1. Hiểu rõ về trào ngược dạ dày
Trào ngược dạ dày (hoặc trào ngược axit dạ dày) xảy ra khi pepsin, dịch vị dạ dày hoặc thức ăn bị đẩy ngược từ dạ dày lên thực quản. Điều này xảy ra khi dạ dày tạo ra axit nhiều hơn mức bình thường, dẫn đến việc axit bị trào ngược lên thực quản.
Nguyên nhân chính gây ra trào ngược dạ dày bao gồm thoát vị cơ hoành, viêm loét dạ dày, suy cơ thắt dưới thực quản, thức ăn ứ đọng trong dạ dày, hoặc tăng áp lực trong ổ bụng. Ngoài ra, hút thuốc, ăn uống không lành mạnh, béo phì, mắc bệnh đái tháo đường, thai kỳ, hen suyễn, hoặc lạm dụng cồn cũng có thể góp phần vào tình trạng này.
2. Các dấu hiệu đặc trưng khi mắc bệnh trào ngược dạ dày
Một số biểu hiện điển hình khi bị trào ngược dạ dày bao gồm:
-
Tiết nước bọt nhiều;
-
Chứng ợ chua, ợ nóng: đây là dấu hiệu đầu tiên của bệnh trào ngược dạ dày. Bệnh nhân thường cảm thấy chua khé ở họng và miệng khi ợ chua kèm theo ợ nóng;
-
Miệng đắng: do axit dạ dày trào ngược nhiều khiến miệng có cảm giác đắng;
-
Đau tức vùng thượng vị: axit trào ngược gây cảm giác đau thắt ở vùng thượng vị, đôi khi là đau tức ngực trái;
-
Khó nuốt, khan tiếng, ho và hen suyễn, khó thở.
3. Triệu chứng khó thở do trào ngược dạ dày xuất hiện khi nào?
Thường khi gặp cảm giác khó thở, người ta thường nghĩ ngay đến các vấn đề về hô hấp, nhưng đây cũng là một trong những dấu hiệu thường gặp ở người mắc bệnh trào ngược dạ dày. Đây không chỉ là một triệu chứng phổ biến mà còn là một dấu hiệu nguy hiểm, chiếm khoảng 45% trong số những trường hợp bị trào ngược dạ dày.
Biểu hiện khó thở khi bị trào ngược dạ dày là do axit dạ dày thừa và ảnh hưởng đến đường hô hấp. Thường thì khi có dư axit, cơ thể sẽ tạo ra bazơ để cân bằng. Nhưng ở người mắc bệnh, axit tạo ra quá nhiều, làm cho lượng bazơ không đủ để cân bằng lại. Sự ảnh hưởng của axit thừa này khiến thực quản không thể đóng kín, gây ra tình trạng khó thở.
Các cơ chế gây ra khó thở bao gồm:
-
Thức ăn bị trào ngược lên vòm họng gây tắc nghẽn đường hô hấp, tạo ra cảm giác tức ngực và khó thở;
-
Niêm mạc thực quản bị kích thích bởi axit trào ngược lên, áp lực này lan rộng lên khí quản, tạo ra khó thở cho bệnh nhân;

Thức ăn bị trào ngược lên vòm họng gây tắc nghẽn đường hô hấp, khiến người bệnh gặp khó thở
-
Axit khi trào ngược vào thực quản không chỉ ảnh hưởng tới thực quản mà còn có thể tràn vào phổi, gây viêm, phù nề niêm mạc đường thở, đặc biệt là trong khi ngủ. Nhiều trường hợp trào ngược thức ăn và dịch vị dạ dày vào phổi có thể gây viêm phổi, một biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là đối với trẻ em, người già, và bệnh nhân liệt giường,...
-
Trào ngược axit dạ dày không chỉ gây tắc nghẽn mà còn dẫn đến viêm thực quản. Điều này khiến cho các dây thần kinh ở niêm mạc thực quản kích thích các cơ lồng ngực, tạo ra phản ứng co rút, chèn ép và áp lực lên đường thở, gây ra tình trạng khó thở cho bệnh nhân.
Vậy khó thở khi bị trào ngược dạ dày có nguy hiểm không?
Như đã nói, khó thở là một dấu hiệu nghiêm trọng của trào ngược dạ dày. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể gặp phải các biến chứng nguy hiểm như:
-
Viêm loét thực quản: là biến chứng thường gặp nhất. Trong những trường hợp không được điều trị, axit có thể làm tổn thương niêm mạc thực quản, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, gây ra các phản ứng viêm nhiễm, hình thành vết loét ở đó;
-
Hẹp thực quản: các tổn thương do axit gây ra có thể dẫn đến sự hình thành mô sẹo, làm hẹp đường thực quản;

Khó thở do trào ngược dạ dày có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng ở thực quản
-
Barrett thực quản: tình trạng rối loạn này xuất phát từ việc axit trào lên thực quản trong thời gian dài, gây biến đổi màu sắc của thực quản. Người mắc bệnh barrett thực quản có nguy cơ phát triển thành ung thư thực quản cao gấp 30 - 125 lần so với người bình thường;
-
Ung thư thực quản: mặc dù hiếm gặp nhưng vẫn có nguy cơ. Khi bị ung thư, diễn biến thường nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời;
-
Các vấn đề liên quan đến hô hấp: viêm phổi, viêm họng, viêm phế quản, viêm thanh quản,... những bệnh này thường khó điều trị hoàn toàn và có diễn biến phức tạp.
Lời khuyên cho bệnh nhân bị trào ngược dạ dày
-
Thực hiện một lối sống và chế độ ăn uống lành mạnh:
-
Thay đổi thói quen ăn uống như không ăn quá nhiều trong một bữa và tránh ăn quá no trước khi đi ngủ;
-
Thường xuyên tập thể dục điều độ để cải thiện sức đề kháng cho cơ thể;
-
Từ bỏ các thói quen xấu như không hút thuốc lá, không uống rượu bia quá mức;
-
Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng để không ảnh hưởng đến tâm lý và dạ dày;
-
Tăng cường ăn các loại thực phẩm tốt cho dạ dày như bánh mì, sữa chua, rau xanh, yến mạch.
-
Điều trị trào ngược dạ dày bằng thuốc: một số nhóm thuốc thường được sử dụng cho bệnh nhân trào ngược dạ dày bao gồm thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày (misoprostol, alginat, dimeticone), thuốc tăng trương lực cơ thắt thực quản dưới (domperidone, metoclopramide), thuốc ức chế bơm proton (omeprazole, lansoprazole), thuốc ức chế H2 (famotidine, cimetidine). Trước khi sử dụng, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa để chọn loại thuốc phù hợp nhất;
-
Thăm khám thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa: việc khám sức khỏe định kỳ giúp bệnh nhân phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và phòng tránh được các biến chứng nếu được điều trị kịp thời.

Chế độ ăn lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát và phòng tránh bệnh về dạ dày
