Buzz
Trước đại dịch COVID-19, ngành hàng không đang phải đối mặt với những thách thức lớn. Không một hãng hàng không nào muốn máy bay của họ nằm trên mặt đất vì điều này đồng nghĩa với việc mất lợi nhuận. Mặc dù một số hãng vẫn duy trì một số chuyến bay chính nhưng đã cắt giảm số lượng chuyến, và dĩ nhiên, những chuyến bay này tuân thủ các biện pháp vệ sinh nghiêm ngặt, từ việc giảm dịch vụ trên chuyến bay cho đến việc khử trùng toàn bộ cabin hoặc thậm chí là sửa đổi thiết kế cabin. Mặc dù đã có những biện pháp nhưng không thể phủ nhận rằng máy bay vẫn đóng góp vào sự lây lan của virus corona khi chuyển hành khách nhiễm bệnh đến các lục địa, và quan trọng hơn, nguy cơ lây nhiễm trong cabin vẫn là mối lo ngại.
Trước đó, Tổ chức Y tế Thế giới WHO đã khuyến cáo rằng nếu bạn ngồi trong khu vực 2 hàng ghế tính từ người nhiễm virus corona, bạn sẽ có nguy cơ lây nhiễm cao. Tuy nhiên, hành khách không chỉ ngồi yên tại chỗ mà còn di chuyển xung quanh, điều này có thể tăng nguy cơ lây truyền bệnh. Trong đại dịch SARS năm 2003, một hành khách trên một chuyến bay đã lây nhiễm virus SARS cho 22 người khác trong tổng số 120 hành khách, làm thấy khả năng lây nhiễm của người bệnh có thể vượt ra khỏi vùng 2 hàng ghế như WHO đã khuyến cáo. Tuy nhiên, một nhóm nghiên cứu về hành vi của hành khách trên 10 chuyến bay xuyên lục địa vào năm 2018 đã phát hiện rằng mặc dù 62% hành khách thường rời khỏi ghế và di chuyển trên chuyến bay, nhưng trong 229 mẫu xét nghiệm từ các bề mặt và không khí trên 10 chuyến bay này, không có mẫu nào cho thấy dương tính với các bệnh đường hô hấp.
Vicki Stover Hertzberg, nhà nghiên cứu sinh học tại trường đại học Emory, Atlanta, chủ nhiệm dự án nghiên cứu, chia sẻ: 'Chúng tôi cảm thấy bất ngờ với điều này khi tiến hành nghiên cứu trên 10 chuyến bay, trong đó 8 chuyến diễn ra vào mùa cúm' ... 'Kết quả nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra rằng vi khuẩn trên máy bay giống như những gì bạn thường thấy trong nhà, văn phòng hoặc những nơi mọi người thường xuyên gặp gỡ.'
Nguy cơ từ không khí đã được lọc:
Các máy bay phản lực thương mại hiện đại được trang bị bộ lọc đặc biệt gọi là HEPA, có hiệu suất tương tự như hệ thống lọc trong phòng mổ. Không khí trong cabin là sự kết hợp giữa không khí tuần hoàn và không khí được cung cấp từ bên ngoài máy bay.
Giáo sư cơ khí kỹ thuật Qingyan Chen tại đại học Purdue, bang Indiana, nói: 'Mặc dù mật độ hành khách có thể cao, không khí từ hệ thống tuần hoàn trên máy bay vẫn rất sạch sẽ nhờ vào bộ lọc HEPA, có khả năng chặn đến 99% các loại hạt với đường kính từ 0,3 micron trở lên.' Tuy nhiên, Chen lập luận rằng điều này không đồng nghĩa với việc toàn bộ không khí trong cabin là an toàn, vì khi có người hắt hơi, nói chuyện hoặc thở, những giọt nước lây lan có thể tiếp xúc với những người xung quanh trước khi được lọc qua hệ thống HEPA.
Do đó, Chen đề xuất một hệ thống tuần hoàn không khí mới có thể tạo ra một tầng không khí đã được lọc xung quanh từng hành khách, không pha trộn với không khí thở ra từ những người ngồi cạnh. Theo thiết kế này, mỗi ghế sẽ được trang bị một bộ lọc HEPA, đặt dưới ghế (như hình minh họa). Không khí từ hệ thống lọc này sẽ mát hơn so với không khí trong cabin, nhưng sẽ dần ấm lên do thân nhiệt của từng hành khách. Không khí khi người ngồi thở ra cũng sẽ ấm hơn và có khả năng chứa đựng các mầm bệnh. Khi lên tới trần máy bay, các khe hút sẽ hấp thụ và phần lớn sẽ được đẩy ra khỏi môi trường.
