Cần chú ý điều gì khi chăm sóc mẹ sau sinh?

Chăm sóc mẹ sau sinh đúng cách sẽ giúp sản phụ nhanh chóng hồi phục. Để giúp mẹ vượt qua giai đoạn này một cách dễ dàng, Mytour đã tổng hợp chia sẻ của nữ hộ sinh  Nguyễn Bích Hạnh -  bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Times City về cách chăm sóc mẹ sau sinh.

Giai đoạn sau sinh đầy mệt mỏi do sự thay đổi nội tiết tố trong thai kỳ. Vì vậy, các bà mẹ cần cố gắng nghỉ ngơi và thư giãn nhiều hơn. Dưới đây là một số lưu ý về chăm sóc mẹ sau sinh hiệu quả.

Chế độ ăn sau sinh thường

Để chăm sóc mẹ sau sinh hiệu quả, mẹ cần được bổ sung chế độ ăn đầy đủ, tránh kiêng cử để giúp cho quá trình phục hồi cũng như sản lượng sữa. Những thực phẩm mẹ sau khi sinh nên ăn bao gồm:

• Cung cấp đầy đủ hoa quả tươi và rau xanh để bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất.
• Cung cấp nguồn bột đường từ cơm, bún, bánh mì, khoai lang, khoai tây,...
• Bổ sung protein từ thịt nạc, thịt gà, trứng và các loại đậu.
• Cung cấp canxi từ sữa tươi, bơ, cá mòi, đậu phụ,... để hỗ trợ phát triển xương và răng cho bé.

Mẹ cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng sau khi sinh. Nguồn ảnh: freepik

Những điều cần tránh khi chăm sóc mẹ sau sinh thường

Ngoài việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, bạn cũng cần chú ý những điều sau khi chăm sóc mẹ sau sinh thường:

• Hãy tránh xa thuốc lá và rượu: Rượu và thuốc lá sẽ làm cho lượng sữa mẹ giảm và ảnh hưởng đến tinh thần của mẹ. Hơn nữa, lượng sữa mẹ giảm cũng dẫn đến việc phải cai sữa sớm cho trẻ. Những thực phẩm này cũng có thể gây hại và làm cho quá trình phục hồi sức khỏe sau sinh chậm trễ.
• Hãy tránh những loại thức ăn dễ ôi thiu và có thể gây ngộ độc, như: Thịt thiu, trứng, hải sản sống,...
• Lưu ý các loại thực phẩm có thể gây dị ứng hoặc khó tiêu hóa như: Hành, cải bắp, trứng cá, trứng tôm, gia vị cay,...
• Hãy hạn chế uống cà phê hoặc trà vì hai thứ này khiến mẹ sau sinh khó ngủ hơn, không tốt cho việc nghỉ ngơi thư giãn. Nếu cần phải uống, mẹ chỉ nên uống một lượng rất nhỏ cà phê mỗi ngày.

Mẹ có nên kiêng cử trong giai đoạn sau sinh thường?

Khi chăm sóc mẹ sau sinh thường, nhiều mẹ quan tâm liệu có nên kiêng cử trong giai đoạn này. Dưới đây là câu trả lời cho câu hỏi:

• Lưu ý rằng lượng chất béo tích tụ trong thời kỳ mang thai sẽ được chuyển hóa thành sữa mẹ. Vì thế, việc cho con bú sẽ giúp mẹ lấy lại vóc dáng ban đầu nhanh chóng. Mẹ không nên tự kiêng cử trong giai đoạn này. Bởi cơ thể mẹ sẽ cần nhiều calo hơn để duy trì năng lượng cần thiết và tạo ra nhiều sữa cho con.
• Nếu muốn giảm cân, mẹ chỉ cần duy trì một chế độ dinh dưỡng cân bằng và tập thể dục đều đặn hàng ngày. Đồng thời, giảm bớt lượng đường và dừng việc uống các loại rượu bia và thuốc lá sẽ mang lại hiệu quả.

Chế độ nghỉ ngơi hợp lý cho mẹ sau sinh thường

Để chăm sóc mẹ sau sinh thường tốt, bạn cũng cần chú ý đến việc nghỉ ngơi cho mẹ sau khi sinh.

4.1 Vấn đề về cơ thể

Trong tuần đầu sau khi sinh, mẹ cần cố gắng nghỉ ngơi nhiều khi có thể. Việc ngủ đủ giấc và ngủ sâu sẽ giúp mẹ tái tạo năng lượng, sản xuất sữa tốt hơn và tránh stress cũng như trầm cảm sau sinh. Hơn nữa, mẹ cần cẩn thận hơn trong việc chăm sóc cơ thể, sinh hoạt và lựa chọn thực phẩm để nhanh chóng phục hồi sức khỏe.

Vấn đề sa tử cung thường gặp ở phụ nữ sau sinh cũng làm các bà mẹ lo lắng. Đặc biệt, những mẹ sinh thường có nguy cơ gặp vấn đề này cao hơn so với sinh mổ. Bệnh này khiến mẹ đi tiểu nhiều hơn, giảm ham muốn tình dục và gặp khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.

Để tránh sa tử cung sau sinh, sản phụ cần hạn chế làm việc nặng, không ngồi quá lâu và dành thời gian nhiều để nghỉ ngơi và thư giãn. Đặc biệt, việc cho con bú sớm trong vòng 24 tiếng sau khi sinh sẽ giúp tử cung hồi phục tốt, phòng tránh được bệnh sa tử cung và giảm nguy cơ băng huyết sau sinh.

