Buzz
Xin chào các bạn! Mình là Ánh Dương. Sắp tới tháng 9, mình sẽ trở thành sinh viên mới của ngành Kinh doanh Quốc tế của trường Budapest Business School (BGE) tại thủ đô Budapest, Hungary với Học bổng Hiệp định Hungary - Stipendium Hungaricum (Hỗ trợ Học phí, Bảo hiểm, Chi phí sinh hoạt).
Trước khi đạt được Học bổng Hiệp định vào năm 2022, khi còn là học sinh lớp 12, mình cũng từng tự apply du học ở Mỹ. Mình đã may mắn và nhận được một số học bổng/ gói hỗ trợ tài chính từ các trường như: Warren Wilson College (30k USD/năm); Salve Regina University (92K USD); Widener University (36k USD/năm), Oregon University (30k USD),...
Mình tin chắc rằng cũng có rất nhiều bạn giống mình, tìm kiếm học bổng của nhiều nước khác nhau để tối đa hóa cơ hội thực hiện ước mơ du học của mình. Vì vậy, mình muốn chia sẻ một chút về sự tương đồng và khác biệt giữa các bài luận của Học bổng các nước Châu Âu so với Học bổng Mỹ.
1. LOẠI CÂU HỎI
Học bổng Ở Châu Âu
Về học bổng tại Châu Âu, thường sẽ có các câu hỏi dạng Thư Động Viên. Ví dụ như các học bổng Hiệp Định giữa Chính Phủ Việt Nam và các Quốc Gia Châu Âu (Hungary, Ba Lan, Bungary,...) hoặc học bổng của các trường như Học Bổng Nghiên Cứu Toàn Cầu UM (Hà Lan)
Các câu hỏi có thể đa dạng về độ dài, nhưng yêu cầu chung chung là viết Thư Động Viên hoặc có yêu cầu cụ thể như học bổng Nghiên Cứu Toàn Cầu UM của Đại Học Maastricht:
Thư động viên của bạn cần phải được cập nhật và được cá nhân hóa cho Học Bổng Nghiên Cứu Toàn Cầu…. Hãy lập luận vì sao học bổng này quan trọng với bạn, tại sao bạn nên được chọn và vai trò của bạn như một đại sứ của UM sẽ là gì trong thời gian học bổng của bạn, và trong những năm tiếp theo sau khi bạn hoàn thành học tại UM.
Thư động viên xoay quanh các vấn đề như: Lý do bạn chọn học bổng, đất nước, ngành học này; Hướng đi tương lai của bạn; Bạn có thể đóng góp gì cho cộng đồng nơi bạn đến/đất nước của bạn;... tuỳ thuộc vào yêu cầu cụ thể (nếu có) của từng học bổng.
Như vậy, mục tiêu của thư này là để phía học bổng hiểu về cá nhân, hoài bão và dự định tương lai của bạn. Vì thế, họ yêu cầu người viết cần suy nghĩ và có định hướng rõ ràng về sự lựa chọn của mình và kế hoạch trong tương lai.
Học bổng Ở Mỹ
Khi nộp đơn vào các trường đại học ở Mỹ, chúng ta cần viết nhiều bài luận hơn, cả về loại và số lượng.
Mỗi ứng viên sẽ phải viết 01 bài luận chính (còn gọi là Tuyên bố Cá Nhân, hoặc Tiểu luận Common App) dài 650 từ gửi đến tất cả các trường bạn nộp đơn. Common App có 7 đề bài không đổi mỗi năm, nhưng với đề số 7 là “Chia sẻ một bài luận về bất kỳ chủ đề nào bạn chọn” thì thực ra bạn có thể chia sẻ về bất kỳ điều gì về cuộc sống, sự trải nghiệm, hoặc bài học của bản thân. Mục đích của bài viết là để ban tuyển sinh thấy bạn là ai, cá nhân của bạn như thế nào, và cuộc sống của bạn ra sao.
Ngoài bài luận chính, các trường thường yêu cầu một số bài luận bổ sung (Supplemental Essay). Đó có thể là các câu hỏi ngắn (100-150 từ) hoặc bài luận dài hơn (1-2 trang A4). Mình luôn ấn tượng với đề bài của Đại Học Chicago với những đề tài độc đáo (và hơi kỳ cục). Ví dụ như:
Đó là một con mèo mà tôi thấy không? Yo-no-na-ka, ho-ka-ho-ka na-no-yo (Tiếng Nhật cho “thế giới là một nơi ấm áp”). Może jutro ta dama da tortu jeżom (Tiếng Ba Lan cho “có lẽ ngày mai bà đó sẽ tặng cái bánh cho những con nhím”). Chia sẻ một câu đảo ngược trong bất kỳ ngôn ngữ nào, và đưa ra một lý do.
