Mỗi ngày đi qua các con đường hẻm núi, đồng cỏ, Giáp Nhiệt và các đồng nghiệp shipper khác chứng kiến những biến động của vùng đất Sắc Đạt, nơi mà họ sống và làm việc.
Độ cao trung bình 4.127m và cách sân bay gần nhất hơn 400km, Sắc Đạt (Tứ Xuyên, Trung Quốc) mang nét đặc trưng riêng với những ngôi nhà đỏ rực bất tận, hoàn toàn khác biệt so với thành phố náo nhiệt.




Sắc Đạt nằm trong huyện thuộc Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Phần lớn dân số ở đây sinh sống bằng nghề chăn nuôi gia súc.
Sắc Đạt trải qua mùa đông kéo dài và ít gặp mùa hè. Năm nay được biết là một trong những năm ấm áp hiếm hoi. Trên thảo nguyên gió lạnh, ngạc nhiên khi có dịch vụ đặt đồ ăn qua ứng dụng điện thoại. Khoảng 10 phút sau khi đặt hàng, chiếc xe điện xuất hiện trên đồng cỏ.
Khi cởi mũ bảo hiểm, một cô gái Tạng xinh đẹp xuất hiện. Cô ấy là Giáp Nhiệt, mẹ của hai con và đã gắn bó với nghề shipper trong 4 năm.
7 người shipper vùng cao và câu chuyện đến với họ khi họ rong ruổi trên những con đường
Hiện tại, Sắc Đạt có tổng cộng 7 người shipper. Các mặt hàng ở thành phố này có giá cao vì được vận chuyển từ Thành Đô và các nơi khác. Theo Giáp Nhiệt, trà sữa và kem tươi của thương hiệu Mixue Bingcheng là những món được giới trẻ đặt nhiều nhất, trong khi người du mục thích mua nước khoáng và khách du lịch ưa chuộng món thịt nướng Tây Tạng.
Cha mẹ của Giáp Nhiệt kinh doanh mỡ cừu tại chợ trời, cũng là nơi cô lớn lên.

Giáp Nhiệt - nữ shipper ở Sắc Đạt
'Thuở nhỏ, thị trấn này rất nghèo và chỉ có những ngôi nhà thấp bé'. Giáp Nhiệt nhớ lại vào mùa đông, vùng nông thôn thường không có điện, dân làng phải sống nhờ vào việc sưởi ấm, đun nấu bằng cách đốt lửa.
Các con đường trong thành phố đầy ổ gà, ngày mưa thì luôn lầm lũi bùn đất. Đèn đường không tồn tại, ban đêm tối om như mực, sau mùa đông bầy sói sẽ xuống núi tìm kiếm thức ăn. Giáp Nhiệt phải bật đèn pha và còi để đuổi bầy sói đi, cho đến khi chúng rời khỏi thành phố và biến mất. Nhiều thanh niên tốt nghiệp cấp 2 không tìm được việc làm nên phải ở nhà chăn bò, làm ruộng.
Sắc Đạt nằm ở vùng sâu vùng xa, với độ cao lớn và nhiệt độ thấp nhất vào mùa đông có thể xuống đến âm 30°C, điều kiện tự nhiên khá khắc nghiệt, những yếu tố này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của huyện.
Với việc cải thiện hạ tầng giao thông tại Sắc Đạt, ngành du lịch địa phương đã phát triển, tạo ra cơ hội việc làm và thúc đẩy nền kinh tế. Năm 2018, Giáp Nhiệt biết được Meituan Food Delivery đang tuyển dụng tài xế. Mặc dù cô không biết nhiều về nghề này, nhưng do tình hình kinh tế gia đình eo hẹp, cô quyết định thử sức.
Tia UV trên cao nguyên rất mạnh, da của những người sống lâu năm ở đây thường sẫm màu. Bảy shipper này đều là người Tây Tạng, người lớn tuổi nhất 35 tuổi tên là Nhân Chân Ông Tu, người cao tuổi nhất tên Tùng Đức thấp bé hơn một chút.

