Buzz
Loài Cây Di Động Duy Nhất Trên Hành Tinh?
Socratea Exorrhiza, một loại cây sống ở vùng hẻo lánh của Ecuador, được cho là có khả năng di chuyển. Hệ thống rễ phức tạp của chúng được xem như đôi chân, giúp cây di chuyển theo ánh sáng Mặt Trời khi mùa thay đổi.
Những Cây Di Chuyển Nhẹ Nhàng: 20 Mét Mỗi Năm
Cây Cọ Đi Bộ - Bí Ẩn Tại Rừng Mưa Nhiệt Đới Ecuador
Hành Trình Kỳ Diệu của Cây Cọ: Tìm Ánh Nắng Mặt Trời
Năm 1980, John H. Bodley đã đề xuất ý kiến rằng cây Socratea Exorrhiza có khả năng 'đi bộ' bằng cách sử dụng rễ già cỗi của mình để di chuyển khỏi nơi mọc. Dù ý kiến này có đúng hay không, nhưng bộ rễ đặc biệt của loài cây này tách biệt từ thân cây khoảng 1 mét, tạo ra ấn tượng về cây có chân.
Peter Vrsansky, một nhà sinh vật học từ Học viện Khoa học Slovakia, giải thích: 'Khi đất bị xói mòn, cây sẽ phát triển rễ mới, dài và tìm đến một khu vực đất mới và vững chắc hơn. Sau đó, dần dần, khi rễ mới cố định trong đất mới, loài cây này sẽ uốn cong về phía rễ mới, rễ cũ sẽ teo dần và chết đi. Toàn bộ quá trình di chuyển đến một nơi mới với ánh sáng Mặt Trời tốt hơn và đất đứng chắc có thể mất vài năm'.
Theo cư dân địa phương, cây được gọi là 'cây đi bộ' vì chúng có khả năng di chuyển từ khu vực bóng râm ra ánh sáng Mặt Trời bằng cách đặt rễ mới theo hướng muốn di chuyển, rồi các rễ già sẽ bật lên, khô đi và mục đi. Quá trình này có thể kéo dài vài năm, nhưng các nhà sinh học cũng nói rằng cây có thể 'đi' được khoảng 2 hoặc 3cm mỗi ngày, tương đương 20 mét mỗi năm.
Tuy nhiên, quan điểm của các nhà khoa học khác nhau. Theo một bài báo năm 2005 của nhà sinh vật học Gerardo Avalos, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Bền vững ở Atenas, Costa Rica, mặc dù cây Socratea Exorrhiza đôi khi phát triển rễ mới, nhưng chúng vẫn tồn tại và cố định chắc chắn ở một vị trí. Việc chúng phát triển rễ mới không có nghĩa là chúng sử dụng rễ để di chuyển.
'Nghiên cứu của tôi chứng minh rằng niềm tin về việc cây biết đi chỉ là những tin đồn không có căn cứ', Avalos nói với Live Science. 'Việc loài cây này thực sự có thể di chuyển theo sự thay đổi ánh sáng ở các tầng rừng… là một huyền thoại do hướng dẫn viên du lịch tự tạo ra để làm cho chuyến thăm rừng nhiệt đới trở nên thú vị hơn'.
Cây 'đi bộ' ở Ecuador có bộ rễ cao hơn so với những cây khác, bắt đầu từ gần cuối thân cây. Điều này khiến cho cây trông giống như một cây chổi đứng thẳng hơn là một cây thực tế. Khi đất xung quanh bị xói mòn, một số rễ kỳ lạ này sẽ chết đi, để lại không gian cho rễ mới hình thành.
Vai trò của những rễ mọc ra từ thân cây vẫn là một bí ẩn đối với các nhà khoa học. Một số người cho rằng chúng giúp cây trở nên vững chắc hơn, trong khi người khác nghĩ rằng chúng giúp cây phát triển cao hơn mà không làm tăng đường kính thân cây. Tuy nhiên, đến nay, những giả thuyết này vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng.
Do đó, có lẽ chính ngoại hình đặc biệt của những cây này đã tạo nên câu chuyện rằng chúng có khả năng di chuyển, làm cho các hướng dẫn viên du lịch thêm một chút mắm cho bài thuyết trình của họ. Sự kết luận này được làm nổi bật hơn bởi việc nếu bạn tìm kiếm nhanh chóng, bạn sẽ không thấy bất kỳ video nào chứng minh rằng cây thực sự có khả năng 'đi bộ'.
Nhiều loài biểu sinh khác nhau đã được phát hiện phát triển trên cây S. exorrhiza. Một nghiên cứu trên 118 cây ở Panama đã phát hiện 66 loài trong số 15 loài sống trên cây này. Rêu bryophytes phủ đến 30% thân cây, và mức độ phủ tăng khi đường kính thân cây tăng. Có nhiều loài mô mạch phát triển trên cây, trong đó có 85 cá thể thuộc 12 loài khác nhau trên một cây cọ. Một số loài phổ biến bao gồm Ananthacorus angustifolius, Elaphoglossum sporadolepis và Dicranoglossum panamense.
Nguồn: Esplorazioni Geografiche; Earthlymission; OggiScienza
