Chăm sóc dinh dưỡng cho phụ nữ sau khi sinh là rất quan trọng để cung cấp năng lượng cho cơ thể mẹ phục hồi, đồng thời đảm bảo đủ dưỡng chất cho con qua sữa mẹ.

Nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu là quan trọng cho sự phát triển của trẻ. Bảo đảm đưa trẻ bú sớm và duy trì chế độ này giúp cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, kháng thể và hỗ trợ tốt cho sức khỏe của bé.

Chế độ dinh dưỡng đúng cho người mẹ sẽ giúp cung cấp đủ sữa cho con. Điều này quan trọng vì sự thiếu hụt chất dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ và sức khỏe của bé. Đặc biệt, những chất như vitamin A, D, B1 cần được duy trì đầy đủ để giữ cho sữa mẹ có thành phần chất lượng.

Nhu cầu năng lượng và chất dinh dưỡng cho người mẹ đang nuôi con bú là rất lớn, đặc biệt sau những giai đoạn như chuyển dạ và sản xuất sữa. Nhu cầu năng lượng có thể tăng khoảng 500 kcal/ngày so với phụ nữ không mang thai. Điều này phụ thuộc vào hoạt động thể lực và tình trạng cân nặng của bà mẹ khi mang thai.

2.1 Nhu cầu năng lượng

Nhu cầu này sẽ tăng thêm nếu phụ nữ trước và trong thai kỳ có chế độ dinh dưỡng tốt và tăng cân đủ. Bảo đảm cung cấp khoảng 2.260 kcal/ngày cho người lao động nhẹ và 2.550 kcal/ngày cho người lao động trung bình. Đối với những phụ nữ có chế độ dinh dưỡng không tốt và tăng cân dưới 10kg, cần ăn đa dạng và nhiều hơn để đảm bảo nhu cầu năng lượng khi nuôi con bú.

2.2 Nhu cầu về các chất dinh dưỡng

• Chất đạm: Trong 6 tháng đầu sau khi sinh, cần cung cấp tổng lượng đạm là 79g/ngày cho phụ nữ đang nuôi con bú. Trong 6 tháng tiếp theo, tổng lượng chất đạm là 73g/ngày. Đạm động vật nên chiếm trên 30% tổng protein tiêu thụ, thực phẩm như cá, thịt, trứng, sữa, đậu đỗ... được ưu tiên;
• Chất béo: Lượng chất béo cần chiếm 20 - 30% năng lượng khẩu phần. EPD, DHA, n3, n6 nên được cung cấp qua dầu cá, cá mỡ, dầu thực vật... để hỗ trợ sự phát triển của bé;
• Vitamin và khoáng chất: Bổ sung đầy đủ từ trái cây, rau củ hàng ngày, đặc biệt là chất xơ để tránh táo bón;
• Nước: Uống khoảng 2 - 2,5 lít nước/ngày để đảm bảo sản xuất đủ sữa cho bé.

2.1 Tăng số bữa ăn trong ngày

Nhu cầu năng lượng và chất dinh dưỡng của phụ nữ sau sinh và nuôi con bú tăng cao, nên chia khẩu phần thành 3 - 6 bữa/ngày để đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết.

3.2 Đa dạng các nhóm thực phẩm

Đa dạng thực phẩm với 4 nhóm chất dinh dưỡng: Đường bột, đạm, béo, vitamin và khoáng chất. Hàng ngày, bà mẹ cần ăn đủ các loại thực phẩm như cơm, mì, phở, bánh mì, khoai tây, sữa tươi, sữa chua, phô mai, dầu cá, cá, thịt, đậu, mè, ngũ cốc, rau củ, trái cây và nước;

3.3 Các loại thực phẩm nên ăn

• Cá hồi: Mỗi tuần ăn khoảng 336g cá hồi để cung cấp DHA quan trọng cho sự phát triển của bé;
• Chế phẩm từ sữa ít béo: Hàng ngày, uống 700ml sữa tươi, sữa chua, phô mai để cung cấp vitamin D, protein, vitamin B và canxi;
• Thịt bò nạc: Giàu sắt, protein và vitamin B12, giúp đảm bảo năng lượng cho người mẹ;
• Rau củ: Ăn đủ các loại rau xanh và trái cây cung cấp vitamin A, C, sắt, canxi;
• Ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt: Tạo năng lượng và sữa chất lượng cho bé.

3.4 Các loại thực phẩm nên tránh

Tránh rượu, bia để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Hạn chế trà, cà phê để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe và giấc ngủ của bé.

