Người ta thường cho rằng họ đang áp dụng logic khi ra quyết định. Nhưng thực tế, có những lúc chúng ta hoàn toàn không logic, dù lựa chọn của chúng ta có vẻ rất logic và hợp lý.
Khi có hai sự lựa chọn, bạn sẽ làm thế nào?
Có thể bạn sẽ cảm nhận được rằng đôi khi bạn cũng không logic lắm đâu.
Nếu có hai lựa chọn sau đây, bạn sẽ lựa chọn gì?
- Đặt tạp chí điện tử Economist.com – giá 59 đô la. (1)
- Đặt tạp chí điện tử và tạp chí in – giá 125 đô la. (2)
Khi thực hiện thí nghiệm với hơn 100 sinh viên tại một trường đại học, thấy rằng 68 sinh viên chọn đặt tạp chí điện tử với giá 59 đô la (phương án 1), và 32 sinh viên chọn phương án 2.
Khi xuất hiện lựa chọn thứ ba, tỉ lệ lựa chọn đã thay đổi: 16 sinh viên chọn phương án 1 (tạp chí điện tử), không ai chọn phương án 3, và 84 sinh viên chọn phương án 2.
- Trong thí nghiệm thứ hai này, khi có lựa chọn thứ ba, tỉ lệ lựa chọn đã khác đi: 16 sinh viên chọn phương án 1 (tạp chí điện tử), không ai chọn phương án 3, và 84 sinh viên chọn phương án 2.
Có 84 sinh viên chọn phương án 2, thể hiện sự hiểu biết về việc không ngu khi chọn phương án 3. Có vẻ mọi người đều suy nghĩ một cách “rất logic” rằng ngu gì chọn đặt tạp chí in giá 125 đô trong khi có thể đặt cả tạp chí in và tạp chí điện tử với số tiền ấy.
Trong việc ra quyết định, chúng ta thường lựa chọn một cách cảm tính.
Chúng ta thường lựa chọn một cách cảm tính khi đối diện với nhiều sự lựa chọn khác nhau.
Có thể nói rằng con người thường đưa ra quyết định một cách “logic” khi phải so sánh với một căn cứ. Trong thí nghiệm trên, 84 sinh viên chọn mua cả tạp chí điện tử và tạp chí in (phương án 2) khi có lựa chọn đặt mua tạp chí in với cùng mức giá.
Con người ít khi đưa ra lựa chọn dựa trên tiêu chuẩn tuyệt đối. Thay vào đó, họ tập trung vào ưu thế tương đối của vật này so với vật kia và ước tính giá trị của nó. Chúng ta thường không biết mình thực sự muốn gì và lựa chọn tốt nhất cho đến khi nhìn thấy nó trong một ngữ cảnh cụ thể.
Bản chất con người luôn so sánh, nhưng không phải lúc nào cũng làm điều đó một cách logic.
Khi có một lựa chọn nền để so sánh, quyết định trở nên dễ dàng hơn. Nhưng lựa chọn không phải lúc nào cũng là tốt nhất trong mọi hoàn cảnh.

Nếu việc đặt tạp chí điện tử giúp bạn tiết kiệm chi phí và đáp ứng mục đích, lựa chọn đó có thể tốt hơn lựa chọn cả tạp chí in và điện tử với giá cao hơn.
Khi so sánh giữa hai lựa chọn, chúng ta có thể dễ dàng lựa chọn nhưng không phải lúc nào cũng là quyết định tốt nhất.
Trong những buổi hẹn đầu tiên, các cặp đôi thường đi cùng với bạn bè. Nếu một chàng trai đi cùng cô gái và cô bạn thân có vẻ ngoại hình bình thường hơn, chàng trai sẽ tự so sánh. Cô gái sẽ nổi bật hơn khi có mặt của cô bạn.
Hiểu rõ mong muốn và phân tích logic sẽ giúp bạn ra quyết định đúng đắn.
Rất nhiều khi chúng ta ra quyết định dựa trên cảm tính, nhưng lại tin rằng mình đang làm điều đúng đắn và logic.
Bước đầu tiên để chọn lựa phù hợp là hiểu rõ mong muốn của bản thân. Hãy phân tích mọi vấn đề một cách logic, tránh ra quyết định dựa trên cảm tính.
Người thường cảm tính ít khi thừa nhận điều đó và thường tin rằng họ ra quyết định một cách sáng suốt. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng là như vậy.
