
Tập truyện ngắn Làn gió thổi qua của Lê Minh Khuê miêu tả một xã hội như vậy. Mười bốn truyện ngắn, mỗi câu chuyện đều phản ánh một xã hội đang thay đổi. Tâm hồn trong mỗi câu chuyện có vẻ như là tên sách, nghe mát mẻ nhưng lại đầy ý nghĩa.
Điều đầu tiên không thể không chú ý khi bắt đầu đọc cuốn sách này là những câu văn dài không có dấu phẩy của Lê Minh Khuê. Đọc giả phải vất vả từ câu đầu tiên của truyện đầu tiên, “Như đêm hôm trước khi trăng nghiêng về phía cây cau bên phía tây của vườn, ánh trăng chiếu vào mảnh đất, cô gái mặc chiếc váy trắng rộng rãi, tóc dài phủ vai, đeo kính đen che một nửa khuôn mặt… đi vào.” Câu văn trôi chảy, nhưng đòi hỏi đọc giả phải đọc từ từ, tỉ mỉ. Nếu đọc nhanh, đọc giả sẽ bị lạc giữa dòng chữ. Câu văn dường như trôi nổi nhưng vẫn đủ sức làm cho độc giả bị cuốn vào.
Những truyện ngắn trong Làn gió thổi qua là những câu chuyện đời thường, như những gì mà bạn có thể thu thập được ở mọi nơi trong thành phố. Như câu chuyện học tiếng Đức ở trung tâm ngoại ngữ, câu chuyện bán nhà của một gia đình, câu chuyện chật vật trên xe buýt, câu chuyện về tai nạn giao thông… Giữa những câu chuyện hàng ngày là những con người đặc biệt. Họ tốt bụng hơn, chu đáo hơn, dù chỉ là với những việc nhỏ nhặt nhất. Tặng quà cho giáo viên tại trung tâm ngoại ngữ trong buổi cuối cùng, giúp đỡ những người bị tai nạn như thể những người thân trong gia đình, hoặc làm giáo viên thể dục nhiệt huyết yêu nghề mà không quan tâm đến việc tính toán. Những hành động như làn gió mát mẻ.
Tuy nhiên sau những câu chuyện hàng ngày ấy là hậu quả nặng nề của những sự kiện đã xảy ra. Những trận chiến và thời kỳ hậu chiến chiếm hơn nửa cuốn sách dày 240 trang, khiến nó không còn nhẹ nhàng như làn gió. Không còn nhẹ nhàng như làn gió với những câu chuyện đối đầu, phân loại và trừng phạt sau chiến tranh, chứng kiến anh em ruột bị tra tấn đến chết mà không bao giờ tìm thấy xác… Làn gió của Lê Minh Khuê không đủ nhẹ nhàng để đưa những câu chuyện đó bay qua, chỉ có thể chảy chùng chình.
Những câu chuyện đã rơi vào quên lãng nhưng vẫn còn sống mãi trong tâm trí. Những bóng ma đó làm cho con người cảm thấy cô lập, một số người chìm đắm trong quá khứ, một số khác lo lắng cho tương lai, khiến họ không thể hiểu nhau, không hiểu được những rối ren của xã hội hiện tại. Nhưng cũng giống như con ma trong câu chuyện mở đầu cuốn sách, thì cuối cùng cũng chỉ do tay người, không phải sức mạnh siêu nhiên. Khi vượt qua rào cản tư duy để lắng nghe và trân trọng những giá trị thực sự như bốn người trong câu chuyện cuối cùng, thì cũng sẽ chảy qua như một làn gió.
Kết thúc cuốn sách với một câu chuyện về một đám cưới sắp diễn ra, Lê Minh Khuê đặt ra câu hỏi “cái gì sẽ xảy ra tiếp theo.” Và quan trọng hơn, là phải sống như thế nào, giữa quá khứ và tương lai--một câu hỏi không hề dễ dàng trong xã hội rối ren này.
Mytour / Thanh Huệ
