng để kết thúc một cuộc trò chuyện khi bạn tạm biệt. Lời chào theo thời gian trong ngày bao gồm:
- Naimbag a bigat: buổi sáng tốt lành
- Naimbag a malem: buổi chiều tốt lành
- Naimbag a sardam: buổi tối tốt lành
Nói 'Ti naganko ket' tiếp theo là tên của bạn để giới thiệu bản thân. Nếu bạn muốn tiếp tục nói chuyện với ai đó sau khi đã chào hỏi họ, hãy sử dụng 'ti naganko ket' để nói cho họ biết tên của bạn. Bạn cũng có thể nói tên của mình trước, tiếp theo là 'ti naganko.'
- Để hỏi tên của người khác, bạn nói 'Ania ti naganmo?'
- Khi người khác nói tên của họ, bạn có thể nói 'naragsakak a maamammoka,' có nghĩa là 'rất vui được gặp bạn.'
Lấy sự giúp đỡ nếu bạn không hiểu những gì người đó đang nói. Khi bạn tiếp tục nói chuyện với một người bản xứ, bạn có thể thấy rằng bạn không hiểu những gì họ đang nói, ngay cả khi bạn đã học tiếng Ilocano một thời gian. Nếu bạn không thể hiểu những gì người đó đang nói, bạn có thể nói:
- Diak maawatan: Tôi không hiểu
- Ulitemman ti imbagam: Xin bạn nói lại lần nữa
- Ibaybayagmo man ti agsarita: Xin bạn nói chậm hơn
- Isuratmo man: Xin bạn viết ra
Bao gồm các từ và cụm từ lịch sự để thể hiện sự tôn trọng. Người bản xứ sẽ kiên nhẫn hơn với bạn khi bạn đang học ngôn ngữ nếu bạn lịch sự trong cách nói và phản ứng với họ. Các từ và cụm từ lịch sự để thêm vào cuộc trò chuyện của bạn bao gồm:
- Maawan-dayawen: Xin lỗi
- Agpakawanak: Xin lỗi
- Agyamanak: Cám ơn bạn
- Awan mania man: Không có gì (trả lời 'cảm ơn bạn')
- Pangaasim man: Làm ơn
Mẹo: Để thể hiện sự tôn trọng với ai đó lớn tuổi hơn bạn, gọi họ là 'manang' (nữ) hoặc 'manong' (nam). Những từ này thường dùng để chỉ một người anh chị lớn tuổi hoặc người thân, nhưng cũng được sử dụng tương tự như 'thưa' trong tiếng Việt.
Mẹo
-
Nếu bạn không có kế hoạch đi du lịch đến Philippines và không thể tìm người bản xứ nói tiếng Ilocano gần bạn, hãy tìm kiếm trao đổi ngôn ngữ trực tuyến. Các trang web như uTalk cho phép bạn trò chuyện với người bản xứ, người sẽ giúp bạn học ngôn ngữ.
