Quy trình thực hiện phẫu thuật rạch tầng sinh môn, đường cắt ngắn ở đáy chậu giữa hậu môn và phần sinh dục, giúp hỗ trợ quá trình sinh sản. Vùng đáy chậu thường ẩm ướt, kín, dễ gặp vấn đề nhiễm trùng và vết thương chậm lành. Nhưng chỉ cần thực hiện một số biện pháp đơn giản để giảm rủi ro và giảm đau khó chịu.
Các bước
Giảm đau hiệu quả

Thảo luận với bác sĩ về loại thuốc giảm đau phù hợp. Chọn những loại thuốc an toàn cho phụ nữ đang cho con bú, như Paracetamol, để giảm đau sau khi thực hiện phẫu thuật rạch tầng sinh môn.
- Paracetamol thường được bác sĩ đề xuất cho phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ và cần giảm đau sau phẫu thuật rạch tầng sinh môn.

Sử dụng túi đá làm mát khu vực đáy chậu khi bạn đang thư giãn. Việc làm lạnh sau khi phẫu thuật giúp giảm sưng và đau. Đặt túi đá vào khăn tắm trước khi đặt giữa hai chân khi nằm hoặc ngồi trên giường.
- Mỗi lần không nên chườm quá 15 phút, đôi khi nên nghỉ ngơi để da không bị lạnh quá mức.

Siết chặt cơ mông khi ngồi. Các cơ mông siết chặt giúp mô tế bào tập trung lại ở vùng đáy chậu, tránh vết khâu bị căng hoặc giãn ra quá mức.
- Ngồi trên gối hoặc đệm cũng giúp giảm áp lực và đau ở đáy chậu.

Thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng bồn tắm ngồi. Bác sĩ sẽ tư vấn việc sử dụng bồn tắm ngồi hàng ngày hay không, giúp giảm đau, sưng và bầm quanh vết thương.
- Mở nước ấm hoặc mát vào bồn. Nước ấm tăng cường tuần hoàn máu, trong khi nước mát giảm đau nhanh hơn.
- Ngồi trong bồn khoảng 20 phút.

Phun nước lên vết mổ khi đi tiểu để tránh đau rát. Đồng thời, nước tiểu không nên dính vào vết mổ để ngăn vi khuẩn xâm nhập.
- Để giảm khó chịu và làm sạch vết thương, hãy phun nước lên vùng đó bằng vòi sen khi đi tiểu và sau đó để nước dòng qua một lúc.

Áp dụng áp lực nhẹ lên vết thương khi điều trị phân. Việc điều trị phân sau phẫu thuật rạch tầng sinh môn thường gặp khó khăn. Hãy đặt miếng băng vệ sinh sạch vào vùng đáy chậu khi rặn, giúp giảm đau và khó chịu.
- Vui lòng vứt bỏ băng vệ sinh sau mỗi lần sử dụng và luôn sử dụng băng mới.

Ngăn chặn tình trạng táo bón. Tình trạng táo bón có thể làm tăng áp lực lên khu vực tầng sinh môn khi điều trị phân, gây đau rát do vết mổ giãn ra. Để ngăn chặn tình trạng này, hãy duy trì uống đủ nước, ăn thực phẩm giàu chất xơ và thực hiện đều đặn hoạt động thể dục nhẹ trong ngày.
- Uống ít nhất 8 cốc (250ml) nước mỗi ngày nếu đang cho con bú sữa ngoại và tăng cường uống nếu đang cho con bú sữa mẹ. Tránh uống quá nhiều nước để tránh mất sữa mẹ, chỉ cần uống đủ để không cảm thấy khát là đủ.
- Chọn thực phẩm giàu chất xơ. Chú trọng vào thực phẩm như hoa quả và rau củ giàu chất xơ để làm mềm phân và tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi cầu.
- Thực hiện hoạt động thể dục nhẹ mỗi ngày. Thể dục giúp kích thích sự di chuyển của ruột, hãy thực hiện hoạt động nhẹ từ 15-30 phút mỗi ngày trong thời kỳ hậu sản.
- Thông báo với bác sĩ nếu gặp tình trạng táo bón. Nếu các biện pháp trên không giúp cải thiện tình trạng táo bón sau vài ngày, hãy thảo luận với bác sĩ để được tư vấn và có thể kê đơn thuốc làm mềm phân nếu cần. Không tự y áp dụng thuốc trị táo bón mà không thảo luận với bác sĩ trước.
Hỗ trợ quá trình lành vết mổ

