Buzz
Châu Phi là một lục địa lớn mạnh, nơi có sa mạc Sahara rộng lớn, dòng sông Nile kéo dài. Nơi này có đa dạng phong cảnh, văn hóa, với khoảng 1.500 ngôn ngữ được sử dụng.
Lục địa này cũng có tài nguyên thiên nhiên phong phú: Vàng, dầu mỏ, các khoáng sản quý…
Nhưng Châu Phi cũng còn nhiều điều chúng ta chưa biết. Một phần là do tài liệu, sách về Châu Phi chưa đủ. “Sự bí ẩn của nó sẽ tăng lên nhiều khi chúng ta không hiểu biết về nó”, PGS.TS Văn Ngọc Thành - Khoa Sử, Đại học Sư Phạm Hà Nội - nói.
Sự ấn tượng và những điều chưa được tiết lộ về Châu Phi, tác phẩm văn học về Châu Phi là hai vấn đề mà PGS.TS Văn Ngọc Thành, nhà báo Trương Anh Ngọc, dịch giả Lê Đình Chi, chị Thanh Mai (người đi Châu Phi một mình) thảo luận trong buổi trò chuyện trực tuyến gần đây.
Vùng đất của sự đối lập tuyệt vời
Chị Thanh Mai, 23 tuổi, chia sẻ sau chuyến đi đến Châu Phi một mình, cô nhận thấy vẫn còn nhiều điều bí ẩn.
“Tôi luôn tự hỏi khi nào Châu Phi sẽ phát triển hơn, có cuộc sống hiện đại hơn. Mặc dù tôi chỉ đi qua miền Đông (nơi khá hòa nhập với thế giới), nhưng vẫn có nhiều khu vực sống theo dạng bộ tộc, đấu tranh… Tôi cảm thấy ở đó luôn có sự đối đầu: Một bên tiến tới cuộc sống hiện đại, một bên vẫn giữ văn hóa thổ dân cổ xưa”, chị Thanh Mai nói.
Nhà báo Trương Anh Ngọc, một người đã đi qua nhiều nơi, từng đặt chân tới Nam Phi. “Châu Phi đối với tôi, đầu tiên là cảm giác rùng mình”, Trương Anh Ngọc chia sẻ. Năm 2010, anh từ Italy tới Nam Phi làm việc.
Trước chuyến đi, anh nhận được thư điện tử từ lãnh sự quán dài hơn chục trang nói về vấn đề an ninh, cảnh báo những điều không nên làm ở Châu Phi như không ra ngoài vào ban đêm, không mang theo tài sản khi ra ngoài, nếu bị cướp không được nhìn vào mặt kẻ cướp…
Nhưng Châu Phi không chỉ có những điều lo lắng. Châu Phi đã mang lại những trải nghiệm tuyệt vời cho những người đặt chân đến đây như Trương Anh Ngọc, Thanh Mai.
“Ngoài những rủi ro, mọi thứ ở Châu Phi đều đẹp', nhà báo Trương Anh Ngọc nhớ lại. Thiên nhiên hoang dã, những khu rừng, các loài động vật, bầu trời bao la, những nơi xa xôi của Châu Phi đã gợi lại cảm xúc đa chiều trong Trương Anh Ngọc: “Cảm giác kinh hoàng vẫn còn, hạnh phúc vẫn còn và mong muốn trở lại một ngày nào đó vẫn còn”.
Giống như người du lịch Thanh Mai, khi rời xa Châu Phi, nhà báo Trương Anh Ngọc thường tự hỏi: “Tại sao một vùng đất giàu tài nguyên như vậy, ở một quốc gia thuộc nhóm G20 như vậy lại mắc phải nhiều vấn đề bệnh dịch, tệ nạn, tỷ lệ bạo lực cao như vậy”.
Điền vào khoảng trống của các tác phẩm về Châu Phi
“Châu Phi còn rất nhiều bí ẩn chúng ta chưa khám phá”, PGS.TS Lê Đình Chi nhấn mạnh. Dịch giả của cuốn Lịch sử của Herodotus lưu ý rằng, ngay từ những tác phẩm sử học đầu tiên, châu Phi đã được mô tả, ghi chép, đề cập.
Tuy nhiên, nhiều điều về vùng lãnh thổ này vẫn còn bí ẩn. Ví dụ, các di tích đá chứng tỏ rằng có một nền văn minh từng tồn tại ở đây, nhưng cho đến nay vẫn chưa có văn bản, chữ viết để hiểu rõ hơn.
Nhà báo Trương Anh Ngọc lưu ý rằng rất ít sách về châu Phi được xuất bản bằng tiếng Việt. Anh nhớ rằng kiến thức đầu tiên của mình về châu Phi là từ hai câu thơ trong một vở kịch của Nga được phát sóng trên truyền hình: “Kết thúc một ngày dài là đêm tối / Chúng ta bước đi trên lãnh thổ của Phi châu”.
Sau đó, anh đã tìm hiểu về châu Phi qua tiểu thuyết Trên sa mạc và trong rừng sâu (của Henryk Sienkiewicz); qua hình ảnh trong bộ phim Xa mãi châu Phi (dựa trên cuốn sách Châu Phi ngàn lần).
PGS.TS Văn Ngọc Thành nhấn mạnh rằng, nếu nhìn sâu hơn vào lịch sử của châu Phi, trong ý thức của sinh viên Việt Nam thường chỉ tập trung vào bốn điểm: Châu Phi là nơi xuất phát của loài người; Ai Cập (với kim tự tháp); quá trình thực dân hóa và giải phóng ở châu Phi; Nam Phi đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc.
Theo PGS.TS Văn Ngọc Thành, “có ít sách, tài liệu về châu Phi ở Việt Nam”. Khi thông tin càng ít, sự bí ẩn của châu Phi càng tăng lên. Do đó, vẫn còn nhiều điểm ẩn chứa trong cái nhìn về châu Phi của nhiều người.
Bắt nguồn từ sự thiếu hụt sách vở và tài liệu về lục địa này, công ty sách Omega+ đã phát động dự án “Lịch sử châu Phi”. Bộ sách bao gồm hai tác phẩm Phi châu thịnh vượng - Lịch sử 5.000 năm của sự giàu có, tham vọng và nỗ lực (tác giả Martin Meredith) và Red Nile: Tiểu sử của dòng sông vĩ đại nhất thế giới (tác giả Robert Twigger).
Phi châu thịnh vượng - Lịch sử 5.000 năm của sự giàu có, tham vọng và nỗ lực là một cái nhìn tổng quan về 5.000 năm lịch sử của châu Phi, đặc biệt là thời kỳ thịnh vượng kéo dài hàng nghìn năm, thu hút nhiều nhà thám hiểm và xâm lược từ những nơi xa xôi.
Red Nile: Tiểu sử của dòng sông vĩ đại nhất thế giới là câu chuyện về những gì đã xảy ra trên và xung quanh dòng sông Nile - dòng sông dài nhất thế giới. Dòng sông như một nhân chứng sống của lịch sử cho thấy sự thay đổi thăng trầm của con người sống bên hai bờ.
PGS.TS Văn Ngọc Thành đánh giá bộ sách Lịch sử châu Phi là một cách tiếp cận hợp lý. Trong đó, một cuốn cung cấp kiến thức cơ bản về lịch sử, một cuốn giống như chuyên đề, đi sâu vào một khu vực, văn hóa hoặc một vấn đề cụ thể của lục địa.
Theo Zing Tin tức
