Cẩm nang hữu ích về vấn đề vô sinh ở nam 

1. Hiểu rõ về vấn đề vô sinh nam?

Theo các chuyên gia y tế, tỷ lệ vô sinh ở phụ nữ chiếm 40%, vô sinh nam chiếm 40% và nguyên nhân từ cả hai hoặc không xác định chiếm 20%. Vô sinh được phân loại thành 2 loại chính:

- Vô sinh nam nguyên phát:

Vô sinh nguyên phát là tình trạng nam giới không từng có con, khi vợ chồng không sử dụng biện pháp tránh thai trong 1 năm mà vẫn không thụ thai và nguyên nhân là nam giới, được gọi là vô sinh nguyên phát.

- Vô sinh nam thứ phát:

Vô sinh thứ phát xảy ra khi cặp vợ chồng đã có 1 con và mong muốn có con lần thứ hai, không sử dụng biện pháp tránh thai trong quan hệ tình dục trong thời gian dài mà không có thai, nguyên nhân chính là do nam giới, được gọi là vô sinh nam thứ phát.

Nam giới có dấu hiệu bất thường về cơ quan sinh dục

2. Nguyên nhân gây bệnh vô sinh ở nam

Hiện nay, các nghiên cứu y học chỉ ra rất nhiều nguyên nhân dẫn tới tình trạng vô sinh nam, trong đó có một số nguyên nhân cụ thể như:

- Các vấn đề về sinh lý nam: thường gặp là rối loạn cương dương, xuất tinh sớm, khó xuất tinh hoặc xuất tinh ngược,... đây cũng là nhóm nguyên nhân phổ biến gây khó khăn trong việc có con cho nhiều cặp vợ chồng.

- Chất lượng tinh trùng yếu, kém: có thể bạn xuất tinh nhiều, nhưng số lượng và chất lượng tinh trùng không tốt, tinh trùng dị dạng hoặc chuyển động kém,... Một số nghiên cứu cho thấy khoảng 13 - 15% trường hợp vô sinh là do chất lượng tinh trùng kém.

- Do các bất thường ở cơ quan tiết niệu sinh dục như viêm bao quy đầu, viêm tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh thũng, tinh hoàn ẩn, tinh hoàn lạc chỗ,...

- Các biến thể di truyền như mất gen AZF đột ngột, hội chứng Klinefelter (46-XXY),... có thể khiến nam giới không thể làm cha vì không thể sản xuất tinh trùng.

- Áp lực công việc, căng thẳng thường xuyên có thể gây vô sinh, hiếm muộn trong chuyện ấy.

- Việc sử dụng nhiều rượu, bia và các chất kích thích, hút thuốc lá có thể làm giảm chất lượng và số lượng tinh trùng, cũng như làm giảm ham muốn tình dục. Đồng thời, các chất độc trong rượu, bia cũng có thể gây rối loạn cương dương, gây ảnh hưởng đến khả năng làm cha của nam giới.

- Việc mặc quần áo quá sát vào cơ thể là thói quen của nhiều nam thanh niên hiện nay. Tuy nhiên, việc này có thể làm tăng nhiệt độ của tinh hoàn, gây trở ngại cho quá trình sản xuất tinh trùng, làm suy giảm chức năng sinh sản.

- Quan hệ tình dục không an toàn hoặc không chung thủy cũng là nguyên nhân gây vô sinh ở nam giới.

Chất lượng và số lượng tinh trùng có tác động quan trọng đến việc làm cha của nam giới.

Môi trường làm việc có độc hại, tiếp xúc với các chất như cần sa, mực in, cồn công nghiệp hoặc thuốc trừ sâu, bức xạ,... ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe sinh sản.

Ngoài ra, còn nhiều nguyên nhân khác gây vô sinh ở nam, có thể là do tổn thương trong quá trình điều trị ung thư hoặc các nguyên nhân khác không thể xác định, hoặc do yếu tố di truyền,... Để bảo vệ sức khỏe sinh sản, nếu có vấn đề bất thường, hãy thăm cơ sở y tế và thực hiện khám sức khỏe định kỳ.

3. Các dấu hiệu của bệnh vô sinh ở nam

Vô sinh ở nam có nhiều dấu hiệu khác nhau, một số dấu hiệu cụ thể, nhưng có những dấu hiệu ít nổi bật nếu không để ý:

- Cơ quan sinh dục, đặc biệt là bìu căng, sưng to và có biểu hiện đau.

