
Dàn ý
1. Bắt đầu:
- Giới thiệu ngắn gọn về tác giả và tác phẩm.
- Vị trí và nội dung của đoạn thơ: nằm giữa bài viết mô tả cuộc đời đánh cá trên biển đầy khí thế của ngư dân.
2. Phát triển ý
a. Khúc thơ thứ ba: Những người dân ra khơi với dáng vẻ vĩ đại
- Nghệ thuật phóng đại “Lướt giữa mây cao cùng biển bằng” - chiếc thuyền đánh cá dường như nhỏ bé nhưng với cái nhìn của nhà thơ đã trở nên to lớn như vũ trụ.
- Nghệ thuật ẩn dụ: “lái gió buồm trăng”: thiên nhiên kết hợp với con người lao động.
⇒ Các biện pháp nghệ thuật trên nhấn mạnh sự vĩ đại của con người và đoàn thuyền.
- Không khí lao động trở nên sôi động “Ra đậu dặm xa dò bụng biển” - dù trong bóng đêm, dù trên biển khơi, những người dân chài vẫn ra khơi dò lồng cá dưới đáy biển.
- Ẩn dụ: “Dàn đan thế trận” - cuộc sống đánh cá của những người chài như một cuộc chiến đấu khốc liệt.
⇒ Sự kết hợp giữa hiện thực (đoàn thuyền) và sự lãng mạn (thuyền lái gió, trăng treo trên cánh buồm) tạo nên những vần thơ đẹp và sâu sắc.
b. Khúc thơ thứ tư: Cảnh biển đẹp trong đêm
- Nhà thơ đã liệt kê những loài cá quý hiếm của biển: cá nhụ, cá chim, cá đè để thể hiện sự phong phú và quý báu của biển.
- Nhân hóa “Cái đuôi e quẫy” kết hợp với các tính từ mô tả màu sắc: làm cho lời thơ trở nên sinh động hơn.
- Phép so sánh “đuôi cá” với “ngọn đuốc”: hình ảnh so sánh sôi động và phong phú.
- Nhà thơ gọi cá bằng một cách gọi rất trìu mến - “em” ẩn chứa sự yêu mến với cá và biển cả quê hương.
- “Đêm thở sao lùa nước Hạ Long”: Màn đêm trước biển như một sinh mệnh.
⇒ Thiên nhiên trên biển đêm thực sự rực rỡ sắc màu như một bức tranh sơn mài.
c. Khúc thơ thứ năm: Tinh thần lao động hăng say và lòng biết ơn biển
- “Ta hát bài ca gọi cá vào”: Những người dân chài đã biến công việc khó nhọc thành bài ca vui vẻ ⇒ Tiếng hát của những người dân chài có sức mạnh kỳ diệu làm cho cá kéo vào lưới.
⇒ Phong cách mềm mại trong mô tả giúp công việc đánh cá đêm trở nên lãng mạn.
+ Những người dân chài biết ơn biển cả như mẹ ru.
+ So sánh biển cả với lòng mẹ thể hiện biển cả là nguồn sống của dân tộc.
⇒ Thể hiện lòng tự hào và biết ơn với biển cả.
3. Kết luận
- Giá trị nội dung, nghệ thuật của khúc thơ và vai trò của nó đối với tác phẩm.
