Cảm nhận khi đọc về tinh thần Luân lí xã hội ở nước ta

Đề bài: Cảm nhận khi đọc về Luân lí xã hội ở nước ta của Phan Châu Trinh

 Cảm nhận khi đọc về tinh thần Luân lí xã hội ở nước ta của Phan Châu Trinh

Bài làm:

Như nhiều người theo đường lối cách mạng khác ở Việt Nam đầu thế kỉ XX, Phan Châu Trinh cũng hướng tới mục tiêu cuối cùng là giành độc lập tự do cho dân tộc. Tuy nhiên, mỗi người có con đường riêng. Với trực giác nhạy bén và tầm nhìn xa trông rộng, ông không lựa chọn con đường bạo lực mà kiên trì thực hiện triết lý 'Khai dân trí', 'Chấn dân chí', 'Hậu dân sinh' để tạo ra sức mạnh dân tộc. Tư tưởng này được thể hiện rõ trong bài viết 'Đạo đức và luân lí Đông Tây' năm 1925.

Bài viết 'Đạo đức và luân lí Đông Tây' được Phan Châu Trinh trình bày trong buổi diễn thuyết vào đêm 19-1-1925 tại nhà thanh niên ở Sài Gòn (Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay). Trong đó, ông nhấn mạnh tác dụng của đạo đức và luân lí, và khẳng định mất nước chính là mất đạo đức và luân lí. Ông chỉ ra thực tế tinh thần dân chủ, ý thức cộng đồng ở nước ta còn thấp và cần phải tìm ra nguyên nhân để khắc phục.

Phần đầu của văn bản, Phan Châu Trinh mô tả thực trạng đáng lo ngại của xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX là tinh thần dân chủ, ý thức cộng đồng còn thấp. Tuy nhiên, ông viết không chỉ đúng mà còn sắc sảo và thuyết phục. Ông bày tỏ thái độ xót xa, bức xúc, là thái độ của một con người giàu cái tâm, cái tình với đất nước. Thái độ này thể hiện rõ quan điểm của ông về sự thay đổi nhận thức theo hướng hiện đại nhưng vẫn giữ vững giá trị văn hóa truyền thống Đông phương.

Sau khi phân tích về tình hình tinh thần, ý thức xã hội và cộng đồng tại nước ta, tác giả đã sử dụng các nước phương Tây như một tiêu chuẩn so sánh. Tác giả đưa ra một ví dụ để minh họa: 'Ở Pháp, mỗi khi có người hoặc chính phủ lạm dụng quyền lực để áp đặt ý kiến của mình lên quyền lợi cá nhân hoặc nhóm, người dân sẽ phản đối hoặc đề cao quyền dân chủ, và sẽ thể hiện điều này thông qua biểu tình hoặc các phương tiện khác'. Hiện tượng này hoàn toàn xa lạ với người Việt Nam ở thời điểm đó, vì họ coi trọng sự đoàn kết và lòng hiếu thảo. Tình trạng này là dấu hiệu của sự yếu kém trong ý thức cộng đồng và xã hội của dân Việt.

Thực trạng về ý thức xã hội và cộng đồng tại nước ta là gì? Tác giả chỉ ra rằng, một biểu hiện rõ ràng là 'mỗi người sống tự át, không quan tâm đến người khác, sống tách biệt với cộng đồng'. Tuy nhiên, tác giả không chỉ dừng lại ở việc phân tích biểu hiện mà còn đi sâu vào căn nguyên của vấn đề. Trái ngược với quá khứ, người Việt xưa có tinh thần đoàn kết, quan tâm đến lợi ích chung, sẵn sàng cống hiến cho cộng đồng. Tuy nhiên, trong thời đại mới, một số người chỉ biết tìm kiếm quyền lợi cá nhân, ham muốn vinh quang và giàu có. Họ không chỉ lạc quan về việc phát triển dân tộc mà còn lạc hậu trong suy nghĩ, không thể phân biệt được điều quan trọng và không quan trọng. Tâm hồn ham quyền lợi và vinh hoa này đã gây ra nhiều hậu quả tiêu cực, từ thành thị đến vùng quê. Đây là một căn bệnh nghiêm trọng, lan tràn khắp nơi, từ dân thường đến tầng lớp trí thức, từ làng quê đến đô thị. Vậy làm sao chúng ta có thể chữa trị được căn bệnh này? Tác giả kêu gọi mọi người cùng nhau hướng tới xã hội công bằng, truyền bá tinh thần đoàn kết, khơi dậy ý thức cộng đồng, để dân tộc ta có đủ sức mạnh để chống lại kẻ xâm lược, vượt qua thời kỳ bóc lột và nô lệ.

Trong văn bản, ta có thể thấy rõ thái độ của Phan Châu Trinh. Ông tỏ ra rất phẫn nộ và khinh bỉ với những người như vậy. Ông sử dụng các từ ngữ mỉa mai và ghê tởm khi nói về sự ham muốn vinh hoa: 'Họ có thể chịu đựng bất kỳ khó khăn nào, chỉ cần có cơ hội để khoe khoang và tỏ ra là quý phái. Giọng văn của ông cũng đầy bi thương khi nói về người dân: 'Dân tộc ta trở nên vô tri không chừng! Họ chấp nhận mọi điều, làm mọi việc, hại mọi người, nhưng những quan chức lại trở nên quý phái hơn.' Ông đã chỉ ra rằng mối quan hệ giữa sự phát triển của quan chức và sự khốn khổ của dân là rất mật thiết. Tuy nhiên, khốn khổ không chỉ là vấn đề về kinh tế. Điều đáng lo ngại nhất là dân ta đang mất đi sự tự giác và không còn đủ trí thông minh để nhận biết. Sự tham lam và ham muốn vinh hoa của một số người đã làm hại đến cả cộng đồng, từ thành thị đến nông thôn, từ dân thường đến quý tộc. Vậy làm thế nào để chúng ta có thể chữa trị căn bệnh này? Phan Châu Trinh kêu gọi mọi người hãy tập trung vào xã hội công bằng, khơi dậy tinh thần đoàn kết và ý thức cộng đồng, chỉ có như vậy, dân tộc Việt Nam mới có đủ sức mạnh để vượt qua những thử thách và trở lại với hòa bình và tiến bộ.

Đọc bài viết của Phan Châu Trinh, người đọc không thể không bị sức mạnh của tình yêu đất nước, tình yêu nhân dân và ý chí vĩ đại của ông làm ấn tượng. Tâm hồn đó được thể hiện qua cách ông diễn đạt và lập luận sắc bén nhưng không kém phần sâu sắc và xúc động. Mặc dù hành trình cách mạng của ông chưa thực sự mang lại độc lập cho dân tộc Việt Nam, nhưng trong lòng người dân Việt, ông là biểu tượng của sự hy sinh và dũng cảm, và mãi mãi sẽ được kính trọng và tự hào.

"""""-KẾT THÚC""""""-

Khám phá thêm những điều thú vị về nội dung và nghệ thuật trong bài Về Luân Lý Xã Hội của đất nước chúng ta. Ngoài bài Cảm Nhận khi Đọc Về Luân Lý Xã Hội ở nước ta, các bạn có thể khám phá thêm qua những bài văn mẫu đặc sắc khác như: Soạn bài Về Luân Lý Xã Hội ở nước ta (Phan Châu Trinh), soạn văn lớp 11, Tấm Lòng và Tầm Nhìn của Phan Châu Trinh qua đoạn trích Về Luân Lý Xã Hội ở nước ta, Phân tích bài Về Luân Lý Xã Hội ở nước ta của Phan Châu Trinh.