Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh là hậu quả của nhóm virus coxsackie, nhưng may mắn thay, đây chỉ là một bệnh nhẹ và có thể tự khỏi. Bệnh thường xuất hiện phổ biến ở trẻ dưới 4 tuổi, với những dấu hiệu chính là những vết loét nhỏ trên tay, chân và trong miệng của các bé.

Bệnh dễ lây lan từ người này sang người khác, bệnh chân tay miệng ở trẻ nhỏ thường lan nhanh trong các gia đình và nơi có nhiều trẻ con như khu vui chơi thiếu nhi và trường mẫu giáo.

Trẻ sơ sinh bị tay chân miệng có thể bắt được bệnh khi tiếp xúc với phân, nước bọt hoặc dịch từ vết loét bỏng nước của người bệnh. Giai đoạn lây nhiễm nhất là trước khi các triệu chứng bệnh xuất hiện, khó phát hiện và cách ly kịp thời là quan trọng để ngăn chặn sự lây nhiễm đối với trẻ sơ sinh.

Cần phải phân biệt rõ tay chân miệng ở trẻ nhỏ với lở mồm lông móng - một bệnh lý ảnh hưởng đến động vật trang trại.

Những dấu hiệu rõ nhất của tay chân miệng ở trẻ nhỏ là những vết phồng trên da. Trước khi các ban phát ban nước xuất hiện, trẻ có thể trải qua đau họng, sốt và đau bụng. Sau vài ngày, phụ huynh sẽ nhận thấy những đặc điểm sau:

• Trong miệng: Xuất hiện những đốm đỏ trên lưỡi và bên trong miệng của bé. Những đốm này sẽ chuyển thành những mụn nước lớn hơn, màu vàng xám với viền đỏ xung quanh.
• Tay và chân: Xuất hiện những đốm nhỏ màu đỏ nổi lên trên ngón tay, lưng tay hoặc lòng bàn tay, cũng như lòng bàn chân và ngón chân của bé. Những đốm này có thể gây đau và ngứa, sau đó chuyển thành những mụn nước màu xám giữa các đốm.

Các vết mụn giống như những đốm phát ban đỏ, to và nước, đôi khi lan rộng đến chân, mông và bẹn của trẻ sơ sinh. Bé có thể bỏ bú hoặc kém ăn (nếu bé ở giai đoạn ăn dặm) do những mụn nước trong miệng tạo ra cảm giác sưng đau và khó chịu.

Để chẩn đoán bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh, bác sĩ sẽ đặt nhiều câu hỏi về tình trạng sức khỏe của bé và kiểm tra kỹ lưỡng các vết loét hoặc ban nước. Đôi khi, để đảm bảo chính xác hơn, bác sĩ có thể yêu cầu thêm xét nghiệm virus thông qua việc lấy mẫu từ họng, phân hoặc máu của bé.

Thời gian từ một tuần đến 10 ngày là thời kỳ mà những ban nước sẽ biến mất hoàn toàn và các triệu chứng khác sẽ dần giảm nhẹ. Trong giai đoạn này, bé sơ sinh có thể trở nên khó chịu và thường xuyên khóc. Phụ huynh nên tham khảo cách chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng như sau:

• Bé đau khi ăn hoặc bú:

Hãy chia nhỏ khẩu phần ăn và tăng tần suất ăn. Nếu bé đang bú mẹ, bạn có thể tiếp tục đặt con bú vì mụn nước trong miệng không lây truyền qua sữa mẹ. Đối với trẻ sơ sinh sử dụng sữa công thức, hãy bổ sung thêm nước cho bé.

• Bé đang ăn dặm:

Cho bé ăn thức ăn mềm, dễ nuốt như khoai lang nghiền hoặc súp. Tránh cho bé ăn thức ăn cay và giữ cho bé không uống nước cốc chua, vì có thể làm tăng đau miệng.

• Gel giảm đau khi mọc răng:

Bạn có thể sử dụng gel này để giảm đau từ những ban nước trong miệng sau khi được tư vấn của dược sĩ. Áp dụng một ít gel lên những vị trí có vết loét trên nướu, lưỡi và bên trong má của bé.

• Thuốc hạ sốt:

Paracetamol hoặc ibuprofen có thể giúp giảm đau và hạ sốt cho trẻ sơ sinh. Nếu bé trên 2 tháng và nặng hơn 4kg, bạn có thể sử dụng paracetamol. Dùng ibuprofen cho bé trên 3 tháng và nặng ít nhất 5kg. Đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì và tham khảo ý kiến của bác sĩ/dược sĩ để chọn liều lượng phù hợp nhất cho bé.

• Tắm nhẹ nhàng:

Khi tắm bé, hãy lau nhẹ nhàng vì vùng da tổn thương có thể đau đớn. Hạn chế làm vỡ bất kỳ ban nước nào để tránh nhiễm trùng.

• Giữ bé cách ly và nghỉ ngơi:

Nếu bé đã đi học hoặc tham gia các hoạt động, phụ huynh nên giữ bé ở nhà cho đến khi bé hồi phục. Trong một số trường hợp, bé không cần phải cách ly hoàn toàn cho đến khi vết loét hoàn toàn lành, tuy nhiên, hãy thảo luận với giáo viên hoặc người chăm sóc trước khi đưa bé trở lại học.

