Cần có những tác phẩm văn học, nghệ thuật phản ánh cuộc sống hiện đại

Rất nhiều tấm gương sáng, từ cao cả đến bình dị của các chiến sĩ ngành y đã được lan tỏa trên các phương tiện truyền thông. Những chàng trai, cô gái trẻ đã cắt mái tóc duyên dáng của tuổi thanh xuân, khoác áo blu trắng, mang nụ cười tươi đi vào tâm dịch. Những bác sĩ đã về hưu, ở tuổi U80 vẫn xung phong “tái ngũ” với quyết tâm nếu có mệnh hệ gì thì xin được ở bên người bệnh đến phút cuối cùng.

Tấm lưng “cháy nhiệt” của một nam bác sĩ do mặc áo bảo hộ y tế quá lâu trong tiết trời nóng bức lên đến 40°C, gây xúc động mạnh trong cộng đồng; những nữ y tá ngất xỉu vì sốc nhiệt và kiệt sức…

Mỗi người trong số họ đều có gia đình, hậu phương và hoàn cảnh riêng. Họ không chỉ tạm gác việc học tập, công việc mà còn hy sinh cuộc sống thường ngày với những lo toan như chăm sóc cha mẹ già, hạnh phúc vợ/chồng, nuôi dạy con cái... Đây chính là hiện thực sống động, chứa đựng thân phận con người, có thể trở thành những hình tượng nghệ thuật quý giá, thúc giục người nghệ sĩ sáng tạo nên tác phẩm phục vụ cuộc sống.

Tuy nhiên, thời gian qua, hiện thực ấy chỉ được phản ánh một phần qua những bài thơ nhỏ lẻ, truyện ngắn, truyện ký, một vài bài hát, bức tranh, vở kịch, phim truyền hình...

Thành thật mà nói, công chúng chưa được thưởng thức một tác phẩm đáng kể nào về cuộc sống và cuộc chiến khốc liệt trong đại dịch Covid-19 của các chiến sĩ trên mọi mặt trận, nhất là các y, bác sĩ. Một cuộc chiến cam go diễn ra trong không gian và thời gian đặc biệt, với những nguy hiểm thường trực đe dọa tính mạng; một cuộc chiến liên biên giới, liên lãnh thổ, không ai có thể đứng ngoài. Ngay cả trong lĩnh vực văn học, có vẻ như các nhà văn đang “nhường” đất cho báo chí và truyền thông hoặc mới chỉ làm công việc “thông tấn” chứ chưa thực sự sáng tạo những tác phẩm nghệ thuật xứng tầm với thực tế cuộc sống.

Lẽ ra, văn học và nghệ thuật với chức năng nắm bắt nhạy bén hiện thực, phải bám sát cuộc sống, nhanh chóng khắc họa bức tranh sinh động về hôm nay, với nhân vật trung tâm là những bác sĩ - chiến sĩ ngày đêm dũng cảm chiến đấu trong đại dịch Covid-19. Với đặc thù của mình, văn học, nghệ thuật có khả năng đi sâu vào số phận nhân vật, vừa khái quát, vừa cụ thể, sáng tạo những tác phẩm có sức lan tỏa, giá trị thẩm mỹ cao, mang lại cảm xúc tích cực cho cộng đồng, thay đổi nhận thức xã hội. Có thể ai đó cho rằng để sáng tạo tác phẩm nghệ thuật giá trị cần độ lùi thời gian? Điều này chưa hẳn đúng. Thực tế là có những sáng tác thời sự nhưng đã trở thành tác phẩm để đời.

Nhà thơ Giang Nam sáng tác bài thơ “Quê hương” chỉ trong một đêm ngay sau khi nghe tin vợ và con gái bị địch sát hại. “Bức thư Cà Mau”, tập truyện ngắn và bút ký của nhà văn Anh Đức từ miền Nam gửi ra, được viết trong hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt nhưng lại có sức lay động mạnh mẽ. Nhà văn Nga Nekrasov viết tác phẩm “Trong chiến hào Stalingrad” ngay tại chiến trường, phục vụ kịp thời cho những người lính và trở thành tác phẩm kinh điển về chiến tranh. Những ví dụ trên cho thấy, việc thiếu vắng những tác phẩm nổi bật về cuộc chiến chống đại dịch Covid-19 ở nước ta là một sự đáng tiếc, và các văn nghệ sĩ đang “nợ” những chiến sĩ quên mình chiến đấu với bệnh tật vì sự an toàn của cộng đồng, cũng như nợ bạn đọc và cuộc sống.

Chúng ta ghi nhận trong thời gian vừa qua, nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng đã trực tiếp quyên góp và dùng sức ảnh hưởng của mình để kêu gọi công chúng đóng góp những khoản vật chất có giá trị cho cuộc chiến chống đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, điều mà công chúng mong đợi hơn nữa ở các văn nghệ sĩ là những tác phẩm có sức lay động về con người, cuộc sống và những gì đang diễn ra trong giai đoạn đặc biệt này. Đây vừa là thiên chức, vừa là mệnh lệnh của cuộc sống dành cho các văn nghệ sĩ.

Theo Báo Nhân Dân