- Xuất tinh sớm, rối loạn cương dương, tiền bạc không dư dả.

- Dương vật đau hoặc chảy mủ, mủ chảy ra có thể màu vàng.

- Dương vật khó cương cứng hoặc gặp rối loạn cương dương,...

- Béo phì, rụng tóc, da khô và nhăn nheo,... cùng với những biểu hiện như cơ thể đột ngột ra nhiều mồ hôi, luôn cảm thấy lo lắng, mệt mỏi.

- Đặc biệt quan trọng là sau khi quan hệ tình dục đều đặn hàng tháng trong suốt 6 tháng mà vẫn không thấy kết quả.

Thường thì để nhận biết dấu hiệu và triệu chứng rõ ràng của vô sinh ở nam, bạn cần đi khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa để kiểm tra, xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp. Vì có những người đàn ông, mặc dù có vấn đề về sinh sản nhưng vẫn có quan hệ tình dục bình thường, xuất tinh đều đặn, và thông qua quan sát bên ngoài không thể nhận biết được chất lượng và số lượng tinh trùng,... nên không thể tự đánh giá được kết quả của mình.

Bác sĩ tư vấn cho bệnh nhân trong quá trình kiểm tra Vô sinh

Những nhóm nguy cơ gây vô sinh ở nam

- Độ tuổi: Nam giới trên 40 tuổi có khả năng sinh sản kém hơn so với những người trẻ hơn.

- Hút thuốc lá: Việc hút thuốc có thể tăng nguy cơ rối loạn chức năng cương dương và giảm số lượng tinh trùng ở nam giới.

- Uống rượu: Sử dụng rượu nặng có thể làm giảm số lượng và khả năng di chuyển của tinh trùng ở nam giới.

- Thừa cân: Béo phì có thể ảnh hưởng đến số lượng tinh trùng và mức độ testosterone ở nam giới.

- Vấn đề về việc tập thể dục: việc thiếu hoặc không đủ tập thể dục có thể dẫn đến béo phì và tăng nguy cơ vô sinh.

4. Làm gì để ngăn ngừa vô sinh ở nam?

Các chuyên gia y tế chỉ ra rằng có nhiều phương pháp để ngăn ngừa vô sinh ở nam giới:

- Duy trì cân nặng cơ thể ở mức hợp lý, tránh tình trạng quá gầy hoặc quá béo, và cần tránh thiếu hoặc thừa cân.

- Cần duy trì chế độ dinh dưỡng khoa học và hợp lý, bao gồm việc tiêu thụ nhiều rau cải, trái cây, uống đủ nước hàng ngày từ 1,5 - 2 lít, không sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích, tránh tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi và chế biến đúng cách.

Giữ lòng lạc quan, thoải mái tránh căng thẳng để cải thiện chất lượng cuộc sống gia đình.

Khám sức khỏe định kỳ là lựa chọn tốt để phát hiện và điều trị bệnh sớm, giảm thời gian và chi phí điều trị, và ngăn chặn ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe sinh sản.

Các phương pháp chẩn đoán vô sinh ở nam

Thường bắt đầu bằng việc hỏi về tiền sử bệnh, bệnh di truyền trong gia đình, sau đó thực hiện các xét nghiệm cơ bản như:

Kết quả xét nghiệm hỗ trợ bác sĩ định lượng tình trạng sức khỏe của bạn

Xét nghiệm tinh dịch đồ giúp đánh giá chất lượng tinh trùng của nam giới. Để thực hiện xét nghiệm, nên kiêng quan hệ tình dục từ 2-7 ngày.

Xét nghiệm nội tiết cơ bản: giúp định lượng nội tiết tố LH, FSH, prolactin, estradiol, testosterone,...

Xét nghiệm di truyền: đánh giá tình trạng, mức độ rối loạn của nhiễm sắc thể, gen, để tìm ra nguyên nhân gây nên vô sinh hiếm muộn ở nam giới.

Còn nhiều xét nghiệm khác, tùy vào đặc điểm bệnh nhân bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phù hợp.

Ngoài ra, siêu âm hệ tiết niệu, sinh dục, siêu âm tinh hoàn giúp phát hiện bất thường ở tuyến tiền liệt, túi tinh, tinh hoàn, tĩnh mạch thừng tinh, mào tinh hoàn, đo kích thước tinh hoàn,... giúp bác sĩ kết luận và đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho bạn.