Chăm sóc nhiễm khuẩn tiểu đường tiết niệu ở trẻ sơ sinh cần lưu ý điều gì?

Tỷ lệ mắc nhiễm khuẩn tiểu đường tiết niệu ở trẻ sơ sinh đứng thứ 3 trong các bệnh lý nhiễm khuẩn phổ biến

1. Nguyên nhân và yếu tố thuận lợi

Với trẻ em, tỷ lệ mắc bệnh trẻ nữ thường cao gấp 2 - 3 lần so với trẻ nam do vị trí niệu đạo gần với hậu môn. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, tỷ lệ mắc bệnh tương đương do trẻ chưa thể tự chăm sóc vệ sinh cá nhân.

Nguyên nhân gây bệnh cho trẻ thường do tác động của vi khuẩn, bao gồm:

• Escherichia Coli (E.Coli): loại vi khuẩn thường gặp nhất với tỷ lệ 88%.

• Proteus: thường gặp ở trẻ nam trên 1 tuổi và cũng là nguyên nhân gây nhiễm khuẩn tiết niệu phổ biến.

• Một số loại vi khuẩn khác: tụ cầu, liên cầu, trực khuẩn mủ xanh.

• Trường hợp hiếm gặp: nấm, virus.

Vi khuẩn xâm nhập và gây bệnh một phần do hệ miễn dịch của trẻ còn non nớt trong những năm đầu đời, cũng như do yếu tố thuận lợi, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.

• Độ tuổi: trẻ nhỏ dưới 2 tuổi và trẻ sơ sinh là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao nhất.

• Tình trạng sức khỏe: nhiễm khuẩn tiết niệu trẻ sơ sinh thường xuất hiện cùng với tình trạng suy dinh dưỡng nặng, đái tháo đường, tiêu chảy,… hoặc với trẻ bị ứ đọng nước tiểu do có khối u chèn ép, sỏi bàng quang/niệu quản,…

• Yếu tố bẩm sinh: hẹp bao quy đầu, liệt bàng quang, hẹp lỗ tiểu, dị dạng đường tiểu,…

• Can thiệp xâm lấn: trẻ được đặt sonde tiểu lâu ngày hoặc không đảm bảo vô khuẩn.

Vi khuẩn E.Coli là nguyên nhân phổ biến nhất của nhiễm khuẩn tiết niệu, đặc biệt là với trẻ sơ sinh

2. Triệu chứng nhiễm khuẩn tiết niệu trẻ sơ sinh

Nhiễm khuẩn tiết niệu trẻ sơ sinh bao gồm viêm thận - bể thận cấp và viêm bàng quang cấp. Với mỗi loại, triệu chứng thường không rõ ràng và khó xác định, chúng có thể thay đổi theo cơ địa và sự phát triển của trẻ.

Viêm bàng quang cấp

Bệnh viêm bàng quang cấp được coi là một bệnh lý nhiễm khuẩn tiết niệu thấp. Trẻ sơ sinh khi mắc phải thường có những dấu hiệu gợi ý đến tình trạng nhiễm khuẩn như sau:

• Sốt: có thể sốt nhẹ hoặc sốt cao.

• Tiêu hóa: trẻ bỏ bú, nôn, tiêu chảy.

• Một số dấu hiệu khác: vàng da, chán ăn, sụt cân, quấy khóc khi đi vệ sinh, một số trẻ có thể tiểu ra máu,…

Viêm thận - bể thận cấp

Bệnh lý này được phân loại là nhiễm khuẩn tiết niệu cao và rất khó xác định với trẻ sơ sinh nếu chỉ nhận biết bằng cách quan sát. Tuy nhiên, bạn có thể lưu ý một số biểu hiện bất thường như:

• Sốt cao: trẻ sốt 39 - 40 độ C kèm theo rét run.

• Thường xuyên quấy khóc khi bị chạm vào vùng lưng, hông và nhất là khi đi vệ sinh.

• Trẻ đang mắc bệnh hoặc có tiền sử về bệnh viêm bàng quang trước đó.

Để xác định chắc chắn về tình trạng bệnh, bố mẹ cần đưa trẻ đi kiểm tra sức khỏe trong thời gian sớm nhất. Qua quá trình thăm khám và xét nghiệm sẽ giúp trẻ có được kết quả chẩn đoán chính xác.

Triệu chứng bệnh thường không rõ ràng và rất dễ nhầm lẫn nếu không được thăm khám kỹ

3. Trẻ mắc bệnh cần được chăm sóc như thế nào?

Nhiễm khuẩn tiết niệu trẻ sơ sinh có thể tiến triển dai dẳng hoặc tái phát nhiều lần nếu trẻ không được chăm sóc chu đáo, cẩn thận. Để giúp trẻ nhanh chóng khỏi bệnh bố mẹ nên lưu ý một số điểm như sau:

Chấp hành đúng phác đồ điều trị

• Đọc kỹ thông tin trên đơn thuốc như tên thuốc, liều lượng, thời gian sử dụng, trước hay sau ăn… và đặt câu hỏi ngay cho bác sĩ nếu cần.

• Không nên ngừng sử dụng thuốc trước thời gian quy định theo phác đồ.

• Không nên sử dụng các loại thuốc khác ngoài đơn thuốc đã được kê đơn. Nếu cần bổ sung dưỡng chất khác, cần thảo luận với bác sĩ trước.

• Khi gặp phải các vấn đề lạ mà trước đây chưa từng xảy ra trước khi sử dụng thuốc như buồn nôn, nôn mửa, táo bón, da phát ban,… hãy báo ngay cho bác sĩ để được tư vấn kịp thời.

Tái khám

Với tình hình dịch bệnh hiện nay, một số trẻ có thể được chăm sóc tại nhà và chỉ cần tái khám theo đúng lịch hẹn. Bố mẹ cần nhớ và đưa bé đến bệnh viện đúng ngày để đảm bảo trẻ được theo dõi tiến trình điều trị, cũng như điều chỉnh kịp thời khi có vấn đề xảy ra.

Vệ sinh

Vệ sinh cần được thực hiện đúng cách, từ phía trước sang phía sau để tránh vi khuẩn từ hậu môn xâm nhập vào lỗ tiểu, đặc biệt là ở trẻ gái. Bố mẹ cần chú ý đến những dấu hiệu bất thường khi thay bỉm cho trẻ như xuất hiện cặn trắng, máu,… và thông báo cho bác sĩ để trẻ được theo dõi cẩn thận trong suốt quá trình điều trị. Hãy lưu ý là vệ sinh sạch sẽ ngay sau khi trẻ vừa đi tiểu, tránh tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và lây lan.

Dinh dưỡng

Trẻ sơ sinh cần được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu kể cả khi bị bệnh. Với trẻ đã ăn dặm, bé cần được uống đủ nước, bữa ăn kết hợp với rau quả giúp hỗ trợ sức đề kháng. Đồng thời, thực phẩm cũng cần được lựa chọn cẩn thận, đảm bảo vệ sinh và tươi ngon.

Trong quá trình điều trị, việc chăm sóc cần được đảm bảo kỹ lưỡng để giúp trẻ phục hồi tốt nhất