Các shipper tương đối trẻ và có ít kinh nghiệm làm việc. Giáp Nhiệt chỉ làm nhân viên phục vụ trong một nhà hàng 2 tháng, với mức lương 2.000-3.000 NDT (hơn 6,9-10 triệu đồng), sau đó giúp bố mẹ bán mỡ trừu ở chợ. Tùng Đức sau khi học xong cấp 2 thì chỉ ở nhà phụ giúp công việc đồng áng, xây nhà cửa.
Nhân Chân Ông Tu làm công nhân khuân vác xi măng ở Lý Đường (Tứ Xuyên) trong 3 năm. Công việc chân tay vất vả nhưng kiếm được tiền. Năm 2019, Nhân Chân Ông Tu đến Sắc Đạt và nhìn thấy có shipper hoạt động ở đây. Nghe nói công việc này không vất vả và thu nhập cao nên anh đã đăng ký. Lúc đầu, anh chỉ dự định giao đồ ăn trong nửa năm, đến mùa hè năm sau quay lại công trường.
Chàng shipper Đa Cát Trạch Nhân từng là thanh niên chăn bò. Trước khi làm nghề shipper, anh giúp gia đình chăn gia súc với bạn bè trong làng. Đa Cát Trạch Nhân nói rằng anh đã đến Thành Đô và Hàng Châu để làm việc, nhưng chỉ ở lại hơn 10 tháng. Nhịp sống ở các thành phố lớn gấp gáp, công việc trên dây chuyền lắp ráp trong nhà máy càng nhàm chán, anh nhớ nhung những ngày ở thảo nguyên, cuối cùng quyết định quay về.
Nói về công việc shipper, Đa Cát Trạch Nhân cảm thấy rằng anh tìm thấy một số điểm chung với cuộc sống chăn gia súc trước đây. Như ngước nhìn mùa xuân trên cao nguyên, cảm nhận làn gió tự do, giao đồ ăn trên đồng cỏ, dạo chơi cùng bò Tây Tạng…
Nơi cao nguyên đầy gió có hơi ấm tình người
Rong ruổi qua các con đường ngõ hẻm, đồng cỏ mỗi ngày, Giáp Nhiệt và những người shipper khác cùng chứng kiến những thay đổi của mảnh đất Sắc Đạt thoát ly thế tục này.
Giáp Nhiệt nói rằng các bệnh viện, tòa nhà thị chính và bảo tàng đều được xây dựng lại. Chúng từng chỉ là những ngôi nhà gỗ thấp bé. Hiện tại đã khác, khách du lịch tăng lên và ngày càng nhiều khách sạn được xây dựng. Đối với các khách sạn được xếp hạng cao, giá phòng có thể lên tới hàng nghìn NDT vào mùa du lịch cao điểm.

