Cách phát hiện bệnh tiểu đường

Tiểu đường là một dạng rối loạn chuyển hóa ảnh hưởng đến khả năng sử dụng và sản xuất insulin của cơ thể, cũng là cách cơ thể sử dụng đường huyết để tạo ra năng lượng. Khi tế bào trở nên kháng insulin hoặc cơ thể không sản xuất đủ insulin, mức đường huyết sẽ tăng, gây ra nhiều triệu chứng ngay lập tức và kéo dài của bệnh tiểu đường. Có 4 loại tiểu đường: tiền tiểu đường, tiểu đường tuýp 1, tiểu đường tuýp 2 và tiểu đường thai nghén. Tất cả đều có những triệu chứng tương tự và các triệu chứng riêng biệt phân biệt từng loại.

Đánh giá nguy cơ tiểu đường thai nghén. Tiểu đường thai nghén xảy ra ở phụ nữ mang thai. Nếu thuộc hàng có nguy cơ cao, bạn có thể được xét nghiệm trong lần khám thai đầu tiên và xét nghiệm lại sau quý thứ hai. Phụ nữ có mức rủi ro thấp sẽ được xét nghiệm trong quý thứ hai, từ tuần thứ 24 đến tuần thứ 28. Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai nghén sẽ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 cao hơn trong 10 năm sau khi sinh. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: mang thai ở độ tuổi trên 25, tiền sử bản thân và gia đình có bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, thừa cân ở thời điểm mang thai (chỉ số cơ thể BMI từ 30 trở lên), phụ nữ người da đen, gốc Tây Ban Nha, người Mỹ bản địa, người châu Á hoặc người quần đảo Thái Bình Dương, mang thai lần thứ ba trở lên, tử cung tăng trưởng quá mức trong thời gian mang thai.

Chú ý các yếu tố rủi ro của tiền tiểu đường. Tiền tiểu đường là trạng thái chuyển hóa với mức đường huyết cao hơn bình thường (70-99). Mặc dù mức đó vẫn thấp hơn mức cần phải điều trị bằng thuốc để kiểm soát đường huyết. Các yếu tố rủi ro của tiền tiểu đường bao gồm: tuổi trên 45, thừa cân, tiền sử gia đình có tiểu đường tuýp 2, ít vận động, cao huyết áp, từng mắc tiểu đường thai nghén, sinh con nặng từ 4 kg trở lên.

Đánh giá nguy cơ bệnh tiểu đường tuýp 2. Loại bệnh này đôi khi được gọi là tiểu đường “toàn diện”. Trong trường hợp này, các tế bào trong cơ thể trở nên kháng với leptin và insulin. Điều này dẫn đến tăng mức đường huyết, gây ra triệu chứng và tác động lâu dài của bệnh. Các yếu tố rủi ro của bệnh tiểu đường tuýp 2 cũng giống như tiền tiểu đường, bao gồm: tuổi trên 45, thừa cân, ít vận động, cao huyết áp, tiền sử bệnh tiểu đường thai nghén, sinh con nặng trên 4 kg, tiền sử gia đình có bệnh tiểu đường, stress kinh niên, và thuộc các nhóm da đen, gốc Tây Ban Nha, Mỹ bản địa, châu Á hoặc quần đảo Thái Bình Dương.

Kiểm tra các yếu tố rủi ro của bệnh tiểu đường tuýp 1. Chuyên gia tin rằng bệnh này là kết hợp giữa gen và môi trường. Người da trắng có nguy cơ cao hơn bị bệnh tiểu đường tuýp 1. Thời tiết lạnh và virus có thể kích thích bệnh tiểu đường tuýp 1 ở những người có nguy cơ cao. Stress từ thời thơ ấu, trẻ được bú sữa mẹ và ăn thức ăn đặc chậm hơn ít có nguy cơ hơn bị bệnh tiểu đường tuýp 1, kể cả khi có nguy cơ gen.

