Buzz
(Mytour) Chấp trước trong Đạo Phật thường được nhắc đến để nhắc nhở chúng ta về những hậu quả tiêu cực của nó và khuyến khích tìm cách giải quyết sớm, nếu không sẽ gặp phải những vấn đề kéo dài trong sự khổ đau và luân hồi.
1. Chấp trước trong Đạo Phật là gì?
Chấp trước là sự rơi vào vòng luẩn quẩn của tâm thức, kết nối với mọi thứ từ những vật chất đến những điều vô hình. Nó bao gồm tình yêu, công việc, cơ thể, tiền bạc, nhà cửa, xe hơi, vợ con, ẩm thực và giấc ngủ... Đức Phật đã mô tả hình ảnh con tằm tự kéo lấy lưới và cuối cùng tự ràng buộc mình vào tổ lưới chật hẹp đó để minh họa cho sự cố chấp này.
Vì có lòng tham lớn mà chúng ta trở nên nóng giận, vui sướng, buồn bã, ghen ghét, chỉ trích, tham lam, ích kỷ, ganh đua... Dù không để ý nhưng đó là nguyên nhân khiến ta chìm đắm trong đau khổ, buồn phiền và lo âu suốt cả cuộc đời.
2. Hậu quả của sự chấp trước
Sự chấp trước của từng người khác nhau và nguyên nhân là do những quan hệ từ kiếp trước. Tương tự như khi ta tức giận mà không biết tại sao, đó là do những mối duyên tạo thành. Người tu luyện, lường trước được những điều này thì họ không tức giận một cách vô cớ.
2.1 Ngăn cản cơ hội học hỏi
Đức Phật xác nhận rằng những người cứng đầu như vậy khó lòng mở lòng để tiếp thu và học hỏi thêm từ người khác. Điều này tương tự như một ly nước đã đầy không thể đổ thêm nước vào. Vì thế, họ bị giới hạn trong cách nhìn nhận và không chấp nhận thông tin mới, hữu ích hơn.
2.2 Bao bọc bản thân bằng những quan điểm sai lầm.
Những người cứng đầu không bao giờ lắng nghe những quan điểm khác, và luôn cho rằng họ là đúng theo cách hiểu của riêng mình. Họ không tôn trọng và không chấp nhận những quan điểm khác. Đây cũng là hành vi bao bọc bản thân bằng những quan điểm sai lầm.
2.3 Cuộc sống căng thẳng, mệt mỏi.
Một ví dụ dễ hiểu là một người chỉ thích nằm ở những chỗ êm ái. Khi phải đối mặt với những thử thách khó khăn, họ sẽ cảm thấy rất bất an và không thể ngủ được. Hành vi này cũng dẫn đến cuộc sống căng thẳng, mệt mỏi của họ.
Những người cố chấp thường muốn ép buộc người khác phải hành động theo ý của họ. Nếu những người thân yêu không tuân theo suy nghĩ của họ, họ sẽ cảm thấy bực bội và tức giận. Họ không thể chấp nhận sự đa dạng và cá nhân hóa của mỗi người, và luôn mong muốn người khác sống theo quan điểm mà họ đặt ra sẵn.
2.4 Thái độ tham lam và sự tự nhũng nhi,
Người cố chấp thường không nhận ra rằng họ có thái độ tham lam. Họ luôn cho rằng mình làm việc đúng và không bao giờ bị tham lam. Tham không chỉ đơn thuần là tham tiền bạc, mà còn thể hiện qua việc bảo vệ ý kiến và quan điểm của riêng mình. Điều này có thể dẫn đến sự cô lập và tham lam trong tâm hồn.
Người cố chấp không thể chứng kiến được hậu quả của việc chấp trước.
Làm thế nào để từ bỏ thái độ cố chấp?
Chấp trước trong Đạo Phật đã chỉ ra rằng những người cố chấp thường rất bảo thủ và cứ kiên trì giữ lấy quan điểm của mình, không dễ để thay đổi. Mặc dù họ có thể nhận thấy rằng, nếu họ từ bỏ sự cố chấp, cuộc sống của họ sẽ được hạnh phúc và vui vẻ hơn rất nhiều, nhưng điều này không phải là điều dễ dàng.
- Có hai cách để thoát khỏi sự chấp trước là: Phá chấp - nhận biết và cắt đứt sự bám víu này, và Xả chấp - kiềm chế không để bản thân bị mắc kẹt vào một quan điểm một cách không cần thiết. Tuy nhiên, điều này chỉ giúp giảm bớt sự ràng buộc, chứ không phải là loại bỏ hoàn toàn.
Phá chấp đòi hỏi sự kiên nhẫn và nỗ lực lớn hơn, trước tiên phải thực hiện Xả chấp để dần dần loại bỏ chúng. Quan trọng nhất là kiên trì, dù gặp nhiều thất bại nhưng vẫn không được từ bỏ.
Để có thể phá bỏ sự chấp trước, cần có trí tuệ và sự thông suốt. Chỉ khi có trí tuệ, chúng ta mới có thể giải thoát bản thân khỏi những ràng buộc của những quan điểm và nhận thức sai lầm.
Người cố chấp thường dễ bị mắc kẹt trong tà kiến và mê mờ. Do đó, việc quán chiếu bản thân và luôn duy trì sự chánh niệm là rất quan trọng, giúp giới hạn bản thân trong các khía cạnh nhất định.
Ánh sáng của trí tuệ giúp chúng ta mở rộng tầm nhìn, mở lòng bao dung và làm cho tâm hồn mở rộng hơn, linh hoạt hơn trong cách nhìn, suy nghĩ, hành động và cách sống.