4.2 Vận động nhẹ nhàng

Sau khi vết thương đã lành và ổn định, các mẹ nên tập vận động nhẹ nhàng, massage thư giãn, xoa bóp tay chân theo cách phù hợp để đẩy sản dịch ra ngoài, kích thích sự lưu thông của khí huyết, giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Mẹ nên thực hiện vận động nhẹ nhàng sau sinh. Nguồn ảnh: freepik

Tập thể dục nhẹ nhàng và massage còn mang lại nhiều lợi ích khác:

• Mẹ nhanh chóng phục hồi sức khỏe sau sinh
• Giảm căng thẳng, giúp mẹ duy trì tinh thần thanh thản. Đây là cách hiệu quả giúp mẹ hồi phục tinh thần và giảm trầm cảm sau sinh
• Giảm triệu chứng đau lưng sau sinh
• Cải thiện khí chất, tăng cường lưu thông máu, có lợi cho sức khỏe tim mạch
• Giảm táo bón, tránh tình trạng tiêu chảy
• Phục hồi sự săn chắc của cơ thể, giảm mỡ bụng
• Giảm nguy cơ tai biến tim mạch trong tương lai
• Tránh nguy cơ viêm tắc tĩnh mạch sâu, tắc mạch phổi

Mẹ cũng cần chú ý đến môi trường sinh hoạt hàng ngày, tránh ánh nắng gay gắt hoặc gió lạnh. Nơi ở nên thông thoáng, thoải mái, không bị ảnh hưởng bởi khói bụi, mùi khó chịu hoặc tiếng ồn. Nhiệt độ lý tưởng trong phòng cho mẹ và bé là từ 17 - 29 độ C. Tuyệt đối không nên sử dụng lò sưởi bằng than đá hoặc than tổ ong vào mùa đông, vì khi đốt chúng, khí CO2 sinh ra có thể gây nguy hiểm cho mẹ và bé.

Một số vấn đề thường gặp khi chăm sóc mẹ sau sinh thường

Dưới đây là một số vấn đề thường gặp khi chăm sóc mẹ sau sinh thường:

5.1 Đau hậu sản, bàng quang, chảy máu

Đây là các vấn đề phổ biến sau khi sinh. Chúng gây ra sự không thoải mái, đau nhức và mệt mỏi cho các bà mẹ. Dưới đây là một số biện pháp giúp giảm bớt những lo lắng này:

• Đau hậu sản: Mẹ có thể cảm thấy đau quặn bụng, đặc biệt khi cho con bú do tử cung co thắt để trở lại kích thước ban đầu. Đây là dấu hiệu tích cực cho thấy cơ thể mẹ đang hồi phục bình thường. Cơn đau này có thể kéo dài vài ngày. Trong trường hợp đau mạnh, một liều paracetamol có thể giảm đau.
• Vấn đề tiểu tiện: Việc đi tiểu nhiều hơn vào những ngày đầu là bình thường vì cơ thể đang loại bỏ nước dư sau thai kỳ. Điều này có thể khó khăn do đau. Mẹ nên cố gắng đi tiểu sớm và di chuyển để dòng tiểu trở nên mạnh hơn. Nếu mẹ có các mũi khâu tại khu vực kín, nên rửa bằng nước ấm khi đi tiểu để giảm đau.

5.2 Chảy máu âm đạo

Mẹ có thể chảy máu âm đạo từ 2 đến 6 tuần sau sinh. Tình trạng này có thể giảm nhanh hơn khi cho con bú. Màu đỏ tươi ban đầu có thể nhiều, nhưng sẽ giảm dần và chuyển sang màu nâu nhạt. Thường thì máu này sẽ chảy đến kỳ kinh đầu tiên. Mẹ nên sử dụng băng vệ sinh thấm chất dịch này ra ngoài. Không nên đặt băng vệ sinh vào âm đạo vì có thể gây nhiễm trùng.

5.3 Xử lý tình trạng táo bón

Đây là những dấu hiệu phổ biến nhất sau khi sinh. Phương pháp hiệu quả nhất để cải thiện tình trạng này là uống đủ nước, ăn các thực phẩm giàu chất xơ như: ngũ cốc nguyên hạt, trái cây tươi và rau. Ngoài ra, việc đi dạo, tập thể dục Kegel, tránh căng thẳng và sử dụng các chất làm mềm phân cũng giúp cải thiện tình trạng này. Một biện pháp khác là nhai kẹo cao su để kích thích tiêu hóa.

Cơn đau mũi khâu sau sinh

Chăm sóc mẹ sau sinh thường cần chú ý đến mũi khâu sau sinh. Các mũi khâu có thể đau trong khoảng 1 - 2 ngày. Hầu hết các triệu chứng này sẽ giảm đi trong vòng một tuần. Mẹ có thể dùng thuốc giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu đau kéo dài nhiều tuần, mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh liều lượng hoặc thay đổi loại thuốc.

Ngoài ra, mẹ nên tránh làm việc nặng, nâng vật nặng sau khi sinh. Việc chườm túi nước đá xung quanh vết mổ và nghỉ nằm sẽ giúp giảm đau cho các mũi khâu.

Hi vọng những thông tin từ Mytour đã giúp mẹ hiểu rõ hơn về việc chăm sóc sức khỏe sau sinh. Để được tư vấn chi tiết hơn, mẹ có thể thăm khám trực tiếp tại bác sĩ sản phụ nếu gặp bất kỳ vấn đề gì sau sinh nhé!