Buzz
The Ryzen 8000G processors, known as 'Hawk Point,' recently introduced by AMD, signal a new era in the PC market, especially in the mainstream segment. However, there's something that AMD seems to have 'forgotten,' leading to undesired inconveniences...Although they wear the outer attire of desktop CPUs, Ryzen 8000G shares the same 'wardrobe' as Ryzen 7040U/8040U or Ryzen Z1/Z1 Extreme. All are APU designs combining CPU and GPU cores (and even AI) on a common die silicon. Certainly, this approach is not flawed, as it's a versatile design applicable to various products. However, due to this versatility, manufacturers sometimes 'overlook' the differences between different products, and Hawk Point is a typical example. The issue lies in the STAPM feature (Skin Temperature-Aware Power Management), present in all products based on the Phoenix 1/2 chip die from AMD.
Quan điểm phổ biến ở Việt Nam suốt hơn một thập kỷ qua về AMD - chip AMD nóng và tốn điện hơn so với Intel, đặc biệt là ở dòng chip di động. Mặc dù có phần thiên vị, nhưng cái nhìn này cũng có cơ sở, khi AMD trước khi Lisa Su làm CEO chưa tập trung nhiều vào laptop (so với Intel). Trong giai đoạn đó, AMD chủ yếu tập trung vào máy chủ và desktop, không để ý nhiều đến trải nghiệm người dùng laptop. May mắn, sau khi Lisa Su tiếp quản, mọi thứ bắt đầu thay đổi, AMD quan tâm hơn đến chip di động và Ryzen Mobile trở nên mát mẻ hơn rất nhiều.
Nguyên nhân đằng sau sự mát mẻ của CPU AMD sau này chính là STAPM. Đây là một thành phần theo dõi sự chênh lệch nhiệt độ giữa nhân CPU và vỏ ngoài của laptop. Sự chênh lệch này càng lớn là dấu hiệu cho thấy người dùng bắt đầu cảm thấy không thoải mái do nhiệt độ tăng cao. Lúc này, STAPM sẽ yêu cầu con chip giảm hoạt động (tự nhiên làm giảm hiệu suất) để giảm công suất phát nhiệt, từ đó giảm sự khó chịu cho người dùng. Nói một cách đơn giản, STAPM hoạt động ngược lại Turbo (Boost). Trong khi Turbo 'tận dụng' mọi lợi thế về nhiệt độ/điện năng để tự ép xung chip, thì STAPM 'underclock' (giảm xung) để giảm nhiệt độ.
Nghe có vẻ STAPM là một tính năng tốt, đúng không? Mình cũng nghĩ vậy, nhưng nó phù hợp với các sản phẩm di động, nơi người dùng tiếp xúc trực tiếp với thiết bị, chỉ cách con chip vài mm. Đối với người dùng desktop, chúng ta chủ yếu chỉ đụng vào bàn phím và chuột, tiếp xúc với thùng máy hầu như không có. Nhưng có lẽ do quá trình gắn die Phoenix 1/2 lên đế chip, các kỹ sư AMD dường như đã quên đi sự tồn tại của STAPM, và tất nhiên, họ không giải quyết vấn đề đó. STAPM vẫn tồn tại trên các model Ryzen 8000G cho đến khi xuất xưởng.
Kết quả sau nhiều trang review cho thấy, khi Ryzen 8000G hoạt động ở công suất cao trong thời gian dài, điều đáng chú ý là tự giảm tiêu thụ điện và giảm xung nhịp. Hậu quả rõ ràng, hiệu suất của chip bị giảm. Mức độ giảm này phụ thuộc vào mức độ turbo đẩy hiệu năng lên so với giá trị TDP mặc định. STAPM đã điều chỉnh tiêu thụ điện về mức 65 W ban đầu. Ở thời điểm turbo tối đa, Ryzen 8000G tiêu thụ khoảng 90 W. Mặc dù ảnh hưởng đến hiệu suất, nhưng tổng体中文test cáo các model Ryzen 8000G của AMD vẫn duy trì một dáng 'mát mẻ' so với Core thế hệ 14. Chẳng hạn, Core i9-14900K với TDP 125 W, khi hoạt động tối đa mà không giới hạn công suất, tiêu thụ gần 430 W.
Quay lại với câu chuyện về STAPM, cá nhân mình không coi đó là 'lỗi'. Việc xem đó là 'lỗi' hay không phụ thuộc vào mục đích sử dụng cuối cùng của người dùng. Nếu hiệu suất là tất cả mọi thứ, thì STAPM dường như là 'rào cản', người dùng chắc chắn sẽ không muốn nó xuất hiện khi cần tối đa hóa công suất cho game. Nhưng nếu yêu cầu là một hệ thống mát mẻ, vận hành mượt mà, và tuổi thọ cao, thì STAPM lại là điều tích cực (thực tế, các sản phẩm gắn mác server thường hoạt động ở công suất thấp hơn so với phiên bản PC).
Sau khi nhận thông tin về STAPM, AMD cũng chia sẻ: 'Chúng tôi nhận ra rằng các giới hạn STAPM đã được áp dụng sai trên một số model series 8000. Điều này dẫn đến tình trạng bộ xử lý mất giá trị PPT khi hoạt động ở công suất cao. Chúng tôi đang thực hiện bản cập nhật BIOS để khắc phục vấn đề này.'
Việc tắt STAPM trên AMD đơn giản không khó. Tuy nhiên, nếu có khả năng linh hoạt hơn thông qua ứng dụng quản lý CPU như Ryzen Master, hoặc thậm chí đơn giản hơn là qua Performance Mode/Balanced Mode trong Power Options của Windows, sẽ mang lại lợi ích lớn. Như đã đề cập, đây là một tính năng hữu ích giúp giảm tiêu thụ điện và gia tăng tuổi thọ của con chip. Dù sao, mọi thứ đều có hai mặt, đúng không?
PCGamesN
