
Mình là Nguyệt Anh, từ năm 2017 mình đã sang Canada để học và làm việc. Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ khoa học tại Đại học British Columbia (Vancouver), hiện tại mình đang làm chuyên viên phân tích dữ liệu/tư vấn quy hoạch lâm nghiệp đô thị tại Vancouver. Mình đã tự nộp hồ sơ và nhận thẻ cư dân lâu dài trong năm nay sau một năm làm việc full-time đúng với ngành học của mình.
Ban đầu, lựa chọn của mình đến Canada không phải với mục đích định cư. Mục tiêu ban đầu của mình đơn giản chỉ là tìm kiếm con đường mở ra nhiều cơ hội sau khi tốt nghiệp: tiếp tục học lên cấp độ tiến sĩ nếu mình thấy đam mê với nghiên cứu hoặc chuyển sang làm việc. Vancouver, với thời tiết ấm áp và cảnh đẹp tuyệt vời ven biển, đã mang lại cho mình nhiều cơ hội học tập và việc làm trong lĩnh vực của mình.
Để hiểu rõ hơn về một người, ta cần phải biết về câu chuyện và quá trình phát triển của họ. Và để bắt đầu, mình sẽ chia sẻ về quá trình của bản thân mình từ thời điểm xuất phát:
1)
Từ 18 đến 20 tuổi, mình không có kế hoạch rõ ràng về tương lai, chỉ biết tập trung vào việc học.
Mình không hề nghĩ rằng mình sẽ đi du học cho đến khi tốt nghiệp Đại học. Lý do là gia đình mình có hoàn cảnh kinh tế bình thường và mình mong muốn có cuộc sống đơn giản và yên bình. Nhưng sau khi trượt nguyện vọng 1 của Đại học, mình đã chuyển sang học quản lý tài nguyên thiên nhiên. May mắn thay, bố mẹ mình đã dành đủ tiền để mình có thể học chương trình tiếng Anh mặc dù khi đó học phí là 5 - 7 triệu VND/kỳ. Mình cố gắng đạt học bổng để giúp bố mẹ và em mình về mặt tài chính.
Lên Đại học, mình quyết tâm nâng cao tiếng Anh, tham gia nghiên cứu và hoạt động xã hội liên quan đến giáo dục thiên nhiên. Mình thường xuyên dậy sớm để tham gia các hoạt động xã hội bởi trường mình nằm ở khu vực ngoại ô, nơi hoạt động xã hội không phong phú như trong nội thành. Trải qua những năm đại học, mình đã có nhiều thành công trong nghiên cứu và hoạt động xã hội.
2) Năm 3 đến cuối Đại học: Nỗ lực bắt đầu được đền đáp và mở cánh cửa tới Canada
Lúc này, mình đã có nhiều giải thưởng nghiên cứu và thành tích học tập tốt. Mình đã nộp hồ sơ đủ điều kiện để nhận học bổng ngắn và dài hạn, cũng như tham gia hai chương trình học bổng lớn: YSEALI Academic Fellowship và Mitacs Globalink Research Internship. Tham gia hai chương trình này giúp mình có cơ hội mở rộng mối quan hệ với các giáo sư và bạn bè ở Mỹ và Canada. Cuối cùng, mình đã chọn Canada vì cơ hội làm việc sau khi tốt nghiệp thạc sĩ ở đây tốt hơn và giáo sư của mình đã đồng ý nhận mình quay lại UBC.
3) “Học bổng nghiên cứu” (research-based) - Chìa khóa mở cánh cửa đến những nơi ít có học bổng như Canada
Mình chọn học thạc sĩ khoa học (Master of Science) với hình thức research-based. Chương trình kéo dài 2 năm, yêu cầu hoàn thành ít nhất 4 môn học bắt buộc liên quan trực tiếp đến chủ đề nghiên cứu. Mình đã có nền tảng vững chắc để nếu muốn tiếp tục học tiến sĩ.
(trường đại học nghiên cứu)
Khi nhận được thư thông báo nhập học từ UBC, mình cũng nhận được một “gói tài trợ” (còn gọi là gói hỗ trợ tài chính) cho hai năm học. Gói tài trợ này cho biết liệu mình có được nhận học bổng từ trường và khoa hay không, bao gồm:
các khoản tài trợ nghiên cứu
trợ giảng
các giải thưởng dành cho những sinh viên xuất sắc dựa trên xét học vị
Ngoài gói tài trợ cố định cho học phí và sinh hoạt phí, trong quá trình học, nhờ vào thành tích học tập xuất sắc và sự tham gia tích cực vào hoạt động của khoa, mình đã được nhận thêm những học bổng và giải thưởng hàng kỳ, mỗi giải thưởng dao động từ $2000 đến $5000/kỳ học.
