Cánh cửa

Cửa là một cấu trúc có thể di chuyển, được sử dụng để mở hoặc đóng một lối vào. Cửa thường hoạt động quanh một trục (cột hoặc trụ) và có bản lề để thay đổi vị trí của cánh cửa, hoặc có thể trượt hoặc xoay trong một không gian nhất định.

Khi mở cửa, không gian trong công trình (như tòa nhà hoặc ngôi nhà) có thể tiếp nhận gió và ánh sáng. Khi cửa đóng lại, nó tạo ra sự tách biệt tương đối với môi trường bên ngoài, bảo vệ khỏi mưa nắng, giảm tiếng ồn, tăng cường an toàn, ngăn ngừa trộm cắp và đảm bảo sự riêng tư.

Cửa ra vào không chỉ có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa sự lây lan của đám cháy, mà còn là một phần thiết yếu của ngôi nhà, góp phần tạo nên vẻ đẹp thẩm mỹ cho công trình.

Cửa có thể được lắp đặt ở nhiều vị trí khác nhau của ngôi nhà hoặc tòa nhà, nhưng thường được đặt ở mặt trước (cửa chính, cửa mặt tiền) và giữa các phòng (cửa phòng ngủ, cửa vệ sinh). Trên cửa thường có các phụ kiện như chốt, khóa, tay co, tay kéo...

Cửa có thể được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau, từ tranh, tre, nứa, lá đến gỗ, sắt, thép, nhựa, kính...

Chức năng chính của cửa

Tóm lại, cửa có những chức năng chính như sau:

• Ngăn cách không gian bên trong và bên ngoài, đảm bảo sự riêng tư cho người cư ngụ trong công trình
• Chống lại mưa nắng, giảm thiểu tiếng ồn
• Bảo vệ an toàn, ngăn ngừa trộm cắp
• Cùng với các phần khác của ngôi nhà, góp phần tạo nên vẻ đẹp thẩm mỹ cho công trình...
• Ngăn chặn sự lan rộng của lửa trong trường hợp xảy ra hỏa hoạn

Phân loại cửa

Có nhiều loại cửa khác nhau, tùy thuộc vào mục đích sử dụng và cách lắp đặt.

Phân loại dựa trên kỹ thuật làm cửa và lắp đặt cửa:

• Cửa khép: Loại cửa phổ biến với cấu trúc là các cánh cửa (một hoặc hai cánh) gắn vào một hoặc hai trục hoặc treo trên tường nhà
• Cửa sập: Cửa được đặt theo chiều ngang trên sàn hoặc trần nhà, khi mở hoặc đóng sẽ di chuyển theo chiều dọc của công trình
• Cửa kéo: Loại cửa mở theo chiều ngang của công trình, thường có cánh cửa nằm trên một thanh trượt để có thể di chuyển qua lại. Cửa lùa là một dạng của cửa kéo.
• Cửa dành cho vật nuôi: Cửa kiểu nắp đậy, thường bằng cao su, cho phép vật nuôi (như chó, mèo) ra vào và tự động đóng lại bằng lực đàn hồi.
• Cửa xoay: Loại cửa có bản lề gắn xung quanh một trục, khi mở cửa, người dùng cần đẩy cửa vào.
• Cửa tự động: Cửa được lắp đặt trong các công trình hiện đại, có bộ cảm ứng và điều khiển để mở hoặc đóng khi phát hiện người đi lại.
• Cửa cuốn: Loại cửa có khả năng cuộn lên hoặc xuống, thường được ưa chuộng vì tính thẩm mỹ và bảo mật.

Phân loại theo vị trí sử dụng:

• Cửa chính, cửa mặt tiền: Đây là cửa đặt tại mặt trước, mặt chính của công trình. Vị trí này rất quan trọng, không chỉ ngăn cách không gian bên ngoài với công trình mà còn cần được thiết kế với các tính năng bảo vệ và thẩm mỹ tối ưu.
• Cửa phòng ngủ/cửa thông phòng: Cửa này dùng để phân chia không gian giữa các phòng trong một công trình
• Cửa vệ sinh: Đây là cửa dành riêng cho phòng vệ sinh trong các công trình
• Cửa ban công: Cửa đặt tại các khu vực ban công, cần đảm bảo yêu cầu an toàn cao
• Cửa sổ: Cửa phụ giúp thu ánh sáng và gió, tạo điều kiện cho sự lưu thông không khí và ánh sáng trong công trình

Phân loại theo chất liệu làm cửa:

Hiện nay, ở Việt Nam cũng như nhiều quốc gia khác, cửa có thể được phân loại theo các vật liệu chính được sử dụng để làm cửa:

• Cửa gỗ tự nhiên: Tại Việt Nam, nhiều loại gỗ như gỗ căm xe, gỗ lim, và gỗ xoan đào thường được dùng để chế tạo cửa. Tuy nhiên, việc sử dụng gỗ tự nhiên để làm cửa đang giảm dần do tình trạng suy giảm nguồn gỗ rừng tự nhiên vì cháy rừng và chặt phá rừng.
• Cửa thép: Loại cửa này được chế tạo từ thép mạ điện kết hợp với giấy tổ ong. Cửa thép có hai dạng chính: Cửa thép vân gỗ (sơn tĩnh điện màu vân gỗ, thường sử dụng cho các công trình nhà dân) và Cửa thép chống cháy (dùng chủ yếu cho các công trình công cộng như nhà xưởng, trường học, trung tâm thương mại, và các công trình đặc biệt như quán karaoke...)
• Cửa nhựa gỗ composite: Được làm từ vật liệu nhựa gỗ, loại cửa này có khả năng chống nước vượt trội, phù hợp với các khu vực có khí hậu ẩm ướt và mưa nhiều như ở Việt Nam.
• Cửa nhôm kính: Cửa này được chế tạo từ nhôm và kính, có khả năng lấy ánh sáng rất tốt.
• Còn ở một số vùng nông thôn và miền núi của Việt Nam, vẫn có những nơi làm cửa từ các vật liệu tự nhiên như tre, nứa, và lá...

• Needham, Joseph. (1986). Science and Civilization in China: Volume 4, Part 2, Mechanical Engineering. Taipei: Caves Books, Ltd.
• Hướng dẫn An toàn tại nhà cho Kiến trúc sư & Nhà thầu, NBS GCR 78-156, BOSTI, Tháng 12 năm 1978
• Howard R. Turner (1997), Khoa học trong Hồi giáo Trung Cổ: Một Giới thiệu Minh họa, trang 181, University of Texas Press, ISBN 0-292-78149-0.

Liên kết ngoài

• Tư liệu liên quan đến Cửa trên Wikimedia Commons