Một vật lạ kẹt trong tai có thể gây ra cảm giác không dễ chịu, đôi khi gây hoảng sợ. Đặc biệt trẻ em thường đưa các vật vào tai, đôi khi khiến chúng bị kẹt bên trong. May mắn là hầu hết các trường hợp này đều không cần cấp cứu. Dị vật trong tai có thể dễ dàng được lấy ra tại nhà hoặc tại phòng khám của bác sĩ và thường không có ảnh hưởng lâu dài nào đến sức khỏe và thính lực. Tuy nhiên, nếu không thể nhìn thấy gì trong tai, bạn nên đến bác sĩ để lấy vật đó ra.
Hành động bước đầu
Xác định vật kẹt trong tai là gì. Không phải lúc nào chúng ta cũng biết được bằng cách nào hoặc tại sao một vật gì đó lại kẹt trong tai, nhưng cách xử lý sẽ khác nhau tùy vào việc vật đó là gì. Nếu có thể, bạn hãy xác định dị vật trước khi quyết định cách xử lý.

- Phần lớn các vật kẹt trong tai được đặt vào một cách cố ý, thông thường ở trẻ nhỏ và trẻ lẫm chẫm tập đi. Các vật này gồm nguyên liệu thực phẩm, kẹp tóc, hạt trang sức, đồ chơi nhỏ, bút chì, tăm bông. Nếu biết trẻ đang làm gì trước khi có triệu chứng xảy ra, bạn có khả năng xác định được vật gì kẹt trong tai trẻ.
- Ráy tai có thể tích tụ trong ống tai và cứng lại. Sự tích tụ ráy tai cũng có thể do lạm dụng hoặc sử dụng tăm bông không đúng cách. Các triệu chứng cho thấy ráy tai tích tụ gồm cảm giác đầy hoặc áp lực trong một tai, đôi khi gây chóng mặt hoặc giảm thính lực.
- Côn trùng có thể là một dị vật đáng sợ và khó chịu nếu lọt vào tai nhưng cũng dễ nhận biết nhất. Tiếng vo ve và sự chuyển động của côn trùng có thể nghe và cảm nhận được trong tai.

Quyết định xem có cần chăm sóc y tế ngay lập tức hay không. Phần lớn trường hợp dị vật trong tai không đòi hỏi sự can thiệp ngay lập tức. Nếu không thể tự lấy ra được, bạn có thể đến bác sĩ vào ngày hôm sau. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cần phải đến phòng cấp cứu ngay để tránh tổn thương nghiêm trọng hơn.
- Nếu dị vật trong tai là vật sắc nhọn, bạn cần đến chăm sóc y tế ngay lập tức, vì có thể xảy ra biến chứng nhanh chóng.
- Trẻ em thường cho pin nút áo vào tai. Đây là loại pin nhỏ tròn, thường dùng cho đồng hồ đeo tay hoặc các thiết bị điện tử nhỏ. Nếu pin nút áo ở trong tai, bạn cần đến chăm sóc y tế ngay lập tức. Hóa chất từ pin có thể rò rỉ và gây tổn thương nghiêm trọng cho ống tai.
- Nếu dị vật trong tai là thực phẩm hoặc thực vật, bạn cần tìm cách cấp cứu ngay lập tức. Những vật này có thể phồng khi tiếp xúc với độ ẩm, gây tổn thương cho tai.
- Nếu bạn gặp các triệu chứng như sưng, sốt, tiết dịch, chảy máu, mất thính lực, chóng mặt hoặc cơn đau gia tăng, bạn cần đến bác sĩ ngay lập tức.

Biết những điều không nên làm. Dị vật trong tai thường gây khó chịu đến mức khiến chúng ta hành động ngay mà không suy nghĩ đến hậu quả. Nhiều phương pháp tự chữa trị được bán ở các hiệu thuốc lại gây hại nhiều hơn là có ích khi có dị vật kẹt trong tai.
- Không nên sử dụng tăm bông để lấy dị vật ra khỏi tai. Tăm bông thường được sử dụng để làm sạch tai, nhưng chúng không hiệu quả trong việc lấy dị vật ra khỏi tai. Thực tế, tăm bông có thể đẩy dị vật sâu vào trong ống tai hơn.
- Không nên tự bơm rửa tai. Nhiều sản phẩm bơm rửa tai được bán nhưng không nên tự rửa tai mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ khi có dị vật kẹt trong tai.
- Không nên sử dụng thuốc nhỏ tai cho đến khi bạn biết dị vật trong tai là gì. Dị vật trong tai cũng có thể gây ra các triệu chứng giống như các bệnh về tai khác. Việc sử dụng thuốc nhỏ tai có thể làm trầm trọng hơn, đặc biệt nếu dị vật làm thủng màng nhĩ.
Thử các phương pháp tại nhà

Lắc tai để dị vật rơi ra. Biện pháp đầu tiên nên thử là nghiêng đầu xuống và dùng lực hấp dẫn để đẩy dị vật ra ngoài. Nghiêng đầu về một bên sao cho bên tai bị tắc hướng xuống đất. Đôi khi chỉ cần như vậy dị vật cũng có thể rơi ra.
- Để thay đổi hình dạng của ống tai, nắm lấy lõi tai, tức phần ngoài cùng của tai (không phải thùy tai mà là vành tai bắt đầu từ chóp cao nhất của tai và kéo xuống đến thùy tai). Động tác lắc có thể khiến dị vật rơi ra, tiếp theo lực hấp dẫn sẽ hoàn thành công việc.
- Không đập hoặc đánh vào đầu. Bạn có thể lắc nhẹ, nhưng đừng đập vào đầu vì có thể gây thêm tổn thương.