Giữ vùng mổ khô ráo và sạch sẽ để thúc đẩy quá trình lành. Vết mổ nằm giữa âm đạo và hậu môn, yêu cầu sự chăm sóc kỹ lưỡng để duy trì vùng này luôn khô ráo và sạch sẽ nhất.
- Rửa vết mổ mỗi khi đi tiểu và làm sạch khu vực hậu môn từ trước ra sau sau mỗi lần điều trị phân. Biện pháp vệ sinh này giúp duy trì sự sạch sẽ tại vùng đáy chậu và giảm nguy cơ nhiễm khuẩn từ phân.

Thực hiện bài tập Kegel. Bắt đầu thực hiện bài tập Kegel ngay sau khi sinh, nếu được sự cho phép của bác sĩ. Bài tập Kegel giúp cải thiện lưu thông máu và nhanh chóng làm lành vết mổ, đồng thời hỗ trợ phục hồi tổn thương tế bào sau sinh.
- Bài tập Kegel tăng cường cơ sàn chậu, hỗ trợ các cơ nâng đỡ bọng đái, tử cung và trực tràng. Ngoài việc hỗ trợ quá trình lành vết mổ tầng sinh môn, bài tập này còn giúp cải thiện tình trạng tiểu đêm và tăng cường co thắt cơ trong thời gian hậu sản.
- Thực hiện bài tập sau khi đi tiểu và tưởng tượng nín tiểu và hơi thở cùng một lúc, tức là siết và nâng cơ điều khiển tiểu. Hãy chú ý không sử dụng các cơ khác trong khi siết và nâng cơ điều khiển tiểu. Tránh thắt chặt cơ bụng, đặt chân gần nhau, mím mông hoặc kìm hãm hơi thở. Bạn chỉ nên sử dụng cơ sàn chậu trong suốt quá trình tập.

Để vết mổ thoáng khí. Vì vết mổ tầng sinh môn ít tiếp xúc với không khí trong các hoạt động hàng ngày, nên đôi khi hãy để vết mổ được thoáng khí, thời gian cần để vết mổ tiếp xúc với không khí nên kéo dài trong vài giờ mỗi ngày.
- Trong giờ nghỉ trưa hoặc khi đi ngủ, bạn có thể không mặc quần lót để vết mổ được tiếp xúc với không khí hơn.

Thay đổi băng vệ sinh mỗi 2-4 giờ. Trong thời gian đợi vết mổ lành, hãy luôn sử dụng băng vệ sinh. Băng giữ cho vết khâu khô ráo và tránh máu dính vào quần lót. Môi trường khô sạch hỗ trợ quá trình lành nhanh hơn.
- Hãy nhớ thay băng vệ sinh mỗi 2-4 giờ, ngay cả khi băng trông vẫn sạch sẽ.

Thảo luận với bác sĩ về quan hệ tình dục và sử dụng băng vệ sinh dạng que. Vết mổ thường mất khoảng 10 ngày để lành, nhưng bên trong vẫn có thể có những vết rách nhỏ. Bác sĩ thường khuyến cáo chờ 6-7 tuần sau sinh trước khi quan hệ tình dục.
- Hãy thảo luận với bác sĩ trước khi bắt đầu hoạt động tình dục để đảm bảo an toàn.

Phòng tránh nhiễm trùng cho vết mổ. Nhiễm trùng làm chậm quá trình lành và tăng đau đớn. Nếu xuất hiện nhiễm trùng, hãy điều trị ngay để ngăn chặn biến chứng nghiêm trọng. Trong 7-10 ngày đầu sau phẫu thuật, hãy kiểm tra vết khâu và khu vực xung quanh hàng ngày. Báo cho bác sĩ biết nếu gặp bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:
- Đau tăng lên
- Vết thương có vẻ bung ra
- Tiết dịch có mùi
- Có cục u cứng hoặc đau tại khu vực này
- Da giữa âm đạo và hậu môn đỏ hơn bình thường
- Da giữa âm đạo và hậu môn sưng lên
- Mủ chảy từ vết khâu
Hiểu và Ngăn chặn khả năng phải rạch tầng sinh môn