Xét nghiệm bệnh tiểu đường thai nghén trong suốt thời gian mang thai. Phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai nghén thường không có triệu chứng nào. Vì vậy, bạn nên yêu cầu xét nghiệm nếu bạn có yếu tố rủi ro. Bệnh này đặc biệt nguy hiểm vì nó ảnh hưởng đến cả bạn và thai nhi. Việc chẩn đoán sớm rất quan trọng vì tác động lâu dài đến con của bạn. Một số phụ nữ cảm thấy khát và tiểu nhiều, nhưng đó cũng có thể là dấu hiệu bình thường khi mang thai. Một số người cảm thấy không thoải mái sau khi ăn nhiều tinh bột hoặc đường.

Cảnh báo về các dấu hiệu của tiền tiểu đường. Giống như tiểu đường thai nghén, tiền tiểu đường thường không có nhiều dấu hiệu. Các dấu hiệu của tiểu đường thường liên quan đến huyết áp cao, một điều không thường xảy ra ở những người có tiền tiểu đường. Nếu có yếu tố nguy cơ của tiền tiểu đường, cần phải cảnh giác, thường xuyên kiểm tra và lưu ý các dấu hiệu ngay cả khi nhỏ nhất. Tiền tiểu đường có thể tiến triển thành tiểu đường nếu không được điều trị.

Đánh giá các dấu hiệu của bệnh tiểu đường tuýp 2. Dù có yếu tố nguy cơ hay không, bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể phát triển. Chú ý sức khỏe và theo dõi các dấu hiệu cho thấy mức đường huyết có thể tăng cao: giảm cân không rõ nguyên nhân, thị lực kém hoặc mờ, khát nước tăng do đường huyết cao, tiểu nhiều hơn bình thường, mệt mỏi và buồn ngủ, ngay cả khi đã ngủ đủ giấc, tê hoặc kim châm ở chân hoặc tay, nhiễm trùng hoặc tái phát nhiễm trùng bàng quang, da hoặc miệng, run rẩy hoặc cảm giác đói vào buổi sáng hoặc buổi chiều, vết thương lành chậm hơn bình thường, da khô, ngứa hoặc có các khối u hoặc nốt phồng bất thường, cảm giác đói hơn bình thường.

Nghi ngờ bị bệnh tiểu đường tuýp 1 với các dấu hiệu xuất hiện đột ngột. Mặc dù hầu hết người phát triển bệnh tiểu đường tuýp 1 trong tuổi thơ hoặc tuổi teen, nhưng cũng có thể phát triển ở người trưởng thành. Các dấu hiệu của bệnh tiểu đường tuýp 1 có thể xuất hiện bất ngờ hoặc không rõ ràng trong thời gian dài, bao gồm: cảm giác khát quá mức, tiểu nhiều hơn bình thường, nhiễm nấm men âm đạo ở phụ nữ, bứt rứt, thị lực kém, giảm cân không rõ nguyên nhân, tiểu không kiểm soát ở trẻ em, cảm giác đói dữ dội, mệt mỏi và yếu sức.

Tìm kiếm chăm sóc y tế khi cần thiết. Các dấu hiệu của bệnh tiểu đường thường bị bỏ qua, khiến tình trạng trở nên nguy hiểm. Các triệu chứng của bệnh tiểu đường tuýp 2 thường xuất hiện dần dần theo thời gian. Tuy nhiên, ở bệnh tiểu đường tuýp 1, cơ thể có thể ngừng sản xuất insulin đột ngột. Bạn sẽ gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng hơn, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Các dấu hiệu này bao gồm: thở sâu và nhanh, mặt đỏ, da và miệng khô, hơi thở có mùi ngọt như hoa quả, buồn nôn và nôn, đau dạ dày, lẫn lộn hoặc lờ đờ.

