Chà lụa

Chà lụa (hay ruốc, thịt ruốc, giản thể: 肉松; phồn thể: 肉鬆; bính âm: ròusōng, Hán Việt: nhục tông) là một loại đồ khô được chế biến từ thịt lợn nạc, thịt gà đã bỏ xương và da, cá bóc xương, bỏ da hoặc tôm lớn bóc vỏ, bỏ đầu và có nguồn gốc từ Trung Quốc. Do thịt đã được làm khô, không còn chứa nước và dưới tác dụng của muối nên chà lụa mang lại hương vị đậm đà.

Tùy thuộc vào loại nguyên liệu sử dụng để chế biến, chà lụa có các tên gọi tương ứng như chà lụa thịt heo, chà lụa thịt gà, chà lụa cá, chà lụa tôm. Ngoài ra, nó cũng có thể bảo quản được lâu bởi vi khuẩn không phát triển được trong môi trường có nồng độ muối cao.

Xuất xứ

Câu chuyện về nguồn gốc của chà lụa được lưu truyền trong dân gian từ thời kỳ phong kiến Trung Quốc. Trung Quốc là một đất nước có nền nông nghiệp lúa nước, nên đa phần người Hán ăn cơm gạo và bánh bao. Cơm nắm và bánh bao có thể để trong tay nải, để mang đi xa trong thời gian dài. Tuy nhiên, thịt thì phải làm khô thì mới có thể sử dụng lâu được. Từ đó món chà lụa thịt đã ra đời.

Ngoài việc có thể ăn với cơm hay bánh bao, người Trung Quốc còn ăn chà lụa với cháo trắng và bánh quẩy để có một bữa ăn sáng dinh dưỡng và ấm lòng vì buổi sáng ở Trung Quốc thường khá lạnh. Trong quá trình giao lưu văn hóa giữa hai nước, dần dần chà lụa cũng trở nên phổ biến hơn ở Việt Nam, vì món ăn này khá dễ ăn và hương vị phù hợp với khẩu phần ăn uống của người Việt. Có thể hiểu đại khái về cụm từ 'chà lụa' là chà xát miếng thịt gia súc, gia cầm hay hải sản (tôm, cá) cho thật lụa tơi.

Các loại chà lụa và cách chế biến

Chà lụa thịt heo

Chà lụa thịt heo là loại phổ biến nhất. Nó được làm từ thịt thăn heo loại bỏ hết da và mỡ, rồi cắt miếng to dọc thớ. Sau đó được luộc với nước mắm thêm chút đường. Khi thịt đã chín và nước trong nồi còn ít thì dỡ thịt ra. Đến khi thịt đã nguội thì dùng chày giã dập, rồi cho vào chảo rang với nhỏ lửa. Trong quá trình rang, sấy trong chảo, bạn có thể cho nốt nước luộc thịt còn thừa vào rang cùng.

Khi thịt đã khô ráo nhưng vẫn còn mềm thì bỏ thịt ra để nguội và cho vào rá chà thật bông, tơi. Bạn cũng có thể dùng máy xay sinh tố, bằng cách cho từng chút một vào và xay nó ra từng sợi. Đổ thịt đã làm bông vào chảo và tiếp tục sấy thêm cho thật khô, vàng. Cuối cùng để nguội và cất giữ trong bình kín có nắp đậy.

Chà lụa thịt gà

Chà lụa thịt gà được làm bằng cách tách lườn gà để lấy thịt, đem ướp gia vị (muối ăn 12-15%, hay nước mắm và bột ngọt tùy theo cách chế biến), sau đó mang rim chín trong vòng khoảng 20 phút. Tiến hành xay tơi bằng cách vò tách cơ, sấy bán khô ở nhiệt độ khoảng 40-50°C đến độ ẩm đạt 30%. Tạo bông tơi, và tiếp tục sấy ở nhiệt độ 90°C trong khoảng 5 phút là đủ và có màu vàng đều, bông tơi. Cuối cùng để nguội rồi cất trữ trong bình kín có nắp đứa đậy hay bao gói chân không.

Chà lụa cá

Cá được mang đi rút xương và bỏ da. Sau đó, thái ngang thớ dài khoảng 15 - 20 mm, rồi ướp cá với nước mắm, mì chính và đường. Tiến hành rang khô, giã hoặc dùng máy xay sinh tố làm tơi, cuối cùng rang nhỏ lửa trong chảo cho đến khô.

Chà lụa tôm

Tôm tươi được lột vỏ, bỏ đầu và rút phần chỉ đen. Tôm được ướp với một ít nước mắm, tiêu và tỏi đã băm nhuyễn. Bạn cũng sử dụng tôm khô để làm chà lụa, nhưng chất lượng lại kém hơn. Hấp tôm vừa chín, để nguội và giã cho bông lên thành ruốc. Món này người miền Trung thường gọi là tôm chấy.

Giá trị dinh dưỡng

Trong 100g chà lụa có:

• Năng lượng: 396 Kcal
• Đạm: 53 gram
• Tinh bột: 0
• Tro: 7.3 gram
• Canxi: 29 mg
• Kali: 0
• Sắt: 300 mcg
• Nước: 19.3 gram
• Chất béo: 20.4 gram
• Chất xơ: 0
• Cholesterol: 0
• Photpho: 15.5 mg

Do đó, việc sử dụng chà bông hàng ngày sẽ giúp cung cấp lượng năng lượng và chất đạm cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, để hỗ trợ quá trình giảm cân và ngăn ngừa béo phì, nên ăn chà bông một cách có chọn lọc, khoảng 30 gram mỗi ngày. Đồng thời, khi ăn chà bông cần kết hợp với các món ăn giàu rau củ và vitamin.

Cách sử dụng

Chà bông có thể được sử dụng kèm với cơm, cháo, bánh mì hay xôi,... Ngoài ra, nó còn là nguồn bổ sung chất đạm hữu ích cho trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và cả người lớn. Chà bông là lựa chọn tiện lợi phù hợp với mọi lứa tuổi và đối tượng.

Cách bảo quản

Vì là loại thực phẩm khô đã được ướp muối, chà bông có thể được bảo quản lâu dài trong các hũ đậy kín mà không bị hỏng.

Trong quá trình sử dụng, hãy đảm bảo đậy kín nắp hũ chà bông để ngăn côn trùng xâm nhập. Bạn cũng có thể đặt túi hút ẩm vào bên trong để bảo quản chà bông luôn trong tình trạng tốt nhất. Tuy nhiên, cách tốt nhất vẫn là để chà bông trong ngăn mát của tủ lạnh để bảo quản tối ưu. Điều này không chỉ giúp tránh côn trùng mà còn ngăn chặn độ ẩm không khí làm ảnh hưởng đến chất lượng của chà bông.

• Khô bò
• Khô gà
• Ẩm thực Trung Quốc

Liên kết ngoài