
Trong tháng 9, Cục An ninh mạng đã ghi nhận 3 hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến bao gồm: sao chép trang web, lừa đảo qua đường link/file nén và lừa đảo qua mã QR.
Tại cuộc họp báo thông thường của Bộ Thông tin và Truyền thông diễn ra vào chiều ngày 5/10, ngoài lãnh đạo Bộ, còn có sự tham gia của lãnh đạo từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và đại diện từ Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an.
Theo Bộ Thông tin và Truyền thông, trong thời gian qua, các hình thức lừa đảo trực tuyến luôn có sự biến đổi, xen kẽ giữa những hình thức mới và cũ, ngày càng tinh vi hơn. Trung bình mỗi tuần, Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia (NCSC) thuộc Cục An toàn thông tin, Bộ Thông tin và Truyền thông nhận được khoảng 400 phản ánh từ người dùng Internet Việt Nam về các trường hợp lừa đảo, trong đó có nhiều trường hợp giả mạo ngân hàng, trang thương mại điện tử, cơ quan có thẩm quyền...
3 hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến trong tháng 9/2023
Trong tháng 9/2023, Cục An ninh mạng, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ghi nhận 3 hình thức lừa đảo trực tuyến phổ biến nhất bao gồm: giả mạo trang web, lừa đảo chiếm đoạt thông qua đường link/file nén và lừa đảo chiếm đoạt thông qua thẻ tín dụng, mã QR.
Cụ thể, trong trường hợp giả mạo trang web, kẻ lừa đảo sử dụng cơ hội ra mắt sản phẩm mới của Apple để tạo ra các trang web giả mạo, quảng cáo bán iPhone 15 với ưu đãi hấp dẫn, yêu cầu người mua đặt cọc tiền... Ngoài ra, còn có trường hợp giả mạo trang web của Ticketbox để lừa đảo bán vé sự kiện của Westlife...
Trong trường hợp lừa đảo thông qua đường link/file nén, một số kẻ lừa đảo đã thu thập và ăn cắp thông tin cá nhân của học sinh thông qua các đường link 'khảo sát'. Trong khi đó, có những kẻ lừa đảo phát tán mã giới thiệu ứng dụng siêu thị trực tuyến chứa mã độc để xâm nhập vào thiết bị của người dùng và ăn cắp dữ liệu cá nhân.
Trong trường hợp lừa đảo thẻ tín dụng, chiếm đoạt tài sản thông qua mã QR, các mã QR lừa đảo thường dẫn đến các trang web giả mạo ngân hàng, yêu cầu nhập thông tin cá nhân, mã OTP hoặc đến các trang quảng cáo cờ bạc để cài đặt mã độc vào thiết bị của người dùng và chiếm quyền điều khiển, thu thập dữ liệu cá nhân của họ.
Trả lời về vấn đề này, Thượng tá Phạm Công Hải - đại diện từ Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05), Bộ Công an - cho biết, tội phạm công nghệ cao ngày nay có những biến đổi phức tạp, ngày càng tinh vi, khó nhận biết hơn.

Thượng tá Phạm Công Hải - đại diện từ Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05), Bộ Công an - phát biểu tại họp báo thông thường của Bộ Thông tin và Truyền thông
'Gần đây, tội phạm công nghệ cao tiếp tục tăng lên, với nhiều phương thức, thủ đoạn lừa đảo trực tuyến mới nổi lên, bao gồm sử dụng phần mềm Deepfake để tạo video giả mạo người thân hoặc cán bộ cơ quan Nhà nước, dùng trạm phát sóng giả mạo để phát tán tin nhắn, dùng dữ liệu cá nhân mua bán trái phép để tạo danh tính giả...' - Thượng tá Phạm Công Hải chia sẻ.
Đại diện từ Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cho biết, trong 9 tháng qua, Bộ Công an và Bộ Thông tin và Truyền thông đã hợp tác kiểm soát và ngăn chặn trên 2.400 trang web, tài khoản, ứng dụng vi phạm pháp luật. Đó là các địa chỉ quảng cáo cờ bạc, buôn bán chất kích thích, văn hóa phẩm đồi trụy, nội dung vi phạm bản quyền.
Bộ Công an cũng đã đánh bại nhiều đường dây liên quan đến người nước ngoài, các nhóm lừa đảo đặt trụ sở tại nước ngoài, sau đó thu hút người Việt Nam tham gia vào các hoạt động cờ bạc, lừa đảo. Tuy nhiên, tình trạng tội phạm công nghệ cao vẫn có nhiều biến động phức tạp. Theo Thượng tá Phạm Công Hải, lý do là do các tội phạm tận dụng các điểm mạnh của công nghệ thông tin như tính mã hóa, bảo mật, vượt qua ranh giới quốc gia để thực hiện hành vi phạm tội. Trong khi đó, quá trình điều tra, xử lý lại mất nhiều thời gian, công sức.
Tăng cường cảnh báo để đề phòng lừa đảo trực tuyến
Để tránh bị lừa đảo trực tuyến, đại diện từ Cục an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05), Bộ Công an khuyến cáo, người dân cần tăng cường cảnh giác khi nhận cuộc gọi tự xưng là cán bộ cơ quan Nhà nước hoặc lực lượng công an thông báo điều tra vụ án.
Bên cạnh đó, người dân cũng cần thường xuyên kiểm tra, rà soát, cập nhật các tính năng bảo mật, quyền riêng tư trên các trang web, tài khoản mạng xã hội.
Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại, tài khoản ngân hàng cho bất kỳ đối tượng nào khi chưa biết rõ về danh tính, lịch sử của họ.
Tuyệt đối không nhấp vào các đường link hoặc mở các tệp đính kèm trong email, tin nhắn từ địa chỉ không xác định.
Khi nhận tin nhắn, cuộc gọi hoặc video từ người thân qua ứng dụng mạng xã hội yêu cầu vay tiền, chuyển tiền, người dùng cần xác nhận thông tin, kiếm cách xác thực qua gặp gỡ trực tiếp hoặc cuộc gọi điện.
Luôn kiểm tra kỹ thông tin website khi thực hiện giao dịch trực tuyến trên các trang chính thức của tổ chức, doanh nghiệp đã đăng ký với cơ quan có thẩm quyền và được đánh dấu an toàn, sử dụng giao thức 'https'.
Ngoài ra, người dân nên tuyệt đối không cho mượn hoặc cho thuê các giấy tờ cá nhân, không nên mở tài khoản ngân hàng hoặc thực hiện các giao dịch chuyển khoản tiền cho những người không quen biết.
Trong trường hợp có nghi ngờ về hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dân cần báo ngay cho cơ quan công an địa phương để được hỗ trợ và hướng dẫn cách giải quyết vấn đề.
