
Đề bài
Cảm nhận về đoạn thơ sau trong bài Tây Tiến của Quang Dũng:
Đội quân Tây Tiến không có tóc
…Sông Mã vực dậy khúc hành đơn độc
Giải thích chi tiết
... Đội quân Tây Tiến không có tóc,
Quân xanh màu lá dữ oai hùm.
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới,
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm.
Rải rác biên cương mồ viễn xứ,
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh,
Áo bào thay chiếu anh về đất,
Sông Mã vực dậy khúc hành đơn độc.
Đoạn thơ này thể hiện rất chân thực hình ảnh các chiến sĩ Tây Tiến khi đối mặt với bệnh tật: ốm yếu, xanh xao, rụng tóc... Mặc dù vậy, họ vẫn giữ được sự kiêu hùng, dữ dội như 'Mắt trừng gửi mộng qua biên giới...'.
Cả đoạn thơ bốn câu thì ba câu đầu toàn nói về sự hung dữ. Câu cuối lại đầy vẻ trìu mến, trữ tình, mơ mộng. Đoạn thơ này mô tả rất sắc nét các khổ cực của đoàn quân Tây Tiến, nhưng không chỉ sử dụng phương pháp tả thực, mà thể hiện bằng phong cách lãng mạn để thấy được hình ảnh của những người lính kiên cường, oai linh Tây Tiến. Bằng thủ pháp đan xen, Quang Dũng đã vừa tạo dựng được hình ảnh hào hoa, kiêu hùng, vừa thể hiện được tâm hồn đa cảm của người chiến sĩ Tây Tiến.
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi không hối tiếc sắc xanh...
Những người lính Tây Tiến không tiếc sức sống để chiến đấu cho đất nước, không tiếc tính mạng sẵn sàng hy sinh cho Tổ quốc. Họ hy sinh vẫn mang trong mình những ước mơ riêng, khi họ ra đi vì Tổ quốc thì 'áo bào thay chiếu về đất'. Bằng hai từ 'áo bào', nhà thơ nâng tầm giá trị, tái hiện vẻ đẹp cao quý của người tráng sĩ xưa, những người Tây Tiến, vẻ đẹp ấy làm tan đi những cảnh đau thương trên chiến trường. Rồi 'anh về đất', cái chết nhẹ nhàng như về lại những điều yêu thương, quen thuộc ngày xưa. 'Anh về đất' để sống mãi trong lòng quê hương, đất nước. Và sông Mã thay lời núi sông cất lên lời ai điệu bi hùng: 'Sông Mã vực dậy khúc hành đơn độc'.
Nỗi đau thật sâu sắc, chỉ một tiếng 'gầm than trầm bổng', nỗi đau như dồn nén, quặn thắt từ bên trong. Không có nước mắt của đồng đội, chỉ có con sông Mã với nỗi đau cuộn trào trong lòng, đơn độc... chảy ngược vào tim.
Toàn bộ đoạn thơ nói về cái sự bi thương nhưng cũng vô cùng hùng hậu. Những người lính Tây Tiến được nhà thơ mô tả với tình cảm nhớ nhung thương mến, với vẻ đẹp hoang sơ, dữ dội như vẻ đẹp của núi rừng.
Hình ảnh những người lính, tình cảm đồng đội, đồng chí xuất hiện trong thơ kháng chiến. Chúng ta vẫn thường bắt gặp những người lính chân chất, giản dị, gần gũi trong thơ của Chính Hữu:
Áo anh rách nát vai,
Quần tôi chỉ vài mảnh vá.
Miệng cười lạnh buốt,
Chân không mang giày...
...hoặc như trong bài thơ của Hồng Nguyên:
Bọn chúng tôi,
Đám bạn tứ phương
Gặp nhau khi còn ấu thơ,
Thân quen từ những buổi bắt đầu...
...Nhưng trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng thì khác. Bài thơ đã mô tả không chỉ những chiến sĩ xuất thân từ những người nông dân gian khổ mà còn là những chàng trai, sinh viên thành thị trở thành lính. Với Tây Tiến, Quang Dũng đã đưa người đọc khám phá vùng Tây nước non, nơi núi rừng, thiên nhiên hoang sơ, gian nan. Và trên nền núi rừng Tây, hình ảnh những người lính Tây Tiến vươn lên vượt qua mọi khó khăn, toả sáng bằng ý chí anh hùng. Với tám câu thơ tràn đầy nỗi thương, nỗi nhớ sâu sắc, Quang Dũng đã đưa người đọc trở lại thời Tây Tiến với những đồng đội thương yêu của nhà thơ... Tất cả đã giúp Quang Dũng tái hiện và vẽ nên hình ảnh hùng vĩ về người lính Tây Tiến.
Với tài năng văn chương xuất sắc và sự giàu cảm xúc, nhà thơ đã khắc họa hình ảnh những chiến binh Tây Tiến không chỉ đầy uy nghiêm và mãnh liệt mà còn mang vẻ đẹp hào hoa, hào hùng đặc biệt. Và Tây Tiến không chỉ làm sống lại tinh thần thơ của Quang Dũng mà còn tỏa sáng với vẻ đẹp thẩm mỹ hiếm có.
