Nếu trong thời nhà Nguyễn, chúng ta có Lăng Ông Tiền quân Thống chế Điều bát để ghi nhận sự hi sinh và bảo vệ vùng đất Vĩnh Long, thì Căn cứ Cái Ngang là biểu tượng lịch sử thể hiện lòng yêu nước kiên cường của dân tộc trong cuộc chiến tranh kháng chiến.
Tổng quan về Căn cứ Cái Ngang
Địa chỉ: Ấp 4, xã Phú Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long
Thời gian mở cửa: Từ 7:30 đến 16:30 (Thứ 2 – Thứ 6)
Trong thời kỳ chiến tranh ở Vĩnh Long, vì địa hình bị chia cắt bởi các con sông, kênh rạch, khu vực này trở thành điểm yếu dễ bị tấn công. Do đó, Tỉnh ủy Vĩnh Long đã phải dời căn cứ 29 lần. Cho đến năm 1966, Tỉnh ủy mới quyết định đặt căn cứ tại thị trấn Cái Ngang, huyện Tam Bình. Sau một năm, căn cứ Cái Ngang chính thức hoạt động và trở thành trung tâm chỉ đạo kháng chiến cho Tỉnh ủy Vĩnh Long cho đến khi miền Nam được giải phóng hoàn toàn.
Căn cứ Cái Ngang không chỉ đóng vai trò quan trọng trong cuộc kháng chiến của Vĩnh Long mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Tây Nam Bộ. Mặc dù điều kiện sống ở đây khá khó khăn, chỉ có một nhà làm việc và một nơi nấu ăn, nhưng đã được xây dựng cẩn thận với các hầm tránh bom và hầm bí mật để phục vụ các cuộc họp của Ban Chấp hành Tỉnh ủy. Nhờ vào địa hình và cách xây dựng tầm thấp để tránh sự phát hiện của máy bay địch, căn cứ Cái Ngang đã khiến quân Mỹ mỗi lần tấn công đều thất bại.

Căn cứ Cái Ngang - Nơi lưu giữ những dấu tích hào hùng trong lịch sử của Vĩnh Long trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ
Hướng dẫn đường đi đến Căn cứ Cái Ngang
Căn cứ Cái Ngang nằm khoảng 19km từ trung tâm thành phố Vĩnh Long. Để đến được địa điểm này, bạn đi theo đường Quốc lộ 1A hướng về huyện Tam Bình. Khi đi qua trường Đại học Cửu Long khoảng 6km, rẽ trái vào đường ĐH Phú Lộc - Bàu Gốc. Từ đầu đường, đi thẳng khoảng 1.5km rồi rẽ trái. Tiếp tục đi chừng 40m nữa là đến Căn cứ Cái Ngang.
Ngoài việc thuê xe máy hoặc ô tô để đến Căn cứ Cái Ngang, bạn cũng có thể xem xét các tuyến xe bus ở Vĩnh Long đi huyện Tam Bình để di chuyển thuận tiện.

Thành phố Vĩnh Long cung cấp các tuyến xe bus đi Căn cứ Cái Ngang để phục vụ nhu cầu tham quan của người dân trong và ngoài tỉnh.
Những trải nghiệm thú vị khi khám phá Căn cứ Cái Ngang
3.1 Khám phá lịch sử tại Căn cứ Cái Ngang
Căn cứ Cái Ngang là biểu tượng của cuộc chiến tranh chống Pháp và Mỹ của người dân Vĩnh Long từ năm 1949 đến 1975. Đây là nơi chiến lược quan trọng, ảnh hưởng rộng lớn tại Tây Nam Bộ, nơi tiếp nhận chỉ thị từ Trung ương và phân phối vật tư, vũ khí cho các tỉnh miền Tây. Cũng là nơi tổ chức các cuộc họp của lãnh đạo cấp cao và ra quyết định chỉ huy các trận đánh quan trọng. Các sự kiện lịch sử như Tết Mậu Thân 1968 và Chiến dịch Hồ Chí Minh được nhớ đến trong đó. Thành phố Vĩnh Long đã xây dựng Tượng Đài Chiến Thắng Mậu Thân để kỷ niệm những chiến công đó.
Sau 2 cuộc kháng chiến, mặc dù Căn cứ Cái Ngang đã phải chịu nhiều đợt tấn công của quân địch, nhưng nhờ sự quyết tâm và đoàn kết của nhân dân Vĩnh Long, khu vực này đã vượt qua khó khăn và bảo vệ được cơ quan Tỉnh ủy.

Trải nghiệm cuộc sống trong giai đoạn kháng chiến của người dân Vĩnh Long tại Căn cứ Cái Ngang
3.2 Khám phá các công trình tại Căn cứ Cái Ngang
Năm 2001, khu di tích lịch sử Căn cứ Cái Ngang được tái hiện trên diện tích 5ha nhằm ghi nhớ thời kỳ kháng chiến anh dũng của dân tộc và khuyến khích thế hệ sau biết ơn các anh hùng đã hy sinh cho độc lập và phát triển đất nước.
Khu Căn cứ Cái Ngang được chia thành 2 phần: phần đã được tái hiện và phần mới. Các công trình đã được tái hiện gồm: bãi lửa, cầu chông, chốt bảo vệ, nhà thường trực năm 1967 và năm 1963, hệ thống hầm trú ẩn, nhà thông tin, hệ thống hầm bí mật, hố bom… Bên cạnh đó, còn xây dựng thêm các khu nhà lễ tân, nhà truyền thống, nhà dịch vụ, bãi đỗ xe để phục vụ cho việc tham quan khu Căn cứ Cái Ngang.

Bản đồ tham quan Căn cứ Cái Ngang

Phòng trưng bày tại Căn cứ Cái Ngang, một phần trong khu vực mới được xây dựng, là nơi trưng bày các hình ảnh về chiến tích dũng cảm của quân dân Vĩnh Long trong thời kỳ kháng chiến.

Tượng đài Bác Hồ được đặt ở vị trí trang trọng nhất trước sảnh phòng trưng bày.

Phòng trưng bày tại Căn cứ Cái Ngang là nơi lưu giữ các hình ảnh và hiện vật quý giá từ hai cuộc kháng chiến.

Tượng đài mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Ngọt tại Căn cứ Cái Ngang

Cầu Chông (thực ra là cầu khỷ) có nhiều chông sắt được cắm dưới sông nhằm phòng thủ khỏi sự xâm nhập của địch. Phần này đã được phục dựng tại khu di tích Căn cứ Cái Ngang.

Phòng hội trường tại Căn cứ Cái Ngang là nơi tổ chức các cuộc họp quan trọng của Tỉnh ủy

Căn cứ Cái Ngang đã chính thức được công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 2016. (Ảnh: Báo Vĩnh Long)
Thăm Căn cứ Cái Ngang, bạn sẽ không chỉ trải nghiệm lại những khoảnh khắc lịch sử hùng vĩ mà còn hiểu sâu hơn về ý chí mạnh mẽ, kiên cường của tiền bối. Bên cạnh việc tham quan các di tích lịch sử, hãy cũng tìm hiểu về các ngôi chùa cổ như chùa Long An để có trải nghiệm tâm linh thú vị khi du lịch tại Vĩnh Long.
Nguồn: Tổng hợp