Chen đã thử nghiệm thành công hệ thống này trên một khu vực 7 hàng ghế trên chiếc Boeing 737 và kết quả là rất tích cực. Anh ấy cho biết: 'Thiết kế mới này ngược lại với các hệ thống tuần hoàn không khí hiện tại trên máy bay, nơi không khí được cung cấp từ trần máy bay và kết hợp với không khí được thải ra bởi hành khách trong một hệ thống trung tâm.'
Nguy cơ lây nhiễm trong quá trình làm thủ tục lên máy bay:
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nguy cơ lây nhiễm trên máy bay thấp hơn so với các không gian hạn chế khác. Điều này có thể là do tỷ lệ tuân thủ chuẩn không khí trong cabin cao, ít tiếp xúc giữa hành khách và ít hành vi giao tiếp trực tiếp. Hành khách cũng nhận thức rằng nên tránh bay khi họ không khỏe.
Tuy nhiên, các bước khác trong quá trình bay mang theo nguy cơ lây nhiễm cao hơn, như thủ tục lên máy bay khi mọi người xếp hàng và chen lấn.
Vào năm 2014, sau đợt dịch Ebola, một nhóm nghiên cứu đã khám phá các phương thức thay thế để lên máy bay, giảm nguy cơ lây nhiễm giữa các hành khách. Nghiên cứu cho thấy, nếu hành khách sobe lên máy bay theo thứ tự ngẫu nhiên thay vì theo từng hàng hoặc nhóm, nguy cơ lây nhiễm giảm do mọi người sẽ ít tiếp xúc gần nhau hơn. Tuy nhiên, thời gian để hoàn thành thủ tục lên máy bay sẽ tăng lên.
Đại dịch trên Du thuyền:
Theo Chen, một số trường hợp nhiễm trên tàu Diamond Princess được cho là lây bệnh bằng cách này, và độ lây nhiễm tăng cao sau khi hành khách được cách ly. Sự lây lan trên con tàu Diamond Princess là bài học lớn để chúng ta nâng cao hiểu biết về khả năng lây lan của virus. Trong số 3,711 hành khách và thủy thủ đoàn, hơn 700 người nhiễm corona chỉ trong vòng 14 ngày cách ly theo yêu cầu của chính quyền thành phố Yokohama, Nhật Bản, nơi con tàu cập cảng.
Dựa trên dữ liệu lây nhiễm trên tàu Diamond Princess, các nhà nghiên cứu y học nhiệt đới và dịch tễ học tại London đưa ra giả thuyết: nếu tất cả mọi người trên tàu được sơ tán ngay khi phát hiện ổ dịch, chỉ có 76 người nhiễm bệnh. Ngược lại, nếu kiểm dịch hoàn toàn không được thực hiện và hành khách trên tàu bị bỏ lại, có thể có đến gần 3,000 người nhiễm.
Annelies Wilder-Smith - người dẫn đầu nghiên cứu, cho biết: 'Hoạt động cách ly đã phát huy hiệu quả, nhưng suy cho cùng, sẽ tốt hơn nếu sơ tán mọi người trên tàu ngay lập tức.' … 'Chúng ta không thể trách họ và tôi cũng không nghĩ rằng họ đã phạm sai lầm. Tuy nhiên, chúng ta đã học được một bài học rằng trong tương lai nếu có một ổ dịch trên tàu hay bất kỳ không gian hạn chế nào thì điều đầu tiên là bạn phải đưa mọi người ra khỏi nơi đó càng sớm càng tốt.'
Những chiếc du thuyền là một không gian hạn chế rất đặc biệt nơi mà tỉ lệ bạn gặp đi gặp lại cùng một người hay nhiều người cao hơn, mật độ người cao và liên tục trộn lẫn với nhau. Điều này khiến dịch bệnh bùng phát tồi tệ hơn so với những khu đô thị nơi mật độ người cũng cao nhưng tỉ lệ trộn lẫn không cao.
Wilder-Smith nói: 'Không giống như máy bay, du thuyền là những khu vườn ươm dịch bệnh khổng lồ. Chỉ một ca nhiễm có thể kích thích một đợt dịch bệnh lớn.' Có thể sau đại dịch này, lòng tin vào những chiếc du thuyền và hoạt động kinh doanh du thuyền sẽ bị tác động đáng kể.
Theo: Nguồn: CNN
