
Ngày xưa, có một ông lão sống cùng vợ già. Bà già nuôi một con gà mái, còn ông lão nuôi một con gà trống. Mỗi ngày, gà mái của bà đẻ hai lần, mỗi lần một quả trứng. Bà già ăn hết cả hai, không bao giờ chia cho ông lão. Ông ngày nào cũng mong đợi. Cuối cùng, ông không chịu nổi và nói với bà:
- Này bà, bà ăn nhiều trứng gà quá, nhiều đến mức bà đã mập ú rồi. Sao bà không cho tôi một quả để tôi biết mùi vị trứng như thế nào?
Bà già vốn keo kiệt, trả lời chồng:
- Ông muốn có trứng gà thì hãy đánh đập con gà trống của ông, rồi nó sẽ đẻ trứng cho ông ăn. Tôi đã nuôi gà mái của tôi như vậy. Ông thấy đó, bao năm nay nó đẻ cho tôi biết bao nhiêu trứng, nhiều lắm.
Ông lão thật thà và ngây thơ, tin lời vợ. Ông bắt con gà trống của mình, cầm roi đánh nó, vừa đánh vừa quát:
- Sao mày không chịu đẻ cho ta trứng? Ta nuôi mày từ bé, cho mày ăn bao nhiêu là ngô là thóc, vậy mà ta chưa được hưởng một quả trứng nào từ mày!
Con gà trống vùng vẫy thoát khỏi tay ông lão, hoảng hốt chạy ra đường lớn. Tình cờ, nó thấy một cái túi nhỏ ai đó đánh rơi, bên trong có hai đồng xu. Gà ta quắp túi vào mỏ, định mang về nhà trao cho ông lão.
Trên đường về, nó gặp một chiếc xe ngựa sang trọng. Trên xe có một ông quan lớn cùng hai nàng hầu. Lão quan tham nhìn chằm chằm và thấy con gà đang ngậm cái túi có hai đồng xu. Ông bảo người đánh xe:
- Ngươi xuống xe, xem có đúng con gà trống kia đang ngậm cái túi tiền không.
Người cầm lái chiếc xe vội nhảy xuống đường, chạy tới để lấy cái túi từ mỏ con gà trống, mang lên xe trao cho ông chủ. Ông ta không hề nao lòng, ngay lập tức nhét túi vào trong áo. Lái xe rút cương ngựa. Xe tiếp tục tiến hành hành trình. Con gà trống mất túi tiền, tức giận chạy theo cỗ xe, vừa chạy vừa gáy không ngớt:
Cô cò cúc cù
Xin ngài tài phú
Trả lại tôi hai đồng xu!
Khi cỗ xe chạy qua bên cạnh một giếng nước ven đường, ông tham quan tức giận, bảo người cầm lái xe:
Kìa, hãy làm ơn giúp ta tóm cổ con gà trống điên ấy rồi ném nó vào cái giếng kia đi.
Người lái xe vâng lời chủ. Anh ta nhảy xuống đường và bắt con gà trống rồi ném nó xuống cái giếng sâu.
Con gà trống khổ cực không còn cách nào khác giữa hoàn cảnh này? Phải uống nước thôi. Uống nước, uống nước, uống thật nhiều nước. Uống đến khi giếng sâu không còn nước. Lúc đó, nó vươn cánh bay lên khỏi giếng, đuổi theo cỗ xe ngựa với tốc độ nhanh chóng, và gào to:
Cô cò cúc cù
Xin ngài đại phu
Hãy trả lại cho ta hai đồng xu!

Người quản lý tham lam ngạc nhiên đến mức không thốt nên lời. Sau đó, ông ta quát thét:
- Con gà trống điên kia! Ta sẽ cho mày cháy như củi bếp trong nhà ta. Cho dù đầu mày có mào đẹp đến đâu, hay chân mày có hai bộ vuốt cong và hai chiếc cựa sắc tới đâu.
Sau khi về nhà, người quản lý tham lam ra lệnh cho cô đầu bếp. Cô chạy vội ra và tóm cổ con gà trống, đem vào nơi đã sẵn lửa. Trên lò nướng có một cái chảo gang, mỡ trong chảo đang sôi. Theo lệnh của chủ nhân, cô còn lấy một viên đá đặt vào cửa bếp từ phía bên trong, để ngăn con gà trốn thoát ra ngoài.
Rơi vào tình thế bất ngờ, con gà trống chỉ biết làm cách nào khác ngoài việc nôn thốc nước hết vào giếng bên đường. Từ miệng gà tuôn ra dòng nước giếng, làm tràn ngập gian nhà bếp. Nước làm tắt lửa than, làm đổ cái chảo và tràn ra ngoài làm ngập sân sau. Con gà trống dùng đôi chân mạnh mẽ hắt viên đá vào cửa bếp để ngăn nước chảy ra. Sau đó, nó vỗ cánh bay đến trước cửa sổ phòng của người quản lý tham lam, dùng mỏ nhọn đập mạnh vào cửa và gào to:
Cô cò cúc cù
Xin ngài đại phu
Hãy trả lại cho tôi hai đồng xu!
Tình thế mới khiến người quản lý tham lam nổi điên lên. Ông ta giận dữ nhưng chưa tìm ra cách giải quyết vấn đề con gà trống. Cuối cùng, ông mới nảy ra một ý tưởng: 'Tao sẽ đẩy mày vào kho báu của ta. Mày có thể ăn vàng, nhặt ngọc thoải mái. Nhưng không biết có phải mày sẽ bị nghẹn bởi một viên ngọc lớn không, hay bị ngạt thở vì một viên kim cương, lúc đó ta sẽ được giải thoát khỏi mày'.
