Buzz
Viễn Phương là một người con của miền Nam, giống như nhiều người con khác trên đất nước Việt Nam thân yêu này, luôn tôn trọng và biết ơn Bác - người cha già của dân tộc. Và một bài thơ thể hiện lòng tôn kính, mến yêu đối với Bác Hồ đã xuất hiện vào năm 1976 mang tên Viếng lăng Bác. Với lời thơ gần gũi với giai điệu của bài hát, nhịp điệu thơm thảo, ngôn ngữ thơ đầy hình ảnh, bài thơ đã thực sự chiếm trái tim của mỗi người đọc chúng ta.
Sau bao nhiêu mong chờ nhớ nhung, ước mơ được gặp Bác, cùng với đoàn người miền Nam đi lên Bắc, Viễn Phương đã đặt chân đến lăng Bác, chính là một năm sau ngày khánh thành công trình. Bài thơ theo dõi dòng chảy cảm xúc từ khi đến lăng, đứng bên ngoài lăng, lúc vào trong và khi rời đi. Theo dòng cảm xúc của bài thơ, hai khổ thơ đầu nghiêng về lòng kính trọng, ngưỡng mộ; hai khổ thơ sau là tình cảm thân mật, gần gũi với Bác.
Khổ thơ đầu tiên mở đầu bằng những câu thơ đơn giản và tự nhiên:
Con ở phương Nam đến thăm lăng Bác
Trong sương sớm hàng tre bát ngát
Ôi! Hàng tre xanh Việt Nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.
Câu thơ bỗng trở nên gần gũi hơn với việc sử dụng cách gọi thân mật con - Bác. Được đi thăm lăng Bác là ước mơ lâu dài của nhà thơ. Nhưng việc mất đi của Bác Hồ lại là nỗi đau không thể phai nhạt. Việc sử dụng ngôn từ của nhà thơ tạo nên một không khí ấm áp của gia đình để giảm bớt nỗi đau trong lòng. Hình ảnh những hàng tre bát ngát trong sương nhấn mạnh vào tâm trí nhà thơ khi anh ta sắp xếp hàng sớm sớm để chờ vào lăng, ôi, một tiếng thở dài từ đáy lòng anh. Hàng tre xanh là biểu tượng cho đất nước Việt Nam kiên cường, bất khuất cũng như tâm hồn cao quý của người cha già kính yêu. Dù đứng giữa bão táp mưa sa, trong những thời khắc khó khăn, những phẩm chất đó, kiên trung, bất khuất, tự cường vẫn không hề thay đổi. Với hình ảnh dày đặc ý nghĩa này, nhà thơ đã thể hiện sự ngưỡng mộ của mình đối với Bác Hồ kính yêu.
Khố thơ thứ hai có thể là khúc thơ đẹp nhất trong bài với những hình ảnh thơ phong phú:
Mỗi ngày mặt trời lặn dần sau lăng
Thấy một mặt trời đỏ rực bên trong lăng.
Mỗi ngày dòng người qua đây với nỗi nhớ thương
Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân....
Hàng ngày, một mặt trời thực sự của trái đất, của tất cả mọi sinh vật đi qua lăng Bác. Nó nhìn thấy một mặt trời khác rất đỏ trong lăng. Điều này là một phát hiện, bỗng thấy còn một mặt trời khác. Bằng cách sử dụng ẩn dụ tu từ, nhà thơ đã cho chúng ta thấy Bác Hồ chính là một mặt trời khác, mặt trời thứ hai. Bác không mang lại sự sống cho mọi sinh vật mà mang lại sự sống trong lòng mỗi người dân Việt Nam bởi cuộc cách mạng giải phóng đất nước sáng chói của Người. Tâm hồn cao quý của Bác, lòng rộng lớn của Bác. Bác Hồ là niềm tin, là ánh sáng soi đường, xây dựng sự nghiệp của đất nước Việt Nam. Tâm hồn Người sáng mãi, là mặt trời trong vũ trụ của người Việt Nam, riêng của đất nước Việt Nam. Hình ảnh dòng người đi quanh lăng Bác, trong nỗi nhớ thương là một hình ảnh đẹp. Mỗi người như một bông hoa, cả dòng người như một tràng hoa, dâng lên Bác kính yêu. Bảy mươi chín mùa xuân, bảy mươi chín năm Bác dâng hiến cho đất nước, cho Tổ quốc mà không quan tâm đến bản thân. Một tràng hoa được hình thành bằng tình yêu, đó là sự biết ơn cho những công việc Bác đã làm cho Tổ quốc Việt Nam thân yêu.
Khi bước vào trong lăng, tình cảm của nhà thơ đối với Bác giờ đây là gần gũi và đau đớn:
Bác nằm trong giấc ngủ yên bình
Trong ánh trăng sáng dịu dàng
Vẫn biết rằng trời xanh mãi mãi
Nhưng sao lòng đau đớn thế này!
Sau một cuộc đời gian khổ, vất vả, giờ đây Bác yên nghỉ trong lăng, trong không gian yên bình, dưới ánh sáng dịu dàng của vầng trăng, người bạn tri kỉ của Bác Hồ. Vầng trăng luôn bên Bác trong suốt cuộc hành trình, từ khi Bác còn sống đến khi Bác ra đi. Ánh sáng nhẹ nhàng của vầng trăng chính là tâm hồn cao quý, trong sạch của Bác, là cuộc sống bình yên, giản dị của Người. Dù biết trời xanh là vĩnh cửu, cũng như sự nghiệp cách mạng của Bác, nhưng nhà thơ vẫn không thể kìm nén được nỗi đau trong lòng khi thấy Bác nằm yên nơi này. Nỗi đau trong lòng thật đau xót!
Khúc thơ cuối cùng với ước nguyện chân thành, sâu sắc của nhà thơ là được sống trong cảnh vật bên Bác:
Ngày mai về miền Nam, nước mắt rơi như mưa
Muốn trở thành con chim hót quanh lăng Bác
Ước muốn trở thành đóa hoa thơm tho
Ước muốn là cây tre trung hiếu nơi này.
Khi nghĩ đến việc phải trở về miền Nam vào ngày mai, phải xa Bác Hồ yêu quý, Viễn Phương cảm thấy hết sức tiếc nuối. Nước mắt trào ra không ngớt, là biểu hiện của tình yêu thương sâu sắc dành cho Bác. Nhà thơ ước ao trở thành con chim hót quanh lăng, góp tiếng hót, dâng hương, ước làm cành hoa thơm phức, tỏa hương thơm trong khu vườn bên lăng, ước được trở thành cây tre với tinh thần trung hiếu ở đây. Khúc thơ đầu và cuối với hình ảnh cây tre đã tạo ra một kết cấu đối chiếu như minh chứng cho lòng trung thành với Bác của nhà thơ. Những ước mơ nhỏ bé nhưng thể hiện tấm lòng rộng lớn.
Bài thơ với giai điệu trầm bổng, lời thơ lúc nhanh lúc chậm buồn thương nghe như những nốt nhạc thiêng liêng. Bài thơ đã được một nhạc sĩ phổ nhạc, làm cho những dòng chữ này càng thấm sâu vào lòng người. Tình yêu tha thiết của tác giả dành cho Bác Hồ là điều rất đáng nhớ, là điểm nhấn trong tâm hồn của mỗi người về hình ảnh người cha già.