Genghis Khan với một chiếc xe đua F1. George Washington với một chiếc súng nước SuperSoaker. Hoàng đế Nero với một cái lò nướng. Leonardo da Vinci với một con Furby. Nếu bạn có thể cho bất kỳ nhân vật lịch sử nào một công nghệ nào đó, ai và cái gì sẽ là, và tại sao bạn nghĩ họ sẽ hoạt động tốt với nhau?
Tóm tắt nhỏ, dù apply cho học bổng nào đi chăng nữa, mục đích của bài luận luôn hướng tới việc hiểu rõ “bạn là ai?”. Tuy nhiên, luận văn ở Mỹ muốn khám phá sâu hơn vào cá nhân, con người của bạn, khả năng sáng tạo của bạn và những giá trị mà bạn tôn thờ thông qua những chia sẻ cá nhân và có thể “dễ bị tổn thương”. Bài luận cá nhân mà mình viết ấy “personal” đến nỗi chỉ có mình, một người chị chữa bài và hội đồng thi mới biết là mình viết gì thôi. Ngược lại, đối với học bổng ở Châu Âu và thư động viên, họ muốn hiểu rõ hơn về con người bạn một cách tổng quát và những kế hoạch tương lai cho bản thân và sự nghiệp.
Kỹ Thuật Viết
Bản chất viết thư động viên và bài luận cá nhân luôn khác nhau. Vì thế, cách tiếp cận, kỹ thuật viết và phong cách sẽ khác nhau. Một cách so sánh hơi khập khiễng, Bài luận Mỹ sẽ như một kết hợp giữa văn tự sự + biểu hiện + luận điểm về sự kiện/kinh nghiệm trong quá khứ, Thư Động Viên của Châu Âu là văn bản minh họa + văn tự sự về tương lai.
Cách Tiếp Cận
Để chọn ra một đề tài hay cho bài luận ở Mỹ, bạn cần phải đào sâu vào những góc khuất nhỏ nhất trong tâm hồn. Mình thường liệt kê những đặc điểm và phẩm chất mà mình muốn người khác nhìn thấy nhất và những câu chuyện/sự kiện tương ứng với những phẩm chất đó. Chủ đề cuối cùng cần chọn phải làm nổi bật được cá tính của bạn nhưng đồng thời cũng khiến người đọc cảm thông và tưởng tượng được luôn. Bài viết có thể thể hiện sự không trưởng thành, mơ mộng a.k.a sự dễ tổn thương của ứng viên (tuy nhiên vẫn cần phải tinh tế để tránh trở nên quá cầu kỳ và tự khen ngợi). Như vậy, viết bài ở Mỹ là nhìn về quá khứ.
Đối với bài luận ở các nước Châu Âu, ta cần có một cái nhìn tổng thể hơn. Ngồi suy ngẫm về “bức tranh lớn” - một cái nhìn rộng lớn từ lúc bạn chọn ngành, trường, quốc gia và học bổng này tới việc bạn sẽ làm gì khi học và trong tương lai xa, mục tiêu sự nghiệp và những đóng góp bạn có thể mang lại là gì. Hình dung tương lai một cách rõ ràng là điều cần làm đối với học bổng tại EU.
2.2. Kỹ Năng Viết:
“hiển thị, đừng chỉ nói”
“Tôi thực sự yêu văn hóa Hungary“Nghe và xem các vũ điệu dân gian Hungary của người Roma với sự kết hợp giữa nhảy đập kiểu Teutonic và bước chân phong cách Slavic Cossack trên internet,...”Về sự khác biệt, nếu so với luận văn ở Mỹ, ứng viên thường rất sáng tạo trong cách viết. Bài viết có thể có nhiều lớp lang, luôn có phép ẩn dụ, nhân hóa nhiều tầng để “ý tại ngôn ngoại”, đưa vào câu chuyện nhiều lớp nghĩa. Thì đối với học bổng châu Âu, ứng viên cần một cách trực tiếp, bộc trực nhất thể hiện suy nghĩ, quan điểm, ước mơ của mình. Văn phong khi viết Thư Động Viên không cần cầu kỳ, hoa mỹ mà thay vào đó là sự trong sáng, rõ ràng trong cách trình bày và lập luận.
