Bài phỏng vấn được thực hiện bởi Raymond Wong từ trang Inverse, nơi mà những phát ngôn của các giám đốc cấp cao tại Apple như Gordon Keppel và Leland Martin đã được trình bày. Các công nghệ từ phần cứng đến phần mềm đang được Apple áp dụng để biến những chiếc máy tính Mac trở thành những cỗ máy chơi game phục vụ nhu cầu giải trí của đông đảo người dùng, xóa bỏ lối mòn suy nghĩ rằng Mac không chơi được game.
Vào ngày 21/7/1999, Steve Jobs đứng trên sân khấu của hội trường đông người tại sự kiện Macworld Expo New York, công bố một trò chơi. Trò chơi đó sau này đã trở thành một series thay đổi hoàn toàn cả ngành game, và lúc đó, Jobs kỳ vọng rằng nó sẽ biến Apple trở thành một gã khổng lồ trong ngành giải trí tương tác.
Trong hai ước mơ đó, chỉ có một trở thành hiện thực. Trò chơi bắn súng góc nhìn thứ nhất mà Steve Jobs công bố tại Macworld Expo năm đó thực sự đã thay đổi cả thị trường game nói chung và thể loại FPS nói riêng. Nhưng với Apple, họ không thu được bất kỳ thành công nào từ trò chơi đó. Thay vào đó, Microsoft đã mua lại hãng phát triển trò chơi đó vào năm 2000 và phát hành nó trên hệ máy Xbox đầu tiên vào năm 2001:
Đó chính là Halo: Combat Evolved. Nhà phát triển của trò chơi này, Bungie, giờ đã trở nên rất nổi tiếng. Một điều ít người biết, Bungie ban đầu đã là một trong những công ty tiên phong trong việc phát triển game trên hệ điều hành Macintosh.
Với các linh kiện phần cứng đủ mạnh mẽ để cạnh tranh với các cấu hình PC mạnh nhất trên thị trường, cho dù là cho công việc chuyên nghiệp hoặc chơi game, các cải tiến qua từng thế hệ chip Apple Silicon đã cho phép Apple không chỉ cạnh tranh mà còn dẫn đầu trong nhiều tác vụ. Đặc biệt, với khả năng chơi game, những cải tiến phần mềm phục vụ cả nhà phát triển và người dùng, rõ ràng Apple không muốn lặp lại sai lầm của mình cách đây 25 năm.
Cơ sở đã được lập, bây giờ mọi thứ mà Apple cần làm là tham gia vào cuộc đua trên thị trường game. Dù nói luôn dễ dàng hơn làm, nhưng với một tập đoàn có giá trị vốn hóa lên đến 3 nghìn tỷ USD, sẵn lòng đầu tư cho tương lai, thì cơ hội của Apple là vô cùng lớn.
Gordon Keppel, giám đốc tiếp thị sản phẩm Mac, nói: “Chúng tôi có những tính năng duy nhất chỉ có trên Mac, không thấy ở bất kỳ hệ thống nào khác như màn hình và hệ thống loa. Nhờ đó, khi bạn sở hữu một hệ thống mạnh mẽ, màn hình đẹp, âm thanh sống động, vận hành mát mẻ, tất cả những yếu tố đó kết hợp lại tạo thành một hệ thống chơi game tuyệt vời.”Phần cứng không còn là trở ngại
Để hiểu cách Apple nhìn vào việc chơi game trên Mac và nỗ lực của họ trong thập kỷ 2020 để xâm nhập vào thị trường game khác biệt như thế nào so với đầu thập kỷ 2000, chúng ta cần phải đi sâu vào lịch sử.
Vào năm 1984, chiếc máy tính Macintosh đầu tiên xuất hiện, đánh dấu sự ra đời của một hệ thống mới với chiếc chuột điều khiển và giao diện đồ họa người dùng đột phá. Steve Jobs đã đưa ý tưởng này vào thực tế, làm cho cả hai trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày của mọi người, bao gồm cả việc chơi game.