4) Học theo hướng nghiên cứu và bước vào thực tế + lựa chọn ngành học ảnh hưởng đến khả năng đạt PR sớm hay muộn
Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ, mình quyết định chuyển sang làm việc trong lĩnh vực công nghiệp thay vì tiếp tục học tiến sĩ ngay. Mình trải qua một thời gian chờ đợi hơn nửa năm sau khi tốt nghiệp để tìm kiếm một vị trí phù hợp. Trong thời gian đó, giáo sư của mình mời mình làm trợ lý nghiên cứu tại UBC. Điều này cho thấy việc tìm việc sau khi tốt nghiệp ở một thành phố lớn, với khí hậu ôn hòa và ấm áp như Vancouver không phải là điều dễ dàng, nhưng cũng không phải là không thể.
Yếu tố may mắn chắc chắn đóng vai trò quan trọng và mình không thể phủ nhận rằng bạn cần phải có cơ hội trước khi bạn chán nản vì chờ đợi =)) Nhưng những gì mình đã trang bị cho bản thân từ khi còn đi học đóng vai trò quan trọng trong việc xin được việc làm tốt sau khi tốt nghiệp, như:
chăm chỉ phát triển kỹ năng mềm khi làm trợ giảng
tham gia hoạt động trong trường
tham gia các sự kiện mạng lưới
sự kiện nghề nghiệp
giao tiếp sớm với giáo sư hướng dẫn là lợi thế
Mọi người thường nghĩ rằng định cư tại Canada rất dễ dàng, dẫn đến việc họ thường phải chi nhiều tiền cho dịch vụ tư vấn nhưng không có kết quả. Việc lấy thẻ PR Canada không quá phức tạp đối với những người 1) còn trẻ và độc thân (dưới 30 tuổi) 2) có trình độ tiếng Anh tốt (>=7.0) 3) có bằng cấp từ Đại học/Thạc Sĩ/Tiến Sĩ trong ngành được ưu tiên của các tỉnh bang. Nếu ngành học của bạn nằm trong danh sách ưu tiên của tỉnh bang, bạn có thể nộp đơn PR ngay sau khi tốt nghiệp mà không cần đợi job offer. Quá trình nộp hồ sơ PR tự làm không cần thông qua dịch vụ tư vấn, tổng thời gian nộp hồ sơ của mình là 5 tháng. Tuy nhiên, số lượng người đáp ứng đủ các tiêu chí trên thực sự không nhiều.
Mình không đề cập tới diện đầu tư hoặc bảo lãnh vợ - chồng vì không có kiến thức về các loại diện này. Các ngành làm việc không được ưu tiên hoặc dễ thay thế, cũng như làm việc dạng hợp đồng ngắn hạn, sẽ gặp nhiều khó khăn và chờ đợi lâu để có thẻ PR. Mọi người phải tham gia vào hồ bơi ứng viên, tính điểm, và chờ đợi lời mời trước khi có thể nộp hồ sơ. Quá trình xét duyệt hồ sơ có thể mất từ 9 tháng đến 2 năm.
5) Ở mọi nơi đều có điều riêng nếu bạn ở đó đủ lâu và biết quan sát
Điều quan trọng khi sống ở một nơi xa xứ là không ngừng học hỏi, hiểu rõ mong muốn của bản thân, và biết quyền lợi của mình để tự bảo vệ. Mình ý thức rõ rằng nếu ở đâu đó đủ lâu, mình sẽ trải qua cả những điều tốt và xấu. Cách mình lựa chọn trải nghiệm sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống và tâm trạng của mình. Mình thích khám phá thiên nhiên và dạo chơi để khám phá mọi góc nhỏ, vì vậy Vancouver rất phù hợp với mình. Hồi trước ở Hà Nội, mình cũng thích dạo phố để thư giãn và tìm kiếm cảm xúc. Ở bất kỳ nơi nào, việc tìm được thứ mình yêu thích là quan trọng, giúp mình hòa mình và phát triển lâu dài.
Ngoài ra, có nhiều điều mà mình thấy sẽ tốt hơn nếu tự tìm hiểu về quyền lợi của mình sớm hơn: từ tìm kiếm việc làm và thương lượng lương thưởng, đến hiểu về lối sống và văn hóa của nơi mình sống để thích nghi và tận hưởng cuộc sống. Ví dụ, khi đi làm, mình phải đóng thuế nhiều hơn so với khi là sinh viên, mình mới biết đến khái niệm “Tài khoản Tiết kiệm Miễn thuế” có thể giúp mình tăng lãi suất tiết kiệm, giảm thuế phải trả trong thời điểm thu nhập mình cao, và lập kế hoạch tài chính cho tương lai. Mình tin rằng ở bất kỳ đất nước nào cũng có lựa chọn và chính sách tốt cho mỗi người, quan trọng là phải tự tìm hiểu để không bỏ lỡ hoặc chọn sai những bước đi không phù hợp với bản thân.


Nguồn: Moon in Loonie Land
