Giải câu 1, 2 trong phần thực hành của bài Tập làm văn: Cấu trúc của bài văn miêu tả cảnh trang 4, 5 trong sách VBT Tiếng Việt 5 tập 1. Câu 1: Hãy đọc bài Hoàng hôn trên sông Hương (Tiếng Việt 5, tập 1, trang 11) và ghi lại các phần mở đầu, thân bài, kết luận của bài văn và mô tả nội dung của từng phần (lưu ý: phần thân bài có thể bao gồm 2 - 3 đoạn)
I. Đánh giá
1. Hãy đọc bài Hoàng hôn trên sông Hương (Tiếng Việt 5, tập một, trang 11), tìm và ghi lại các phần mở đầu, thân bài, kết luận của bài văn và mô tả nội dung của từng phần. (Lưu ý: phần thân bài có thể bao gồm 2-3 đoạn.)
Hoàng hôn trên sông Hương
Vào cuối buổi chiều, Huế thường trở về với một cảm giác yên bình lạ kỳ, khiến tôi cảm thấy như có một điều gì đó thong thả giáng xuống thêm vào thành phố này, nơi mà hàng ngày đã yên tĩnh rồi.
Mùa thu, cơn gió mang mây đi về phía cửa sông, mặt nước dưới cầu Tràng Tiền trở nên u ám, trong khi phía trên, gần Kim Long, dòng sông tỏa sáng màu ngọc lam với những đám mây hồng rực rỡ của bầu trời chiều. Dường như sông Hương cảm nhận ánh sáng rất nhạy cảm, nên đến khi tối, đứng trên cầu nhìn xuống, vẫn còn thấy những ánh sáng mờ ảo trên mặt nước đen thẳm. Phố vắng vẻ, con đường ven sông dài thêm dưới vòm xanh của cây.
Bên bờ sông, làng chài nấu cơm chiều, khói bốc lên từng hơi bốc lên, phủ một vùng không gian của tre. Từ sâu trong dòng sông, tiếng lanh canh của thuyền chài gỡ những mẻ cá cuối cùng, làm cho dòng nước trở nên rộng lớn hơn. Khi đèn đường bắt đầu phát sáng, từ màu tím nhạt, chuyển sang xanh lá cây và cuối cùng là màu trắng, ánh sáng soi rõ khuôn mặt của những người qua lại, khoảnh khắc yên bình của buổi chiều cũng chấm dứt.
Huế thức dậy trong một nhịp sống mới, bắt đầu một ngày mới của nó.
Theo Hoàng Phủ Ngọc Tường
|
Phân đoạn a) Mở bài (từ……… đến) b) Thân bài (từ……… đến) c) Kết bài (…………) |
Nội dung ……………… ……………… ................ |
a) Có điều gì khác biệt về cách miêu tả trong bài văn Hoàng hôn trên sông Hương so với bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa mà bạn đã học không?
2. Đưa ra nhận xét:
Bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa: ………………
Bài Hoàng hôn trên sông Hương:………………
b) Dựa vào hai bài văn đó, hãy đưa ra nhận xét về cấu trúc của bài văn miêu tả cảnh.
Phương pháp giải:
1) Phần Mở đầu: Đoạn văn đầu tiên của bài văn.
Phần Kết luận: Đoạn văn cuối cùng của bài văn.
Phần Thân bài: Phần còn lại, ở giữa của bài văn.
2) Đọc kỹ cả hai bài và trả lời các câu hỏi.
Giải thích chi tiết:
1)
|
Phân đoạn |
Nội dung |
|
a) Mở bài (từ Cuối buổi chiều, Huế đến trong thành phố hằng ngày đã rất yên tĩnh này).
|
- Khi hoàng hôn buông xuống, Huế đặc biệt yên tĩnh. |
|
b) Thân bài (từ Mùa thu đến khoảnh khắc yên tĩnh của buổi chiều cũng chấm dứt).
|
- Sự thay đổi sắc màu của sông Hương và hoạt động của con người bên sông từ lúc hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn. Thân bài : chia làm hai đoạn. Đoạn 1: từ "Mùa thu ... hai hàng cây" sự thay đổi màu sắc của sông Hương từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến lúc tối hẳn. Đoạn 2.(đoạn còn lại): hoạt động của con người ở bên sông, trên mặt sông từ lúc hoàng hôn đến lúc thành phố lên đèn.
|
|
c) Kết bài (phần còn lại). |
- Sự thức dậy của Huế. |
2)
a)
* Bài Quang cảnh làng mạc ngày mùa:
- Mô tả sắc vàng phủ khắp làng quê vào ngày mùa.