• Chế phẩm từ sữa ít béo: Sữa chua, sữa tươi, phô mai cung cấp một lượng lớn vitamin D giúp xương của mẹ và bé chắc khỏe. Ngoài ra, sữa còn giàu protein, vitamin B và canxi. Mỗi ngày, người mẹ nên uống khoảng 700ml sữa;
• Thịt bò: Giàu chất sắt, protein và vitamin B12, cung cấp đủ năng lượng cho người mẹ. Phụ nữ nuôi con bằng sữa mẹ nên ăn thịt bò nạc để hạn chế nạp chất béo vào cơ thể;
• Rau củ: Các loại rau xanh như cải bó xôi, súp lơ xanh rất giàu vitamin A, tốt cho sức khỏe của mẹ và bé. Ngoài ra, rau củ, đặc biệt là các loại đậu còn là nguồn vitamin C, sắt và canxi dồi dào, tốt cho sức khỏe;
• Trái cây: Phụ nữ sau sinh và đang cho con bú nên ăn ít nhất 150g trái cây mỗi ngày. Các loại trái cây họ cam quýt giàu vitamin C rất tốt cho người mẹ sau sinh;
• Ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt: Cung cấp đủ năng lượng cho người mẹ và tạo sữa chất lượng cho bé.

3.4 Các loại thực phẩm nên tránh

Khi cho con bú, các loại thực phẩm người mẹ ăn có thể truyền qua nguồn sữa cho bé. Vì vậy, phụ nữ đang nuôi con bú cần cẩn thận với các loại thực phẩm sau:

• Rượu, bia: Hệ thần kinh và hệ tiêu hóa của trẻ còn rất non nớt nên cần được bảo vệ bởi chất cồn dù là rất nhỏ. Hơn nữa, rượu bia còn có thể ảnh hưởng tới khả năng sản xuất sữa của người mẹ;
• Trà, cà phê: Bà mẹ đang nuôi con bú không nên uống quá nhiều các chất kích thích này vì chúng sẽ khiến bé bứt rứt, khó chịu, khó ngủ,...;

• Các loại cá chứa thủy ngân như cá kiếm, cá mập, cá ngừ... có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của bé nếu mẹ nuôi con bú;
• Các loại gia vị có mùi nồng như hành, tỏi có thể làm thay đổi mùi vị của sữa mẹ, làm bé cảm thấy khó chịu khi bú;
• Đồ ăn cay có thể kích thích hệ tiêu hóa của mẹ và gây tác động tiêu cực đến đường ruột của bé;
• Thức ăn dễ ôi thiu hoặc có khả năng ôi thiu.

Mỗi khi ăn một loại thực phẩm, người mẹ nên quan sát phản ứng của bé để phòng tránh tình trạng dị ứng như bú kém, tiêu chảy, khó tiêu, nổi mẩn đỏ, sưng mắt, sưng môi, chảy nước mũi, nôn trớ,... Các thực phẩm gây dị ứng thường bao gồm sữa bò, thịt bò, trứng, sò, tôm, cua,...

3.5 Một số lưu ý quan trọng khi chăm sóc dinh dưỡng sau sinh

• Không kiêng khem quá mức, hãy ăn uống đầy đủ và đa dạng để cung cấp đủ năng lượng chăm sóc bé;
• Lựa chọn thực phẩm tươi, đảm bảo vệ sinh;
• Giữ chế độ nghỉ ngơi hợp lý, tránh lo lắng, buồn phiền, mất ngủ, duy trì tinh thần lạc quan và thoải mái;
• Thận trọng khi sử dụng thuốc trong thời kỳ cho con bú, đặc biệt là thuốc kháng sinh, thuốc nội tiết tố và các loại thuốc ảnh hưởng đến hệ thần kinh.

Việc thiết lập một chế độ dinh dưỡng sau sinh khoa học sẽ giúp người mẹ có đủ sữa cho con, duy trì năng lượng để chăm sóc bé và hỗ trợ sự phát triển toàn diện về thể chất cũng như trí não.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến dinh dưỡng sau sinh cho bà bầu, Quý khách có thể để lại câu hỏi trong mục "HỎI BÁC SĨ MYTOUR" ngay tại trang web.

• Sau sinh 2 tháng vết mổ có cảm giác tê, phải làm gì?
• Nhận xét về hiệu quả giảm đau sau khi mổ lấy thai bằng phương pháp gây tê cơ vuông thắt lưng hai bên
• Sau sinh 1 tháng có nên sử dụng nước lá để ngủ không?