
Phong cách Hồ Chí Minh trong bài viết của Lê Anh Trà, sự vĩ đại kết hợp với sự giản dị được thể hiện trong cuốn sách Hồ Chí Minh và văn hóa Việt Nam năm 1990.
Lập luận đầu tiên mà tác giả đưa ra là sâu rộng tri thức văn hóa của Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh đã tiếp xúc với văn hóa của nhiều quốc gia ở phương Đông và phương Tây. Người đã ghé qua nhiều cảng biển, thăm các nước châu Phi, châu Á, châu Mỹ. Người đã sống lâu dài ở Anh, ở Pháp. Khi làm bồi, khi làm công nhân tuyết, khi làm nghề rửa ảnh... Chế Lan Viên đã từng viết:
Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể,
Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi
Những đất tự do, những trời nô lệ
Những con đường cách mạng đang tìm kiếm.
Người biết nói và viết thành thạo nhiều ngoại ngữ như Pháp, Anh, Hoa, Nga... Không phải vì du lịch... mà ngược lại, cuộc sống của Người đầy trân chuyên, đã làm nhiều công việc, và đặc biệt là 'Người học hỏi, tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật ở mức độ sâu sắc'. Hồ Chí Minh đã hấp thụ mọi điều tốt đẹp của các nền văn hóa, và 'đã hòa nhập' vào bản sắc văn hóa dân tộc, nên đã trở thành 'một nhân cách rất Việt Nam, một cách sống rất giản dị, rất Việt Nam, rất phương Đông, nhưng đồng thời cũng rất hiện đại”. Lập luận chặt chẽ, cách diễn đạt tinh tế của Lê Anh Trà đã tạo ra sức thuyết phục lớn.
Luận điểm thứ hai mà tác giả đưa ra là lối sống giản dị, phương Đông, Việt Nam của Hồ Chí Minh. Lê Anh Trà đã sử dụng 3 điều (nơi ở, trang phục, thói quen ăn uống) để minh chứng cho luận điểm này. 'Cung điện' của Chủ tịch là một ngôi nhà gỗ nhỏ bên cạnh cái ao. Chỉ có vài phòng để 'đón khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ', đồ đạc 'rất giản dị, đơn giản'. Trang phục của Người 'vô cùng đơn giản” với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trắng, đôi dép lốp 'đơn sơ như của các chiến sĩ Trường Sơn”. Thức ăn của Hồ Chí Minh 'vô cùng giản dị': cá kho, rau sống, dưa muối, cà chua, cháo..., đó là 'những món ăn dân tộc không cầu kì'. Những điều mà tác giả đưa ra không mới. Nhiều người đã nói, đã viết, nhiều lần kể lại mà chúng ta đã biết. Nhưng Lê Anh Trà đã viết một cách giản dị, thân mật, trân trọng và khen ngợi.
Phần còn lại, tác giả đã nhận xét về phong cách sống của Hồ Chí Minh. So với cuộc sống của một lãnh đạo, một tổng thống, một vị vua..., rồi tác giả ngạc nhiên khẳng định Hồ Chí Minh đã 'sống đến mức độ giản dị và kín đáo như vậy'. Lê Anh Trà 'bất giác nghĩ đến', kỷ niệm đến Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm, trích dẫn hai câu thơ của Trạng Trình: 'Thu ăn măng trúc, đông ăn giá - Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao' để ca ngợi lối sống giản dị và thanh cao của Hồ Chí Minh, của các vị danh nhân không phải là 'tự thần hóa, tự làm cho khác biệt' mà là lối sống cao quý, một cách trau dồi tinh thần, một quan niệm về cuộc sống, có thể mang lại hạnh phúc, cao quý cho tâm hồn và thân thể
Tóm lại, Lê Anh Trà đã lập luận một cách chặt chẽ, trình bày những luận điểm xác thực, được chọn lọc, bằng tấm lòng ngưỡng mộ, khen ngợi 'Nhà văn hóa lớn, nhà đạo đức lớn, nhà cách mạng lớn, nhà chính trị lớn đã hòa quện trong con người Hồ Chí Minh, một người rất đơn giản, một người Việt Nam gần gũi với mọi người'.
Đọc bài của Lê Anh Trà, chúng ta rút ra được nhiều bài học tốt về phong cách của Hồ Chí Minh, người lãnh đạo được lòng mọi người dân.
