Cha mẹ cần chú ý đến hội chứng kém hấp thu ở trẻ nhỏ

1. Nguy cơ của hội chứng kém hấp thu ở trẻ như thế nào?

Hội chứng kém hấp thu có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt các loại vitamin, khoáng chất và dưỡng chất khác, gây ra nguy cơ biến chứng nguy hiểm nếu không được khắc phục kịp thời. Cụ thể bao gồm:

- Trẻ em thiếu hấp thu chất dinh dưỡng có nguy cơ cao mắc phải các bệnh nhiễm trùng.

- Nguy cơ gãy xương tăng cao.

- Trẻ em tăng cân chậm, phát triển chậm trễ.

- Thậm chí, một số trẻ em có thể giảm cân và mất nước.

- Khi cơ thể thiếu hụt vitamin và dưỡng chất trong thời gian dài có thể gây ra tình trạng thiếu máu, tê bì ở chân tay và suy giảm trí nhớ.

- Một số loại vitamin, đặc biệt là vitamin A và các dưỡng chất, là rất quan trọng để tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể. Vì vậy, nếu không hấp thu đủ các dưỡng chất này, sức khỏe của trẻ sẽ giảm và nguy cơ mắc bệnh tăng lên.

2. Các nguyên nhân gây ra hội chứng kém hấp thu ở trẻ

Nhiều nguyên nhân dẫn đến hội chứng kém hấp thu ở trẻ, như là các vấn đề liên quan đến hệ tiêu hóa, các bệnh lý toàn thân ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất hoặc một số trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể. Cụ thể bao gồm:

- Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện: Đây được coi là một nguyên nhân phổ biến. Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện, hệ miễn dịch yếu sẽ làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, dẫn đến việc hấp thu dưỡng chất kém.

Cho trẻ ăn dặm sớm cũng có thể làm tăng nguy cơ hấp thu kém

- Việc cho trẻ bắt đầu ăn dặm quá sớm: Thời điểm bắt đầu ăn dặm đóng vai trò quan trọng. Cho trẻ bắt đầu ăn dặm quá sớm hoặc quá muộn đều không tốt cho sự phát triển của trẻ. Đặc biệt, khi cho trẻ ăn dặm quá sớm và cho trẻ ăn những loại thực phẩm có tính dị nguyên hoặc cấu trúc phân tử phức tạp như hải sản, lòng trắng trứng,... sẽ làm hệ tiêu hóa của trẻ không kịp thích nghi và gây ra một số vấn đề sức khỏe nhất định.

Đồng thời, cơ thể trẻ cũng không thể hấp thu tối đa các chất dinh dưỡng này. Vì vậy, mẹ nên cho con bắt đầu ăn dặm vào thời điểm thích hợp và dần dần làm quen với những loại thức ăn mới.

- Chế độ ăn không cân bằng: Mẹ nên cung cấp đầy đủ các nhóm dưỡng chất cần thiết cho trẻ, bao gồm tinh bột, protein, chất béo và một số loại vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, cần chú ý đến tỷ lệ cân bằng giữa 4 nhóm thực phẩm này. Nếu mẹ cho con ăn quá nhiều hoặc quá ít một trong 4 nhóm dưỡng chất này sẽ dẫn đến tình trạng hấp thu thức ăn kém, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của trẻ.

- Rối loạn vi sinh ruột: Khi hệ vi sinh đường ruột bị rối loạn, mất cân bằng thì quá trình hấp thu dinh dưỡng của trẻ cũng bị ảnh hưởng nhất định.

- Thiếu enzyme tiêu hóa: Enzyme hay men tiêu hóa giúp thức ăn dễ dàng chuyển hóa thành các chất dinh dưỡng. Enzyme hay men tiêu hóa có nhiều trong tuyến nước bọt, gan, tụy,… Nếu thiếu hụt enzyme hay men tiêu hóa, quá trình chuyển hóa dinh dưỡng sẽ kém hơn và ảnh hưởng đến sự hấp thu dinh dưỡng của cơ thể.

- Ngoài các nguyên nhân đã đề cập, tình trạng không dung nạp đường lactose cũng làm tăng nguy cơ mắc hội chứng kém hấp thu ở trẻ.

3. Dấu hiệu của hội chứng kém hấp thu ở trẻ nhỏ

Những trẻ mắc phải hội chứng kém hấp thu thường có các dấu hiệu sau: 

- Trẻ có phân lỏng, mùi tanh, màu nhợt, và trên bồn cầu có váng nổi lên mặt nước. Tình trạng này xuất phát từ việc mỡ không được hấp thu.

Trẻ bị thấp còi do hấp thu dinh dưỡng kém

- Trẻ bị căng bụng, đau bụng, và đau quặn ở vùng quanh rốn.

- Thể trạng của trẻ rất kém: Da xanh xao, thường xuyên ốm yếu, mệt mỏi, giảm cân, và phát triển chiều cao chậm.

- Trẻ ít linh hoạt. 

- Thiếu cảm giác ngon miệng dẫn đến chán ăn.

- Đau cơ, đau xương, chuột rút do hấp thu canxi kém.

- Tình trạng phù nề, da khô hoặc xuất huyết dưới da do giảm protein máu, thiếu máu,…

- Trẻ thiếu vitamin B1 có thể gặp phải tình trạng viêm đa dây thần kinh. 

4. Cách mẹ có thể khắc phục hội chứng kém hấp thu ở trẻ như thế nào?

Dưới đây là một số biện pháp giúp mẹ có thể xử lý hội chứng kém hấp thu ở trẻ:

• Thay đổi chế độ dinh dưỡng

+ Chế độ ăn đóng vai trò rất quan trọng, mẹ nên cho con ăn nhiều thức ăn dạng lỏng, hạn chế ăn thức ăn quá đặc, không nên cho con ăn quá nhiều chất xơ và chất béo. 

+ Chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày. Không nên cho con ăn quá nhiều một lúc vì có thể làm giảm nhu động ruột, ảnh hưởng xấu đến các cơ quan tiêu hóa. 

+ Cung cấp đủ vitamin và khoáng chất cho trẻ. 

+ Đảm bảo trẻ uống đủ nước mỗi ngày. 

+ Tránh cho trẻ ăn các loại thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm có chứa nhiều chất phụ gia, đồ uống hay thực phẩm có chứa caffeine,...

+ Sử dụng sữa chua ít đường để hỗ trợ vi sinh đường ruột của trẻ. 

Mẹ nên phân chia khẩu phần ăn thành nhỏ để giúp bé hấp thu dinh dưỡng tốt hơn

• Một số biện pháp khác

Ngoài chế độ ăn uống, mẹ cũng có thể áp dụng một số phương pháp khác như sau: Đối với những trẻ đang được nuôi bằng sữa mẹ, mẹ cần rửa sạch tay và vú trước khi cho trẻ bú. Đối với trẻ lớn hơn, mẹ cần vệ sinh tay chân cho trẻ trước và sau khi ăn. Khuyến khích trẻ tham gia vào các hoạt động vận động, chơi để kích thích tiêu hóa và giúp trẻ hấp thu dinh dưỡng tối đa.