Khám bác sĩ ngay khi xuất hiện dấu hiệu. Bác sĩ sẽ tiến hành nhiều kiểm tra để xác định liệu bạn có bị tiểu đường hay không. Nếu có tiểu đường hoặc tiền tiểu đường, bạn cần tuân thủ chế độ điều trị được chỉ định bởi bác sĩ.

Thực hiện xét nghiệm đường huyết. Xét nghiệm này sẽ đo lượng đường trong máu để xác định liệu bạn có bị tiểu đường hoặc có nguy cơ tiểu đường hay không. Có ba loại xét nghiệm phổ biến: xét nghiệm nhanh đường huyết, xét nghiệm sau bữa ăn, và xét nghiệm dung nạp glucose đường uống.

Xét nghiệm A1C. Loại xét nghiệm này đo lượng đường kết hợp với hemoglobin trong máu, giúp bác sĩ biết được đường huyết trung bình của bạn trong khoảng 30-60 ngày qua.

Thực hiện xét nghiệm ketone nếu cần. Ketone thường xuất hiện trong máu khi cơ thể thiếu insulin, đặc biệt là ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 1. Bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm ketone nếu cần thiết.

Đề xuất xét nghiệm định kỳ. Nếu bạn có tiểu đường hoặc nguy cơ cao, việc theo dõi sức khỏe và đường huyết thường xuyên là cực kỳ quan trọng. Điều này giúp ngăn chặn tổn thương cho cơ thể và duy trì sức khỏe toàn diện. Bạn nên thực hiện các kiểm tra khám sức khỏe định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Thay đổi lối sống để kiểm soát tiểu đường type 2. Việc điều chỉnh lối sống có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn việc dùng thuốc. Hãy tham khảo ý kiến của chuyên gia về cách thay đổi lối sống phù hợp với bạn.

Giảm lượng tinh bột trong chế độ ăn. Hạn chế ngũ cốc, đường và thực phẩm giàu tinh bột có thể giúp kiểm soát đường huyết. Thay thế chúng bằng các thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp như rau xanh, hoa quả và ngũ cốc nguyên hạt.

Bổ sung chất béo và protein vào chế độ ăn. Chất béo tốt và protein có thể giúp ổn định đường huyết và làm giảm cảm giác đói. Hãy ăn thực phẩm giàu chất béo tốt như hạt hạnh nhân, cá hồi và thịt gà thả vườn.

Giữ cân nặng ổn định. Duy trì cân nặng lành mạnh có thể giúp kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Kết hợp chế độ ăn và tập luyện để duy trì cân nặng ở mức lý tưởng và cải thiện sức khỏe tổng thể.

Thay đổi thói quen hút thuốc. Hãy dành thời gian để từ bỏ thói quen hút thuốc lá. Việc này giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 đến 30-40% so với những người tiếp tục hút thuốc. Hơn nữa, việc từ bỏ thuốc lá giúp giảm nguy cơ gặp các biến chứng nguy hiểm do tiểu đường.

Đừng hoàn toàn phụ thuộc vào thuốc. Dù bác sĩ kê toa thuốc cho bạn, nhưng đừng chỉ trông cậy vào thuốc. Hãy thay đổi lối sống của mình. Thuốc chỉ là phương tiện hỗ trợ cho quyết tâm thay đổi lối sống của bạn.

Uống thuốc giảm đường huyết (hypoglycemic) nếu bạn mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 hoặc tiểu đường thai nghén. Có nhiều loại thuốc có thể sử dụng như Metformin (biguanides), sulfonylureas, Meglitinides, thuốc ức chế alpha-glucosidase và thuốc kết hợp.

Tiêm insulin nếu bạn mắc bệnh tiểu đường tuýp 1. Điều này là biện pháp hiệu quả nhất để điều trị bệnh tiểu đường tuýp 1, và cũng có thể áp dụng cho bệnh tiểu đường tuýp 2 và tiểu đường thai nghén. Có nhiều loại insulin để chọn lựa và bác sĩ sẽ hướng dẫn cách sử dụng phù hợp.