Phụ huynh không cần phải đưa trẻ sơ sinh bị tay chân miệng đến bệnh viện ngay vì bệnh thường tự khỏi sau mỗi giai đoạn. Bệnh chân tay miệng ở trẻ không thể chữa trị bằng kháng sinh do nguyên nhân gây ra là virus.

Tuy nhiên, có những trường hợp tay chân miệng ở trẻ sơ sinh có thể gây ra vấn đề nghiêm trọng hơn và đòi hỏi sự can thiệp của bác sĩ. Ví dụ, trẻ sơ sinh có thể mất nước nếu triệu chứng khiến bé quá khó chịu và không muốn uống đủ nước. Nếu phát hiện những dấu hiệu sau đây, phụ huynh nên đưa bé đến gặp bác sĩ:

• Bé trở nên lơ đờ và yếu đuối;
• Bé thường xuyên khóc và quấy rối;
• Tình trạng tã khô hơn bình thường do bé tiểu tiện ít;
• Nước tiểu của bé có màu vàng đậm;
• Bé có biểu hiện tay chân lạnh;
• Sốt cao liên tục (≥ 38 độ C đối với bé dưới 3 tháng và ≥ 39 độ C đối với bé 3 - 6 tháng).

Mặc dù hiếm khi xảy ra, nhưng các vết loét từ tay chân miệng có thể bị nhiễm trùng (nhiễm trùng thứ cấp) và cần phải được điều trị bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ. Nếu phát hiện các dấu hiệu nhiễm trùng như sau, hãy đưa bé ngay đến bệnh viện:

• Da của bé đỏ, sưng và nóng;
• Mụn nước bắt đầu có màu vàng và nứt ra mủ thay vì chất lỏng trong suốt;
• Tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn hoặc không giảm sau 7 - 10 ngày.

Khi da của bé bắt đầu bong tróc, đó là dấu hiệu bé đang hồi phục và cảm giác thoải mái hơn. Bạn có thể đeo găng tay cho bé và sử dụng kem dưỡng ẩm để giúp làn da bé trở nên mềm mại hơn.

Trong một số trường hợp, bé sơ sinh và trẻ em có thể mất một số móng tay hoặc móng chân sau vài tuần khi bệnh đã qua, đặc biệt là nếu bé từng có mụn nước lớn. Điều này không đáng lo ngại, vì móng tay sẽ mọc lại tự nhiên mà không cần can thiệp y tế.

Khoa nhi tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour là nơi lựa chọn tốt nhất cho việc thăm khám và điều trị các vấn đề sức khỏe của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, từ các bệnh virus đến viêm tai giữa và viêm phổi ở trẻ. Với trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên nghiệp, chúng tôi cam kết mang lại sự chăm sóc tốt nhất cho con của bạn.

Sau khi đánh bại bệnh tay chân miệng, bé sơ sinh sẽ phát triển miễn dịch với chủng virus mà bé đã gặp. Tuy nhiên, giống như virus cảm lạnh, có nhiều chủng virus coxsackie và có khả năng gây ra tái phát tay chân miệng cho bé.

Để bảo vệ bé khỏi tình trạng này, bố mẹ cần chú ý đến vấn đề vệ sinh bằng cách:

• Sử dụng khăn giấy khi bé hoặc hắt hơi và vứt bỏ ngay sau khi sử dụng;
• Chăm sóc tã lót một cách đúng cách, vì virus có thể tồn tại trong phân của bé từ 1 - 2 tháng sau khi bình phục;
• Giữ cho môi trường sống sạch sẽ;
• Tránh sử dụng chung đồ dùng cá nhân như cốc hoặc khăn tắm, ...

Đặc biệt, việc rửa tay cho bé cần thường xuyên được thực hiện bằng xà phòng và nước, đặc biệt là tại các thời điểm sau:

• Trước và sau khi thay tã;
• Sau khi vệ sinh cá nhân;
• Trước khi bé bú mẹ hoặc uống sữa bình;
• Trước bữa ăn, đặc biệt là khi bé bắt đầu ăn dặm;
• Sau khi chạm vào đồ dùng cá nhân của bé.

Về mặt nguy cơ cho thai nhi nếu mẹ mắc tay chân miệng, các bác sĩ cho biết người lớn có thể phát triển miễn dịch với các chủng virus coxsackie khác nhau. Ngay cả khi thai phụ mắc tay chân miệng, triệu chứng thường rất nhẹ và không gây ảnh hưởng đến thai nhi. Tuy nhiên, nếu mẹ mắc bệnh chỉ vài tuần trước khi sinh, cần thảo luận với bác sĩ để theo dõi vì vẫn có ít nguy cơ khiến trẻ sơ sinh mắc tay chân miệng.

• Bệnh tay chân miệng tiếp tục gia tăng mạnh, cần phải cảnh báo về các biến chứng nặng
• Vắc-xin chống bệnh tay chân miệng vẫn chưa có, có thể tái phát nhiều lần
• Trẻ mắc bệnh tay chân miệng nên kiêng ăn gì?