Sử dụng kẹp dùng cho dị vật trong tai. Bạn chỉ nên sử dụng phương pháp này nếu một phần của dị vật thò ra và bạn có thể dễ dàng lấy ra bằng kẹp. Không đưa kẹp vào trong ống tai. Cố gắng lấy dị vật trong tai của trẻ em bằng kẹp không phải là ý tưởng hay. Thay vào đó, bạn nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ nhi khoa.
- Rửa sạch kẹp bằng nước ấm và xà phòng diệt khuẩn trước khi sử dụng. Dị vật đôi khi có thể làm thủng màng nhĩ, gây chảy máu hoặc rách bên trong ống tai. Điều này có thể gây nhiễm trùng tai.
- Sử dụng kẹp kẹp lấy dị vật và rút ra. Làm nhẹ nhàng và chậm rãi để tránh làm vỡ dị vật trước khi nắm bắt được.
- Không nên sử dụng phương pháp này nếu dị vật ở quá sâu và bạn không thể nhìn thấy đầu kẹp khi cố gắng lấy ra. Ngoài ra, không nên cố gắng nếu nạn nhân không yên lặng. Trong những trường hợp như vậy, tốt nhất là đưa nạn nhân đến bác sĩ.

Sử dụng dầu để tiêu diệt côn trùng. Côn trùng bị vào tai có thể gây rất khó chịu vì chúng bay loạn xạ và kêu vo ve. Ngoài ra, có nguy cơ bị chúng đốt. Việc tiêu diệt côn trùng có thể giúp lấy chúng ra dễ dàng hơn.
- Không bao giờ dùng ngón tay để lấy côn trùng ra vì chúng có thể đốt.
- Nghiêng đầu qua một bên sao cho bên tai bị kẹt hướng lên trần nhà hoặc lên trời. Đối với người lớn, kéo thùy tai ra sau và lên trên. Đối với trẻ em, kéo ra sau và xuống dưới.
- Dầu khoáng, dầu olive hoặc dầu em bé hiệu quả nhất. Ưu tiên dùng dầu khoáng nếu có. Đảm bảo dầu ấm, nhưng không đun sôi hoặc bỏ vào lò vi sóng nếu bạn không muốn bị bỏng tai. Chỉ cần dùng một giọt nhỏ, tương đương với lượng dung dịch cho một lần nhỏ tai.
- Ý tưởng tốt nhất là con côn trùng sẽ chết đuối hoặc ngạt trong dầu và nổi lên trên bề mặt.
- Chỉ nên sử dụng dầu nếu bạn đang cố gắng lấy côn trùng ra khỏi tai. Nếu thấy đau, chảy máu hoặc dịch tiết từ tai, có thể bạn đã thủng màng nhĩ. Việc sử dụng dầu trong những trường hợp này có thể nguy hiểm; không nên sử dụng dầu nếu bạn có xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào như trên.
- Đến gặp bác sĩ sau khi sử dụng phương pháp này để đảm bảo mọi bộ phận của côn trùng đã được lấy ra hết.

Ngăn ngừa sự cố tương lai. Dạy trẻ không nên đặt các vật nhỏ vào tai, miệng hoặc các lỗ khác trên cơ thể. Trông chừng trẻ dưới năm tuổi khi chúng ở gần các vật nhỏ. Đặc biệt cẩn thận với pin nút áo; cất giữ chúng ở nơi an toàn, ngoài tầm với của trẻ.
Tìm kiếm chăm sóc y tế

Chuẩn bị cho cuộc khám. Nếu không có phương pháp tại nhà nào hiệu quả, bạn cần phải đến bác sĩ và tìm sự hỗ trợ chuyên môn. Trước khi đến bác sĩ, bạn cần thu thập một số thông tin cần thiết. Đối với trẻ em, hãy nhớ hỏi chúng mọi chi tiết về sự cố trước khi đến bác sĩ. Trẻ có thể dễ dàng kể với bạn hơn là với bác sĩ.
- Quan trọng nhất, hãy thông báo cho bác sĩ biết vật gì đang ở trong tai và đã bao lâu. Điều này có thể giúp bác sĩ đánh giá tình trạng nặng nhẹ.
- Hãy kể cho bác sĩ biết về các tình huống sau sự cố. Chúng có tác động phụ không? Bạn đã cố gắng lấy vật ra không? Nếu có, bạn đã làm thế nào và kết quả ra sao?