Lão mở cửa sổ, bắt lấy con gà và ném nó vào kho báu của mình. Con gà trống ăn hết vàng bạc, ngọc ngà trong kho một cách nhanh chóng và không ai biết làm thế nào nó có thể thoát ra khỏi đó. Sau đó, nó lại vỗ cánh bay đến đậu trước cửa sổ phòng của người quản lý tham lam. Nó dùng mỏ gà đập mạnh vào cánh cửa:
Cô cò cúc cù
Xin ngài đại phu
Hãy trả lại cho tôi hai đồng xu.
Người quản lý tham lam ngơ ngác. Không cách nào thoát khỏi con gà trống điên, ông chỉ có thể ném chiếc túi đựng hai đồng xu ra sân để trả lại cho nó. Con gà trống nhanh chóng lấy túi vàng và rời đi, để cho người quản lý tham lam được sống trong yên bình từ nay về sau.
Cả đàn gà mái trong vườn của ông già, đều mê mẩn chàng gà trống khỏe mạnh, lông đẹp, mạnh mẽ, và có đôi chân cùng móng cong và cựa sắc. Cả đàn gà mái đều theo đuổi con gà trống. Cảnh tượng đàn gà mái bám theo chàng gà trống lộng lẫy như lễ cưới của nhà giàu.
Ông già tham lam chỉ biết thở dài:
- Chết tiệt, cả đàn gái mái đấy, chạy theo con gà trống điên! Hãy mang theo tất cả tiền bạc châu báu của tôi đi, nhẹ bớt đôi vai của ta!
Chàng gà trống tự hào rời nhà ông già tham lam. Sau lưng chàng là cả đàn gà mái. Cả đàn tiếp tục đi, và đến khi đến nhà cũ của ông già, chàng gà trống đã gáy lên: 'Cô cò cúc cù! Cô cò cúc cù!'
Ông già nghe tiếng gáy quen thuộc và ra mở cửa. Con gà trống của ông đây rồi! Ông già ngạc nhiên vì con gà của mình lại to lớn thế. Bên cạnh con gà trống là một con voi, nhìn vào con voi có vẻ nhỏ bé. Ông không thể tin được rằng con gà của ông còn có một đàn gà mái đông đúc. Tất cả đều có bộ lông đẹp mắt. Con gà trống nói:
- Ông chủ ơi, xin ông vào nhà lấy cái chăn lớn ra sân.
Ông già nhanh chóng làm theo lời con gà trống, mà ông đã nuôi từ bé. Con gà trống to lớn bước vào giữa chiếc chăn, giương cánh và vỗ mạnh. Trong nháy mắt, từ người nó tuôn ra đầy sân và vườn nhà ông già là một đàn bò, cái đực và cái cái. Trên chiếc chăn là một kho tàng đầy vàng bạc châu báu, lấp lánh dưới ánh nắng, làm ông già chói mắt, không dám nhìn thẳng vào.
Vừa lúc đó, bà già đến, không ai biết là bà vào từ đâu. Cảnh tượng của vàng bạc châu báu làm bà già nảy lửa tham vọng. Bà nói với chồng:
- Ông ơi, hãy cho tôi một sợi dây chuyền vàng!
- Bà còn nhớ lời của bà khi tôi hỏi bà xin một quả trứng không? Bà nói tôi nên mạnh mẽ đánh đập con gà trống của mình, bởi nó sẽ đẻ ra vàng bạc châu báu. Bây giờ, bà hãy lấy cái gậy đánh con gà mái của bà, để nó đẻ ra thứ bà muốn.
Bà già quay về chuồng gà, lôi con gà mái ra và đánh không thương tiếc. Cảnh tượng này khiến cho các em nhỏ, nếu đang nghe bác kể chuyện, sẽ khóc không ngừng.
Con gà mái, sau khi thoát khỏi bàn tay tàn nhẫn của bà chủ, chạy ra ngoài và nhặt được viên ngọc quý nằm trên đường. Nó nuốt viên ngọc và quay về ổ. Sau đó, nó đến sân và đẻ như thường lệ.
Bà lão phát hiện ra viên ngọc quý thay vì trứng gà, tức giận và đánh đập con gà mái cho đến khi nó chết.
Bà già đêm đêm cô đơn, nằm trên đống rạ, tiếc thương con gà mái. Tại sao lại phải đánh nó tàn nhẫn như vậy?
Ông già trở nên giàu có, xây dựng một tòa nhà lớn giữa khu vườn rộng và nuôi một đàn gà mái và một đàn bò.
Ông già sống nhàn nhã và thoải mái. Một ngày, ông nhớ đến người vợ cũ và gọi bà đến làm việc nhà. Bà dọn dẹp, quét dọn sân sau bếp, nơi mà hàng ngày đàn gà mái và đàn bò của ông lão thường ra đủ mọi thứ.
Con gà trống luôn đi cùng ông. Ông còn mua cho nó một dây chuyền vàng đúc từ nhà vua, đeo vòng quanh cổ. Nó còn được trang bị đôi giày da có vành thúc ngựa, phù hợp với bộ móng cong và cựa sắc của nó.
Từ đó, con gà trống trông giống một hiệp sĩ. Không còn dáng dấp của một con vật sẵn sàng bị bắt và rán qua lò bất cứ lúc nào, để được ông chủ mời ăn.
Chuyện dân gian Moldavia được sưu tầm bởi nhà văn Ion Creanga (1837-1888)
Nhà xuất bản Le Livre, Bucarest, 1955
Già Phan cho biết
Theo bản tin của Dân Trí