Hiểu mục đích của phẫu thuật rạch tầng sinh môn khi sinh. Trong quá trình sinh tự nhiên, đầu bé cần phải vượt qua âm đạo, làm cho khu vực đáy chậu giãn ra đủ để đi qua. Phẫu thuật rạch tầng sinh môn thường được thực hiện nếu:
- Thai nhi lớn và cần thêm không gian để ra ngoài
- Đầu bé bị kẹt trong quá trình sinh
- Quá trình chuyển dạ diễn ra nhanh, không để thời gian cho đáy chậu mở rộng trước khi sinh
- Nhịp tim của thai nhi cho thấy có vấn đề và cần phải sinh nhanh
- Thai nhi ở vị trí không bình thường

Hiểu rõ về phẫu thuật rạch tầng sinh môn. Bác sĩ thường thực hiện một trong hai kiểu rạch tầng sinh môn, cả hai đều đòi hỏi chăm sóc như nhau sau khi sinh và khi đã xuất viện. Lựa chọn kiểu rạch phụ thuộc vào cấu trúc cơ thể, không gian cho thai nhi và tốc độ sinh.
- Đường rạch từ cuối âm đạo đến giữa hậu môn và âm đạo, dễ khâu lại sau sinh nhưng có nguy cơ toạc tới hậu môn.
- Đường rạch từ cuối âm đạo theo hướng góc chếch xa hậu môn, giảm rủi ro toạc tới hậu môn nhưng đau hơn và khó khâu hơn.

Chia sẻ lo lắng với bác sĩ. Nói rõ mong muốn của bạn là dành đủ thời gian cho đáy chậu giãn ra khi sinh và hỏi cách tránh mổ tầng sinh môn.
- Ghi chú mong muốn trong kế hoạch sinh để nhân viên bệnh viện thực hiện.
- Chuyển dạ sử dụng gạc ấm để giãn ra đáy chậu trong lúc sinh.
- Thảo luận về việc đứng hoặc ngồi xổm khi rặn.
- Rặn nhẹ từ 5-7 giây và nhờ bác sĩ ép nhẹ vùng đáy chậu.

Tập bài tập Kegel để tránh mổ tầng sinh môn. Giảm rủi ro rạch tầng sinh môn bằng cách thực hiện bài tập Kegel trong thai kỳ.
- Thực hiện bài tập Kegel mỗi ngày trong 5-10 phút.

Mát-xa vùng đáy chậu. Mát-xa đáy chậu mỗi ngày 6-8 tuần trước sinh giúp giảm nguy cơ bị rách hoặc phải mổ tầng sinh môn.
- Nằm ngửa với đầu kê trên vài chiếc gối, cong đầu gối.
- Thoa tinh dầu lên da và xoa bóp vùng đáy chậu.
- Đặt ngón tay vào âm đạo và ép xuống phía hậu môn, chuyển động theo hình chữ U để giãn ra da giữa âm đạo và hậu môn.
- Giữ trong 30-60 giây và thả ra, kéo giãn da 2-3 lần mỗi lần mát-xa.
Lời khuyên
- Vui lòng nhớ rằng thời gian để vết mổ tầng sinh môn lành có thể kéo dài khoảng 10 ngày, đôi khi có thể lên đến một tháng. Hãy kiên nhẫn trong quá trình chăm sóc vết thương.
- Chăm sóc cẩn thận để đảm bảo vết mổ luôn sạch sẽ và khô ráo, giảm nguy cơ nhiễm trùng và tăng tốc quá trình lành.
- Tham khảo ý kiến của bác sĩ về lý do phải mổ tầng sinh môn và xem liệu họ thực hiện thủ thuật này thường xuyên không. Mặc dù có những trường hợp cần phải mổ, nhưng không phải lúc nào cũng quy trình này được thực hiện.
Chú ý
- Ngay lập tức liên hệ với bác sĩ nếu có dấu hiệu mủ chảy từ vết thương, vết khâu bị toạc hoặc bạn bắt đầu có triệu chứng sốt.
