Bài viết được tham vấn chuyên môn cùng Bác sĩ nội trú Hồ Thị Hồng Tho - Bác sĩ Nhi sơ sinh - Khoa Nhi - Sơ sinh - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Phú Quốc.

Calo là nguồn năng lượng từ thực phẩm giúp cơ thể hoạt động từ giấc ngủ đến hoạt động vận động. Lượng calo có trong thức ăn có thể đến từ carbs (tinh bột), chất béo và protein. Cơ thể có thể sử dụng calo để làm nhiên liệu cho các hoạt động hoặc lưu trữ để sử dụng sau này dưới dạng mỡ trong cơ thể.

• Calo (tên tiếng Anh là calories) là một đơn vị năng lượng và được sử dụng để đo lường.
• Calo trong thức ăn không chỉ là con số mà còn là một đơn vị phản ánh số năng lượng trong thực phẩm. Cơ thể bạn cần năng lượng (được đo bằng calo) để cung cấp nhiên liệu cho tất cả các chức năng, hoạt động hàng ngày.
• Cung cấp năng lượng cho cơ thể thường được so sánh với cách mà bạn cung cấp năng lượng cho xe. Khi cung cấp xăng cho xe, xe của bạn đã có năng lượng được bảo quản trong bình chứa. Nhưng chỉ có xăng thì chưa đủ để làm cho chiếc xe di chuyển thì nhiên liệu phải được đốt cháy trong động cơ để giải phóng năng lượng từ xăng thì xe mới có thể chạy được.
• Tương tự, thực phẩm (nhiên liệu) mà bạn ăn có năng lượng dưới dạng calo có trong protein, chất béo và carbohydrate. Thức ăn cần được tiêu thụ để giải phóng năng lượng thì mới có thể được sử dụng để cung cấp năng lượng cho cơ thể.
• Calo rất cần thiết cho cuộc sống. Tỷ lệ trao đổi chất khi nghỉ ngơi (số lượng calo cơ thể sử dụng mỗi ngày cho các quá trình cơ bản nhất chỉ để giữ sự sống) chiếm khoảng 75% lượng calo cơ thể bạn sử dụng mỗi ngày. Lượng calo còn lại mà bạn đốt cháy trong ngày được sử dụng để cung cấp năng lượng cho cơ bắp, khi di chuyển và tập thể dục. Và một lượng calo rất nhỏ được sử dụng cho quá trình tiêu hóa thức ăn.

Calo chủ yếu đến từ protein, chất béo và carbohydrate.

• Mỗi gram protein cung cấp 4 calo.
• Mỗi gram carbohydrate cung cấp 4 calo.
• Chất béo là nguồn năng lượng mạnh mẽ: Mỗi gram chất béo cung cấp 9 calo.

Ví dụ: Một khẩu phần khoai tây chiên có 7 gram chất béo, 17 gram carbohydrate, và 2 gram protein tổng cộng 140 calo. Công thức tính calo như sau:

• Chất béo (7g x 9) = 63 calo.
• Carbohydrate (17g x 4) = 68 calo.
• Và protein (2g x 4) = 8 calo.

Tổng cộng là 139 calo (làm tròn từ 138.5 calo).

3.1 Thực phẩm nhiều calo

Thực phẩm có hàm lượng calo cao: Dầu, bơ, thực phẩm chiên, và đồ ngọt đều chứa nhiều calo.

Thực phẩm giàu calo bao gồm bơ (227 calo), đậu phộng (828 calo/cốc), dầu ô liu (119 calo/muỗng canh), và sô cô la đen (648 calo/thanh).

Nho khô có hàm lượng calo cao, chỉ cần một chén tương đương 1/4 chén nho tươi.

3.2 Thực phẩm ít calo

Thực phẩm ít calo có hàm lượng thấp so với kích thước của chúng. Trái cây và đặc biệt là rau thường có ít calo.

• Lượng calo cần thiết hàng ngày
• Chế độ ăn thừa đạm: Ảnh hưởng thế nào?
• Axit béo Omega-6: Công dụng, tác dụng phụ, cách sử dụng