Dù vào thời điểm đó, trò chơi điện tử không còn là điều mới mẻ, nhưng sự xuất hiện của chuột điều khiển máy tính đã mở ra cánh cửa cho việc điều khiển game một cách tự do hơn. Điều này đã tạo ra một sự đột phá trong cách chơi game, từ việc chỉ cần nhấn nút đến việc điều khiển con trỏ để thực hiện các hành động trong trò chơi.
Nếu không có Macintosh và chuột kèm theo, thì thế giới game trên máy tính cũng có thể không như ngày nay. Có lẽ Bungie sẽ không ra đời Marathon, tựa game bắn súng góc nhìn thứ nhất đầu tiên sử dụng chuột để điều khiển, và chắc chắn là Halo cũng sẽ không tồn tại, trò chơi đã khiến Microsoft trở nên nổi tiếng với dòng Xbox.
Từ những năm 1990 đến năm 2020, trải qua hành trình chơi game trên máy tính Mac của Apple, trước khi kiến trúc chip Apple Silicon xuất hiện: Apple đã cố gắng cạnh tranh với các máy tính PC về hiệu suất, nhưng không thành công. Khi chuyển từ chip PowerPC sang Intel vào năm 2005, người dùng Mac đã kỳ vọng vào một cơ hội mới, nhưng cuối cùng họ chỉ cảm thấy thất vọng với sự hỗ trợ GPU hạn chế từ macOS.
Chuyển tới năm 2023, Apple đang đặc biệt quan tâm đến game, điều mà họ chưa từng làm trong 25 năm qua. Theo Keppel: “Apple Silicon đã làm thay đổi toàn bộ cảnh giới. Giờ đây, mỗi chiếc máy Mac đều sở hữu một con chip Apple Silicon mạnh mẽ, đủ sức để chơi các tựa game AAA. Apple Silicon thực sự là một cuộc cách mạng trong thị trường tiêu dùng, với hiệu suất đồ họa được cải thiện đáng kể từ M1, M2 cho đến M3.”
Mặc dù biết rằng giám đốc marketing có phần làm quảng cáo, nhưng việc trải nghiệm game trên các thiết bị Apple thực sự ấn tượng, đặc biệt khi một số tựa game mới nhất đã có sẵn trên nền tảng này. Theo Keppel, chỉ trong vòng 3 năm, Apple đã tạo ra một nền tảng với “hàng chục triệu thiết bị Mac được trang bị chip Apple Silicon.” Đó là một nền tảng với hàng chục triệu người dùng, đủ sức đáp ứng nhu cầu chơi game của mọi người.
Cải tiến về hiệu suất GPU trên chip của Apple thực sự đáng chú ý. Mặc dù vẫn chưa có nhiều trò chơi hỗ trợ, nhưng GPU trên thế hệ chip M3 đã có khả năng xử lý ray tracing thời gian thực và hỗ trợ mesh shading để tối ưu hiệu suất xử lý đa giác trong mỗi màn chơi. Vài năm trước, chắc chẳng ai có thể ngờ rằng Apple sẽ tính toán đến cả những giải pháp dành cho việc chơi game trên phần cứng của họ.
Leland Martin, giám đốc marketing phần mềm của Apple, cho biết rằng, “điều kỳ diệu” không chỉ nằm ở hiệu suất. Trước đây, khi các nhà phát triển game rời bỏ Macintosh, lý do chính là Apple không hỗ trợ đủ phần cứng cho việc chơi game. Nhưng bây giờ, với một nền tảng chung cho mọi sản phẩm máy tính của họ, việc phát triển game trên macOS không chỉ dễ dàng hơn mà còn có thể dễ dàng chuyển sang các nền tảng khác như iPhone và iPad.
Martin chia sẻ: “Chỉ vài năm trước, khi nhìn vào các dòng sản phẩm Mac, có lựa chọn với card đồ họa rời, nhưng cũng có những lựa chọn chỉ tích hợp GPU. Điều này có thể gây ra sự phức tạp không cần thiết trong quá trình phát triển game, vì các lập trình viên phải cân nhắc quá nhiều về phần cứng để tối ưu hóa trò chơi. Nhưng với Apple Silicon, chúng tôi đã loại bỏ những khác biệt đó, tạo ra một nền tảng gaming đồng nhất trên mọi thiết bị iPhone, iPad và Mac. Việc phát triển một trò chơi trên một nền tảng, sau đó chuyển sang hai nền tảng khác sẽ trở nên đơn giản hơn. Ví dụ, Resident Evil Village được phát triển trên Mac trước, sau đó là iPhone và iPad.”