Xem liệu cần phải rửa tai không. Bác sĩ có thể đề nghị rửa tai bằng nước hoặc dung dịch muối để loại bỏ dị vật. Đây là một thủ thuật tương đối nhanh chóng và đơn giản.
- Thông thường, bác sĩ sẽ sử dụng ống bơm để bơm nước sạch và ấm vào ống tai.
- Nếu thành công, mọi dị vật sẽ trôi ra trong quá trình rửa tai.
- Không bao giờ tự mình rửa tai tại nhà. Hãy để chuyên gia y tế thực hiện điều này.

Cho phép bác sĩ sử dụng nhíp y tế để lấy dị vật ra ngoài. Mặc dù nhíp không thực sự hữu ích khi tự mình thực hiện ở nhà, nhưng bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ chuyên môn tinh vi hơn để lấy dị vật ra khỏi tai.
- Một công cụ y tế gọi là phễu soi tai được sử dụng để soi sáng và kiểm tra ống tai, sẽ được kết hợp với nhíp y tế. Bác sĩ có thể dễ dàng theo dõi nhíp bên trong tai và tránh làm tổn thương bất kỳ cấu trúc quan trọng hoặc nhạy cảm nào.
- Bác sĩ sẽ sử dụng một loại nhíp đặc biệt được thiết kế để sử dụng trong tai, còn gọi là kẹp forcep, để lấy dị vật trong tai ra một cách nhẹ nhàng.
- Nếu dị vật là kim loại, bác sĩ có thể sử dụng một công cụ dài có từ tính. Điều này sẽ giúp lấy dị vật ra dễ dàng hơn.

Bác sĩ có thể cần sử dụng giác hút để lấy dị vật ra. Một ống nhỏ được đặt gần dị vật, sau đó lực hút sẽ giúp lấy dị vật ra một cách nhẹ nhàng.
- Phương pháp này thường được sử dụng để lấy các vật cứng như khuy áo hoặc hạt trang sức hơn là các vật hữu cơ như thức ăn hoặc côn trùng.

Chuẩn bị cho việc sử dụng thuốc an thần. Điều này đặc biệt phổ biến trong trường hợp của trẻ nhỏ và trẻ mới tập đi. Trẻ con thường khó bình tĩnh và giữ yên trong quá trình thực hiện các kỹ thuật này. Thông thường bác sĩ sẽ đề xuất sử dụng thuốc an thần để ngăn ngừa các cử động có thể gây sự cố và tổn thương cho cấu trúc bên trong tai.
- Không ăn uống trong 8 giờ trước khi đến phòng khám nếu bác sĩ đề cập đến việc sử dụng thuốc an thần.
- Tuân theo mọi chỉ dẫn của bác sĩ khi rời khỏi phòng khám. Bác sĩ có thể muốn bạn quan sát các biểu hiện của trẻ để đề phòng các biến chứng. Hãy lắng nghe và hỏi bác sĩ nếu có bất kỳ thắc mắc nào.

Tuân theo mọi chỉ dẫn khi bị thủng màng nhĩ. Đôi khi dị vật có thể đâm thủng màng nhĩ. Nếu bạn bị thủng màng nhĩ, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị.
- Các triệu chứng của thủng màng nhĩ bao gồm đau, khó chịu, cảm giác đầy trong tai, chóng mặt, và chất lỏng hoặc máu chảy ra khỏi tai.
- Thông thường màng nhĩ sẽ tự lành trong khoảng hai tháng. Tuy nhiên bác sĩ có thể đề nghị bạn sử dụng một đợt kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng. Bạn cũng được khuyến khích giữ tai sạch và khô ráo trong suốt thời gian chữa trị.

Trao đổi với bác sĩ về quá trình phục hồi. Sau khi khám, bác sĩ có thể đề xuất bạn tránh bơi hoặc ngâm tai trong nước trong 7-10 ngày. Điều này giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng. Bạn cũng nên bịt tai bằng dầu khoáng và bông gòn khi tắm vòi sen hoặc tắm bồn.
- Thông thường, bác sĩ sẽ hẹn tái khám trong vòng 1 tuần để đảm bảo tai của bạn đã lành hẳn, không có chất lỏng, máu hoặc đau.
Cảnh báo
- Không nên cố gắng lấy vật lạ ra bằng ngón tay. Hành động này thường khiến vật bị đẩy sâu hơn vào trong tai.
- Vì trẻ nhỏ thường không thể diễn đạt rõ ràng về vấn đề của mình cho người lớn, bạn cần chú ý đến các dấu hiệu của trẻ nếu họ có vật lạ trong tai. Quấy khóc không lý do, đỏ và sưng quanh tai, hay kéo tai là các dấu hiệu cần lưu ý.
- Tìm sự hỗ trợ y tế ngay lập tức nếu có bất kỳ triệu chứng nào như cảm cúm kèm với việc có vật lạ kẹt trong tai.
