Cây dừa sao Maldiva

Cây dừa sao Maldiva, thường được gọi là Coco de mer, là một loài thực vật có hoa thuộc Họ Cau. Đây là loài duy nhất trong chi Lodoicea. Loài này lần đầu được mô tả khoa học bởi (J.F.Gmel.) Pers. vào năm 1807. Cây được phát hiện lần đầu tại hai hòn đảo nhỏ St Pierre, Chauve-Souris và Ile Ronde gần Praslin, nhưng đã tuyệt chủng tại quê hương của nó. Tên chi Lodoicea bắt nguồn từ Lodoicus, một phiên bản Latinh của tên Louis, để vinh danh vua Louis XV của Pháp.

Diễn biến lịch sử

Trước đây, Cây dừa sao Maldiva được gọi là dừa Maldives. Tên khoa học của nó có nguồn gốc từ trước thế kỷ 18, khi Seychelles chưa được khai phá. Trong thời kỳ đó, quả dừa rơi xuống biển và trôi dạt về phía Đông, chỉ nổi lên khi hạt bắt đầu rỗng. Những quả dừa trôi dạt đến Maldives thường được thu gom và bán như một vị thuốc. Sự việc này được ghi nhận trong tên khoa học cũ của cây là Lodoicea callipyge Comm. ex J. St.-Hil., với callipyge có nghĩa là 'hông đẹp'. Một số tên khoa học cổ khác là Lodoicea sechellarum Labill. và Lodoicea sonneratii (Giseke) Baill. Trước năm 1768, khi nguồn gốc thực sự của cây được khám phá bởi Dufresne, người ta tin rằng Cây dừa sao Maldiva là một loài cây thần bí mọc từ đáy biển. Trong thế kỷ 16, những quả Cây dừa sao Maldiva thường được giới quý tộc châu Âu trang trí bằng kim loại quý và đá quý. Ngày nay, Cây dừa sao Maldiva là một loài cây hiếm và được bảo vệ nghiêm ngặt.

Phân loại học

Cây dừa sao Maldiva thuộc về phân họ Coryphoidae và tông Borasseae. Trong tông Borasseae có 4 chi ở Madagascar và 1 chi tại Seychelles, tổng cộng có 7 chi trên toàn cầu, phân bố ở các vùng duyên hải quanh Ấn Độ Dương và các hải đảo trong khu vực. Chi Borassus, gần gũi nhất với chi Lodoicea, bao gồm 4 loài ở Cựu Thế Giới, trong đó có 1 loài ở châu Phi, 1 ở Ấn Độ, Đông Nam Á, Mã Lai, 1 ở New Guinea và 2 ở Madagascar.

Mô tả

Cây cao từ 25 đến 34 mét, mọc đơn lẻ với thân cây thẳng đứng, không có gai và trên thân có nhiều vết sẹo do các nhánh rụng để lại. Gốc cây phình ra như củ hành, đường kính khoảng 76 cm và sâu 45 cm, thuôn dần về phía gốc rễ. Phần củ hành này có nhiều lỗ nhỏ hình bầu dục, kích thước tương đương đê bọc ngón tay cái, chứa các ống rỗng kết nối với các rễ ngang hướng khác nhau. Các rễ này khá dẻo dai, giúp cây chống chọi với gió mạnh.

Tán cây dày đặc với lá hình quạt, đường kính có thể đạt đến 10 mét và cuống dài từ 2 đến 4 mét. Lá cuộn lại ở gốc với các rãnh xẻ khoảng 1/3 hoặc hơn, tạo thành các tua rua rộng 4-10 cm với ngọn chia thành hai nhánh thường rủ xuống. Gốc cuống có một vết nứt hình tam giác. Đây là loài cây đơn tính, nghĩa là có cây đực và cây cái riêng biệt. Nó là loài đặc hữu duy nhất có tính chất cây đơn tính trong số 6 loài đặc hữu ở vùng này. Hoa đực có dạng đuôi sóc, dài tới 1 mét. Quả có đường kính từ 40 đến 50 cm và nặng từ 15 đến 30 kg, chứa hạt lớn nhất trong toàn bộ thế giới thực vật. Quả cần từ 6 đến 7 năm để chín và 2 năm để nảy mầm. Đôi khi quả của cây này còn được gọi là dừa biển, hạt tình yêu, dừa kép, coco fesse, hoặc hạt Seychelles.

Cây dừa sao Maldiva là loài đặc biệt nhất trong số 6 loài dừa cọ trên đảo Seychelles vì nó là thực vật duy nhất thực sự minh họa cho tính chất khổng lồ hóa - đặc trưng của các thực vật trên đảo Seychelles (Proctor, 1984). Nó cũng là một trong những thực vật nổi tiếng toàn cầu và giữ 3 kỷ lục thực vật: quả lớn nhất thế giới (42 kg), hạt trưởng thành nặng nhất thế giới (17,6 kg) và hoa cái lớn nhất trong tất cả các loài dừa cọ.

Hình ảnh

Liên kết bên ngoài

• Tài liệu về Cây dừa sao Maldiva trên Wikimedia Commons
• Thông tin về Cây dừa sao Maldiva tại Wikispecies
• Vườn thực vật Hoàng gia Kew; Đại học Harvard; Australian Plant Name Index (biên tập). “Cây dừa sao Maldiva”. International Plant Names Index.