Khi cửa hàng mang đi lần đầu tiên được mở, chỉ có một số người bán trực tuyến và dân địa phương không quen với việc mua mang đi. Đức Đan Tắc Nhượng mở quán thịt nướng Tây Tạng. Một lần khách du lịch đến ăn và hỏi anh: 'Ở đây có đồ ăn mang đi từ Meituan không?'. Anh hỏi lại: 'Đồ ăn mang đi là gì?'.
Theo thời gian, các nhà hàng Tây Tạng cũng dần dần cung cấp dịch vụ đặt món trực tuyến. Đức Đan Tắc Nhượng chăn gia súc từ nhỏ, không biết nhiều về công nghệ hiện đại. Người quản lý thành phố đã giúp anh tải phần mềm và dạy anh cách nhận đơn đặt hàng. Hiện anh đã cho lên ứng dụng hơn 60 loại thịt nướng để khách hàng tùy ý lựa chọn.
Việc kinh doanh trong cửa hàng đang bùng nổ. Khi có nhiều khách du lịch, có ít nhất hàng trăm đơn đặt hàng mỗi tháng. Đức Đan Tắc Nhượng từng là ca sĩ người Tây Tạng nhưng thu nhập bấp bênh, anh mở quán ở đây mong vợ có cuộc sống ổn định hơn.
Những người chăn gia súc cũng đã quen với việc gọi đặt thực phẩm qua ứng dụng, chẳng hạn như nước khoáng trong siêu thị. Vào mùa mưa, nước trên đồng cỏ đục và bẩn nên nhu cầu nước đóng chai trong siêu thị tương đối cao.
Cũng trong tháng 7-8, dân địa phương thường cùng gia đình đi chơi, hoặc mời họ hàng, bạn bè rồi dựng lều trắng trên đồng cỏ, ở lại 10 ngày rưỡi. Họ thích gọi đồ qua ứng dụng, chủ yếu là thịt nướng và bia. Cả gia đình ăn thịt nướng và uống nước trên bãi cỏ, rồi nhảy múa cùng nhau.
Những ngày ngắn ngủi ở Sắc Đạt, ngoại trừ việc thiếu dưỡng khí thì cuộc sống tiện nghi không khác mấy so với thành phố lớn. Giáp Nhiệt cảm thấy rằng sự khác biệt giữa các thành phố không chỉ ở cơ sở vật chất phần cứng mà còn ở mối quan hệ giữa con người với nhau.
Sắc Đạt trải qua một mùa đông dài. Đầu tháng 10, trấn nhỏ đã chìm vào cái lạnh của mùa đông. Giáp Nhiệt chia sẻ rằng vào những ngày lạnh nhất, ngay cả lông mi cũng bị đóng băng khi cô đi trên đường.
Để chống lại cái lạnh, các shipper mặc nhiều quần áo, thậm chí còn mặc thêm ba bốn lớp áo bông, đôi khi là áo choàng dày của người Tây Tạng, và dùng dây xích để buộc chặt vào bánh xe tránh trượt khi đường đóng băng.
Giáp Nhiệt chia sẻ một trải nghiệm khi cô lái xe trên đường đóng băng và va vào một chiếc xe hơi. Chủ xe đã nhẹ nhàng xua cô đi mà không sao, chỉ bảo cô tiếp tục giao hàng. Cô cảm thấy biết ơn và ấm lòng trước sự giản dị và tốt bụng của người dân trấn nhỏ.
Giáp Nhiệt nhớ lại một lần giao hàng đặc biệt. Khách hàng là một bà cụ sống một mình, con cái ở xa đã đặt đồ ăn giao đến nhà cho bà. Khi đồ ăn được giao đến, bà cụ đã mời Giáo Nhiệt vào nhà và chuẩn bị cho cô một ly trà bơ nóng hổi để làm ấm cơ thể.