Nền tảng đồng nhất này giống như các máy console như PlayStation 5 hoặc Xbox Series X/S mà bạn có thể sở hữu. Với cùng một kiến trúc chip, mọi máy Mac cùng thế hệ sẽ có thể chạy một số trò chơi ở cài đặt tối ưu, không cần phải lo lắng về cấu hình máy như trên PC.
Doug Brooks, từ nhóm marketing sản phẩm Mac, nói: “Chơi game là một phần quan trọng trong thiết kế kiến trúc của chip Apple Silicon. Ngay từ khi bắt đầu thiết kế, chúng tôi đã có những ý tưởng về các tính năng dành riêng cho nhu cầu chơi game trên chip xử lý. Tổng thể, trong quá trình thiết kế các con chip, chúng tôi luôn cân nhắc để tạo ra các hệ thống máy tính cân bằng giữa hiệu suất CPU, GPU và tốc độ bộ nhớ. Chip xử lý được thiết kế để đáp ứng những mục tiêu đó. Dĩ nhiên, chơi game yêu cầu sức mạnh của GPU, nhưng không thể bỏ qua các khía cạnh khác. Nếu bạn nhìn vào các con chip trên các máy console mới nhất, bạn sẽ thấy kiến trúc chúng không khác biệt quá nhiều, khi CPU, GPU và bộ nhớ hoạt động một cách liền mạch.”Tối ưu hóa macOS cho trải nghiệm game tốt hơn
Khi ra mắt thế hệ chip M3 tại sự kiện Scary Fast vào tháng 10 năm ngoái, Apple đã đề cập đến nhiều tính năng mới hỗ trợ xử lý game trên các con chip Mac thế hệ mới, bao gồm khả năng xử lý ray tracing và mesh shader. Tuy nhiên, một tính năng quan trọng khác ít được nhắc đến, đó là Dynamic Caching, giúp tối ưu hiệu suất chơi game trên các con chip M3 và cao hơn.
Dynamic Caching là một giải pháp thông minh để quản lý bộ nhớ, đảm bảo CPU và GPU luôn có đủ dung lượng Unified Memory cần thiết cho việc xử lý dữ liệu game: “Với Dynamic Caching, chúng tôi có thể điều chỉnh dung lượng bộ nhớ được CPU và GPU truy cập linh hoạt, tùy thuộc vào nhu cầu và thời điểm cụ thể. Điều này đảm bảo hiệu suất cao cho cả CPU và GPU, giúp người dùng trải nghiệm game với tốc độ khung hình cao hơn.”
Dynamic Caching là lõi của sức mạnh kỹ thuật, với Unified Memory là điểm trọng yếu. Tuy ý tưởng về RAM chung cho cả CPU và GPU không mới, nhưng sự kết hợp này đưa Mac lên tầm cao mới trong trải nghiệm game: “Khả năng cho CPU và GPU làm việc song song mà không cần sao chép dữ liệu, giảm trễ trong xử lý, là điểm đặc biệt khi chơi game trên Mac so với PC.'
Không chỉ phần cứng, Mac còn chú trọng đến các yếu tố khác khi phát triển nền tảng hỗ trợ game trên macOS.
Apple đã tiết lộ hai công cụ quan trọng tại WWDC để thu hút cả người dùng lẫn lập trình viên lựa chọn macOS làm nền tảng phát triển game. Đầu tiên là Game Porting Toolkit, giúp chuyển đổi mã nguồn từ Windows sang macOS nhanh chóng và dễ dàng. Mặc dù cần tối ưu API đồ họa, từ DirectX hoặc Vulkan sang Metal trên macOS, nhưng với Toolkit, quá trình này sẽ tiết kiệm thời gian và công sức đáng kể.
