Cách tiếp cận nuôi dạy con tự lập

 Một số chuyên gia tâm lý, giáo dục trên thế giới đã chỉ ra rằng cha mẹ thông minh không phải là những người kiểm soát mọi khía cạnh của cuộc sống của con, mà họ nên là người dẫn dắt, tạo ra các tình huống và khuyến khích con phát triển khả năng tự lập.

TS William Stixrud và Ned Johnson trong tác phẩm Nuôi dạy đứa trẻ tự lập đã chỉ ra rằng dữ liệu nghiên cứu gần đây cho thấy tỷ lệ trẻ vị thành niên mắc trầm cảm và tổn thương tinh thần đang tăng lên. Nguyên nhân chính là do sự can thiệp, kiểm soát quá mức từ phía cha mẹ.

Điều này dẫn đến việc nhiều trẻ không có quyền tự quyết, gây suy giảm sức khỏe tinh thần, sự linh hoạt của bộ não và tinh thần tự chủ trong học tập cũng như cuộc sống hàng ngày.

Theo hai tác giả, cha mẹ thường có xu hướng định hình con cái theo ý muốn của mình, thực hiện những việc mà họ nghĩ là tốt nhất. Nhưng thực tế, sự can thiệp này đã làm mất đi sự dũng cảm, khả năng đối mặt và giải quyết vấn đề của trẻ.

Hiểu được điều này, hai tác giả đã tiết lộ cách cha mẹ có thể tích cực giúp con xây dựng một bộ não mạnh mẽ, sự tự tin, sẵn sàng đối mặt với những thách thức mới và tự mình đặt ra lộ trình cho bản thân.

Cuốn sách giúp cha mẹ nhận ra rằng không nên đặt áp lực lên con cái, thay vào đó, họ nên chuyển sang mô hình “nuôi dưỡng động lực nội tại” cho trẻ.

Thông tin trong sách được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa kiến thức về não bộ và các phương pháp trị liệu hành vi. Tuy nhiên, điều này không khiến cuốn sách trở nên phức tạp, khó hiểu vì hai tác giả đã lựa chọn và giải thích một cách cặn kẽ từng chi tiết cùng với các ví dụ minh họa giúp các bậc phụ huynh tiếp cận dễ dàng.

“Stixrud và Johnson cung cấp cho cha mẹ những chiến lược và gợi ý có cơ sở nhằm giúp trẻ đối mặt với các thách thức trong học tập và cuộc sống. Hai tác giả trình bày các trường hợp thuyết phục về cách cha mẹ có thể giúp trẻ vượt qua cảm giác căng thẳng và tuyệt vọng, để trẻ cảm thấy yêu thương, tin tưởng và được hỗ trợ”, trang Publishers Weekly nhận xét.

Chuyển từ sự trừng phạt sang tình thương và lý trí

Alfie Kohn, tác giả của 14 tác phẩm về hành vi con người, giáo dục và phương pháp nuôi dạy trẻ đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ. Ông viết Cha mẹ không điều kiện với hy vọng truyền đạt cho cha mẹ chìa khóa để mở cánh cửa tình thương không điều kiện giữa họ và con cái.

Cuốn sách đem lại góc nhìn đầy mới mẻ về tình yêu thương và cách thể hiện nó đối với con cái.

Nhiều phụ huynh thường dùng câu như: “Nếu con không ngồi yên, mẹ sẽ không cho con đi siêu thị nữa”; “Nếu con không gọn gàng thì con sẽ không được ăn tối”... Tất cả điều này không cần thiết khiến người lớn đặt điều kiện cho tình yêu thiêng liêng và thuần khiết nhất.

Theo tác giả, trừng phạt, mắng mỏ con mỗi khi con mắc lỗi, hay dùng phần thưởng để khuyến khích con mỗi khi con đạt được thành tựu mà phụ huynh đã áp đặt trước đó sẽ khiến trẻ mất đi “động lực nội tại”. Đây không còn là cách nuôi dạy hiệu quả trong thời đại hiện nay.

Ông chỉ ra 13 phương pháp tốt nhất để thể hiện tình yêu thương không điều kiện với con cái mà không cần dùng đến trừng phạt hoặc phần thưởng. 13 phương pháp này tất cả đều tôn trọng sự tự quyết định của trẻ và khuyến khích tưởng tượng sáng tạo.

Phương pháp nuôi dạy con trong gia đình Nhật

Tự mầm, tự phát triển là quyển sách nói về cách nuôi dạy con trong gia đình của GS Ohmae Kenichi, người thành công cả trong sự nghiệp và vai trò làm cha.

Theo ông, mục tiêu hàng đầu của việc nuôi dạy con trong gia đình là phát triển cho con “năng lực sinh tồn” thay vì ép buộc con phát triển theo ý người lớn. Vì vậy, cuốn sách giúp độc giả hiểu rõ hơn về các thách thức của việc nuôi dạy con trong thời đại hiện nay và truyền động lực, niềm tin cho cha mẹ trên con đường nuôi dạy con.

Trong sách, Ohmae Kenichi chia sẻ cách mình dạy con. Ông luôn tập trung hướng dẫn con trở thành người có trách nhiệm mà không can thiệp quá nhiều, bảo vệ con quá mức vì điều này chỉ khiến con trở nên ích kỷ và mất đi khả năng tự chủ.

Ngoài việc truyền đạt “năng lực sinh tồn” và các kỹ năng sống quan trọng, Ohmae Kenichi cũng truyền cảm hứng cho độc giả với những nguyên tắc để giữ cho cha mẹ luôn hạnh phúc bên con cái.

Theo tin từ Zing News