Chanh tươi

Chanh tươi hay chanh xanh là một loại quả thuộc họ Cam, thường có hình tròn, màu xanh, đường kính từ 3–6 cm và chứa các tép có vị chua đặc trưng.

Có nhiều loại chanh trong họ cam quýt, bao gồm Chanh đào (Citrus aurantiifolia), chanh Ba Tư, chanh chúc và chanh sa mạc. Chanh giàu vitamin C, có vị chua và thường được dùng để tăng hương vị cho thực phẩm và đồ uống. Chúng được trồng quanh năm với nguồn gốc di truyền đa dạng; chanh không tạo thành một nhóm đơn ngành.

Miêu tả

Chanh tươi là cây bụi cao khoảng 5 mét, có nhiều gai. Các giống chanh lùn thường được ưa chuộng hơn và có thể trồng trong nhà kính do không chịu được lạnh. Thân cây thường mọc nhánh từ gần gốc. Lá hình trứng, dài 2,5 – 9 cm, giống lá cam (tên khoa học aurantifolia phản ánh sự tương đồng với lá cam - C. aurantium). Hoa chanh có đường kính 2,5 cm, màu trắng pha vàng, với gân tím nhạt. Cây ra hoa và kết trái quanh năm, nhưng ra quả nhiều nhất từ tháng năm đến tháng chín. Trái chín sau 5 đến 6 tháng từ khi hoa nở.

Lịch sử

Chanh tươi có nguồn gốc từ Đông Nam Á, sau đó lan rộng qua Trung Đông, Bắc Phi, rồi tới Sicilia, Andalusia, và tiếp tục theo chân các nhà thám hiểm Tây Ban Nha đến Tây Ấn Độ và chuỗi đảo Florida. Từ khu vực Caribê, chanh này đã mở rộng ra các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới ở Bắc Mỹ, bao gồm México, Florida và sau đó là California.

Sau khi Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ được ký kết, nhiều giống chanh tươi đã được trồng tại Trung Mỹ và México. Chúng cũng được canh tác ở Texas và California.

Khi tiếp xúc với da, chanh có thể gây ra hiện tượng Phytophotodermatitis, khiến da trở nên nhạy cảm với ánh sáng cực tím.

Nhân giống

Chanh tươi có thể được nhân giống từ hạt. Cần giữ ẩm cho hạt trước khi gieo vì nếu khô sẽ không nảy mầm. Việc cắt bớt rễ khi đào cây giúp cây dễ dàng ra chồi mới, và những chồi này có thể được giâm để phát triển ở nơi khác. Giâm cành có thể tạo ra cây mới nhưng bộ rễ không phát triển mạnh. Thường thì chồi chanh tươi được ghép vào cây chanh hoặc cam chua có sức chống chịu tốt và bộ rễ khỏe. Cây chanh ưa đất thoát nước, không bị úng; chanh trồng từ hạt có thể ra quả sau 5 đến 15 năm.

Ảnh

Chú thích

• Lê Quang Long (chủ biên) (2007). Từ điển hình ảnh về các loại củ và quả. Thành phố Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Giáo dục. trang 56.