Leland Martin nhấn mạnh: “Chúng tôi đã nhận ra sự quan trọng của việc thu hút các nhà phát triển game hàng đầu như Kojima Productions (Death Stranding sẽ ra mắt vào đầu năm 2024) và Annapurna Interactive (Stray) bằng cách tận dụng sức mạnh của Game Porting Toolkit. Bộ công cụ này không chỉ giúp giả lập môi trường để chạy các game từ Windows sang macOS một cách dễ dàng, mà còn tự động chuyển đổi shader từ API đồ họa trên Windows sang Metal, giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho các lập trình viên.”
Game Porting Toolkit không chỉ dành cho việc chuyển đổi các game cũ sang macOS: “Ví dụ, Bloober Team đã sử dụng Toolkit để mang The Medium và Layers of Fear lên macOS. Đó đều là những tựa game mới.”
Đối với người dùng, Game Mode là điều được quan tâm nhiều hơn. Game Mode là tính năng mới được giới thiệu trong phiên bản macOS mới nhất, Sonoma. Game Mode giúp tối ưu hiệu năng của CPU và GPU, giảm độ trễ khi sử dụng các thiết bị không dây như chuột, tay cầm, hoặc tai nghe Bluetooth khi chơi game.
Tuy nhiên, khi Inverse đặt câu hỏi, những giám đốc marketing tỏ ra lo lắng hơn về việc phân phối game trên nền tảng macOS, đặc biệt là trên App Store. Khác biệt so với App Store trên iOS, việc phân phối ứng dụng và game trên App Store của Mac gặp nhiều khó khăn hơn.Đương nhiên, không chỉ cần phần cứng, mà còn cần có game
Hãy trực tiếp với nhau. Tất cả những tiến bộ công nghệ và đổi mới được nêu trên sẽ trở nên vô nghĩa với chúng ta, nếu không có ai phát triển game cho macOS. Nền tảng nào có nhiều game hay, nhiều tác phẩm mà chúng ta yêu thích, thì chúng ta sẽ lựa chọn nền tảng đó để giải trí.
Apple, như mọi khi, tin rằng thư viện game trên Mac sẽ ngày càng phong phú. Phần cứng đã mạnh mẽ, và cả người dùng lẫn nhà phát triển đều được trang bị công cụ để trải nghiệm game mượt mà trên nền tảng Apple Silicon. Mục tiêu của Apple là khi số lượng máy Mac sử dụng chip Apple Silicon đạt mức đủ lớn, các nhà phát triển game sẽ không thể bỏ qua nền tảng này. Thậm chí, iPad Pro và iPhone Pro cũng sẽ trở thành những thiết bị chơi game mạnh mẽ.
Chưa thể kết luận liệu chiến lược của Apple có mang lại thành công như kỳ vọng hay không. Một yếu tố quan trọng là việc game được phát hành trước trên một nền tảng nào đó. Lies of P của Neowiz Games được phát hành đồng thời trên Windows và console. Baldur's Gate 3, tựa game xuất sắc nhất năm 2023, chỉ phát hành trên macOS muộn hơn hai tháng so với Windows, hai tuần sau khi phiên bản PS5 ra mắt.
Thời điểm phát hành game trên macOS, cùng chung với các nền tảng khác hoặc không quá chậm chạp, sẽ quyết định đến sự thành công của việc biến macOS thành nền tảng chơi game đáng sở hữu. Điều này liên quan đến chất lượng. Về mặt số lượng, Apple sẽ cần phải đạt được các thỏa thuận với các nhà phát triển game lớn hơn, thay vì chỉ có Capcom, Kojima Productions và một số hãng game khác như hiện tại.
Để biến macOS thành một nền tảng chơi game đáng tin cậy, một tác phẩm lớn như Grand Theft Auto VI có thể là chìa khóa. Thông thường, các tựa game của Rockstar Games thường phát hành trên PC sau console từ 1,5 đến 2 năm. Nếu GTA VI xuất hiện trên PC vào năm 2027 mà không có phiên bản macOS, khi đó với sự tiến bộ của chip M5 hoặc thậm chí là M6, Apple sẽ lỡ mất cơ hội quan trọng để thống trị thị trường game, một thị trường có giá trị gần 400 tỷ USD vào năm 2028.
Theo Inverse