Sắc Đạt nằm ở phía Nam của cao nguyên Thanh Tạng và có lượng oxy chỉ bằng 60% so với vùng đồng bằng. Thảm thực vật khô héo vào mùa đông, khách du lịch từ vùng đồng bằng khó thích nghi với khí hậu địa phương.
Các shipper thường giúp đỡ du khách thiếu oxy là điều thường gặp. Ví dụ, khi du khách không thoải mái trong khách sạn, họ thường nhờ shipper đi mua một bình oxy và đặt đồ ăn online; hoặc nhờ mua vài gói thuốc giảm triệu chứng thiếu oxy. Các shipper không bao giờ từ chối giúp đỡ.
Nhân Chân Ông Tu đã từng chứng kiến một du khách gục ngã trên đường vì thiếu oxy, người vợ bối rối, con nhỏ khóc lóc. Mặc dù có đơn hàng đang chờ nhưng anh vẫn chở họ vào khách sạn và miễn phí mua bình oxy cho họ.
Vì chỉ có 7 shipper nên mối quan hệ giữa họ và nhà hàng quán ăn trở nên thân thiết hơn so với ở các thành phố lớn.
Quán thịt nướng của Đức Đan Tắc Nhượng trở thành điểm hẹn của 7 shipper. Anh đã cho họ sạc điện thoại và xe điện miễn phí, cũng như bật lò sưởi để họ có thể tránh rét trong mùa đông. Khi quán quá tải, các shipper cũng giúp đỡ đóng gói và vận chuyển đơn hàng.
Những ngày đơn hàng ít, các shipper thường thích chơi bóng rổ. Khi nói về bóng rổ, khuôn mặt của họ phát ra vẻ tự hào.
'Làm shipper ở vùng cao dù khó khăn nhưng lại mang lại cuộc sống tốt hơn cho chúng tôi'
Lao động kiếm tiền, mua nhà và xe hơi. Bận rộn với những ước mơ vật chất là bức tranh về cuộc sống của người lao động thành thị.
Giáp Nhiệt đã làm shipper trong 4 năm, còn Nhân Chân Ông Tu đã gần 3 năm. Khi hỏi về tiết kiệm, không ai đưa ra con số chính xác. Tuy nhiên, thu nhập trung bình hàng tháng của các shipper ở đây là 6.000-8.000 NDT (tương đương hơn 20-27 triệu đồng), nhưng họ chỉ dành khoảng 1.000-2.000 NDT (tương đương hơn 3,5-7 triệu đồng) cho chi tiêu cá nhân, phần còn lại họ gửi về cho gia đình.

Đa Cát Trạch Nhân có 5 anh chị em, là con trai cả trong gia đình. Anh kể về em gái được nuôi dưỡng tốt nhất, là học sinh giỏi từ nhỏ, luôn nhận được nhiều khen ngợi. Số tiền anh kiếm được không chỉ giúp gia đình mà còn chịu trách nhiệm chi phí học hành của em gái.
Trong mùa đồng áng, Đa Cát Trạch Nhân nghỉ phép về làng giúp đỡ gia đình thu hoạch lúa mạch.
Đa Cát Trạch Nhân là một trong những shipper có số lượng đơn hàng và thu nhập hàng tháng cao nhất, lên tới hơn 10.000 NDT (tương đương hơn 34 triệu đồng). Anh và vợ đều làm việc tại Sắc Đạt, chỉ có mẹ và em gái ở quê.
Đăng Tử là một ngoại lệ. Anh làm shipper bán thời gian và vẫn đi học bình thường. Trong tháng đầu tiên, anh đã dùng tiền kiếm được để trả học phí; trong tháng thứ hai, anh đã mua cho mình một chiếc áo choàng Tây Tạng đẹp.

Đăng Tử, chàng trai vừa học vừa làm nghề shipper
Vào đầu tháng 9, Đăng Tử kết thúc công việc bán thời gian và quay trở lại trường học, anh bắt đầu làm giáo viên thực tập tại một trường tiểu học. Kỷ niệm đáng nhớ nhất của anh là khi cô giáo đặt đồ ăn qua ứng dụng để tặng 30 ly trà sữa cho học sinh trong lớp, tạo nên không khí ấm áp cho mọi người.
Đăng Tử cũng nghĩ đến việc trở lại Sắc Đạt sau khi tốt nghiệp để trở thành giáo viên song ngữ tại một trường tiểu học ở khu vực Tây Tạng. Thị trấn nhỏ này ngày càng chú trọng đến giáo dục. Giáp Nhiệt, một bà mẹ hai con, cũng dự định sau vài năm khi các con vào tiểu học, cô sẽ nghỉ việc và trở thành giáo viên dạy kèm.
Hiện tại, Nhân Chân Ông Tu là shipper duy nhất trong số 7 người đã mua nhà trong thành phố, và anh ấy cũng có một chiếc ô tô cũ để lái về nhà trong dịp năm mới.
Khi được hỏi về quan điểm về thành công, Nhân Chân Ông Tu nói rằng không phải là có nhà có xe mà là có lòng lương thiện.