- Miêu tả sự đa dạng của màu vàng trong cảnh vật.
- Tả thời tiết và cuộc sống của con người.
* Bài Hoàng hôn trên sông Hương:
- Đưa ra nhận xét tổng quan về sự yên bình của thành phố Huế khi hoàng hôn buông xuống.
- Miêu tả sự biến đổi màu sắc của sông Hương từ lúc bắt đầu hoàng hôn đến khi trời tối hoàn toàn.
b) Từ hai bài văn đó, đưa ra nhận xét về cấu trúc của bài văn miêu tả cảnh.
- Bài văn miêu tả cảnh bao gồm 3 phần: mở bài, thân bài và kết bài
+ Mở bài: Đưa ra cái nhìn tổng quan về cảnh sắp được mô tả.
+ Thân bài: Miêu tả chi tiết từng phần của cảnh hoặc sự thay đổi của cảnh theo thời gian.
+ Phần Kết bài: Tóm tắt ý kiến hoặc suy nghĩ của tác giả.
II. Thực hành
Đọc bài Nắng trưa (Tiếng Việt 5, tập một, trang 12), phân tích cấu trúc của bài văn. (Lưu ý: phần thân bài có thể bao gồm 3 - 4 đoạn).
NẮNG TRƯA
Ánh nắng rơi như dòng lửa tràn xuống mặt đất.
Buổi trưa ngồi trong nhà nhìn ra sân, thấy rõ những sợi không khí nhỏ bé, mảnh mai, nhẹ nhàng, vòng vèo lượn từ mặt đất lên trời.
Tiếng gì xa xôi vậy? Tiếng võng kẽo kẹt kêu buồn từ nhà nào đó vang vọng lại. Đôi khi, lời ru em vang lên từng đoạn ạ ời... Có lẽ là chị đang ru em. Em ngủ và chị cũng nhẹ nhàng ngủ theo. Khi em tỉnh dậy, chị cũng tỉnh và tiếp tục câu ạ ời. Do đó, câu hát cứ vang lên, rồi ngừng lại, rồi lại vang lên, rồi lại tan đi trong cái nặng nề của hai mi mắt đóng lại.
Một con gà kêu lên một tiếng gáy. Và ở góc vườn, tiếng cục tác làm nắng trưa thêm oi ả, ngột ngạt. Không một tiếng chim, không một hơi gió. Cây chuối cũng ngủ, tán lá lặng yên như thiếp trong nắng. Đường làng vắng lặng. Bóng tre, bóng chuối cũng trầm lặng.
Mẹ phải nhanh chóng vớt lấy cái nón cũ, đội lên đầu, bước ra ngoài dưới ánh nắng, đi ra đồng cấy nốt ruộng chưa hoàn thành.
Mẹ ơi! Thương mẹ biết bao nhiêu!
Theo Băng Sơn
|
Phân đoạn a) Mở bài (từ……… đến) b) Thân bài (từ……… đến) c) Kết bài (…………) |
Nội dung ……………… ……………… .............. |
Phương thức giải:
- Đoạn văn đầu tiên được coi là phần mở bài của bài văn.
- Đoạn văn cuối cùng là phần kết bài của bài văn.
- Các đoạn văn còn lại ở giữa được gọi là phần thân bài của bài văn.
Giải thích chi tiết:
|
Phân đoạn |
Nội dung |
|
a) Mở bài (từ Nắng cứ đến xuống mặt đất).
|
- Nhận xét về nắng trưa. |
|
b) Thân bài (từ Buổi trưa đến cấy nốt thửa ruộng chưa xong). + Chia làm 4 đoạn : ● Đoạn 1: Buổi trưa ...... bốc lên mãi ● Đoạn 2. Tiếng gì xa vắng ...... khép lại. ● Đoạn 3.Con gà nào ...... lặng im. ● Đoạn 4. Ấy thế mà chưa xong).
|
- Cảnh vật trong nắng trưa.
+ Đoạn 1 : Hơi đất trong nắng trưa bốc lên dữ dội. + Đoạn 2 : Tiếng võng đưa và câu hát ru em trong nắng trưa. + Đoạn 3: Cây cối và con vật trong nắng trưa. + Đoạn 4: Hình ảnh mẹ trong nắng trưa
|
|
c) Kết bài (câu cuối) |
- Cảm nghĩ về mẹ: tình cảm thương yêu mẹ. |
