Cháy rừng ở Úc nóng đến mức tạo ra cả sấm và chớp giật mạnh mẽ

Hơn 130 vụ cháy tiếp tục hoành hành ở bang New South Wales, và 31 vụ cháy khác ở bang láng giềng là Victoria.

Cháy rừng đang lan rộng ở phía đông nam của Úc, với ngọn lửa nóng đến mức tạo ra cả bão và sấm chớp - tương tự như điều kiện thời tiết xuất hiện trong các vụ phun trào núi lửa hoặc các vụ nổ bom hạt nhân.

Nhân viên cứu hỏa Michael Brearley, đứng đầu nhóm lính cứu hỏa tại Wingello, một thị trấn nhỏ cách phía nam Sydney 100 dặm, phát hiện một đám mây khổng lồ bắt đầu hình thành ở xa vào hôm thứ bảy vừa qua. Điều này là một dấu hiệu xấu, bởi vùng này đã không có mưa trong nhiều tuần qua.

Thay vào đó, lửa trở nên dữ dội từ sự hình thành của các đám mây cumulonimbus - được tạo ra bởi sức nóng cực độ khiến không khí bị đẩy lên cao, vào bên trong các đám khói của cháy rừng, tạo ra ẩm và dẫn đến cơn giông. Các nhà khoa học chỉ mới hiểu một phần về hiện tượng thời tiết này, do đó rất khó để dự báo điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.

'Khi gió thổi từ phía nam, mây bắt đầu sụp đổ và lửa lan ra các khu rừng phía nam thị trấn' - Brearley nói. 'Chúng ta đòi thêm tài nguyên, thiên nhiên đang trả thù chúng ta'.

Khoảng 130 vụ cháy tiếp tục hoành hành ở bang New South Wales vào thứ hai, và 31 vụ cháy khác ở bang lân cận Victoria, sau khi tình hình trở nên hỗn loạn vào thứ bảy với nhiệt độ vượt quá 38 độ C và lửa bị thổi lan ra bởi cơn gió mạnh, không thể dự đoán được. Đến nay, đã có hơn 22.000 dặm vuông rừng bị thiêu rụi ở Úc.

Cháy rừng tạo ra cách thức hình thành hệ thống thời tiết ra sao?

1 - Đám khói được hình thành từ không khí nóng xoay vòng

2 - Không khí mát hơn được hút vào đám khói, làm tăng kích thước của nó và làm giảm nhiệt độ khi nó bay lên cao hơn

3 - Khi đám khói đạt đến độ cao đủ, áp lực thấp trong khu vực khí quyển sẽ làm cho không khí bên trong mát hơn và tạo thành đám mây

4 - Trong một không khí quyển không ổn định, một cơn giông có thể phát triển, tạo ra những đám mây đen

5 - Mưa từ đám mây bay hơi và làm mát khi tiếp xúc với không khí khô, gây ra một cơn bão

6 - Sấm chớp có thể xuất hiện, có thể gây ra các vụ cháy mới.

Số người tử vong vì đám cháy rừng ở New South Wales đã tăng lên 9 so với tuần trước, sau khi một phụ nữ 47 tuổi qua đời hôm thứ bảy khi cố giúp một người bạn dập lửa ở thị trấn trồng táo Batlow. Các quan chức ở Victoria báo cáo thêm 2 người đã thiệt mạng và 4 người mất tích kể từ khi tình hình cháy rừng trở nên tồi tệ từ tháng trước đến đêm Giao thừa. Ở bang South Australia, 2 người khác đã tử vong do đám cháy đã thiêu rụi 1/4 Đảo Kangaroo, một điểm du lịch nổi tiếng.

Lửa đã gây thiệt hại cho các đường dây truyền điện, bao gồm tại các khu vực xung quanh vườn quốc gia Kosciuszko ở New South Wales, gây ra cúp điện ảnh hưởng đến 35.000 người. Các hộ gia đình được khuyến cáo giảm tải mạng lưới điện bằng cách tắt bớt máy giặt, máy rửa bát và các loại máy bơm nước hồ bơi.

Nhà chức trách ở Úc cho biết việc bảo vệ hạ tầng mạng lưới điện và các tháp viễn thông, cũng như các thị trấn và các nhà máy lớn như các cối xay gió, là ưu tiên hàng đầu trong mùa cháy rừng tồi tệ nhất của Úc trong nhiều năm qua.

Thời tiết do cháy rừng gây ra khiến công việc trở nên khó khăn hơn. Các đám mây vũ tích tạo ra dòng khí thẳng đứng, hút vào đó quá nhiều không khí, tạo ra những cơn gió mạnh, có thể khiến đám cháy nhanh chóng lan rộng hơn - theo trang web của Cục Khí tượng Úc. Các đám mây cũng có thể làm thay đổi hướng của các đám cháy gần đó, tạo ra những vùng cháy mới.

Sấm chớp có thể hình thành trong các đám mây này, làm tình hình trở nên nguy hiểm hơn. Trong trường hợp cháy rừng tồi tệ nhất ở Úc tính theo số người chết - vụ cháy Black Saturday vào năm 2009 ở Victoria, khiến 173 người thiệt mạng - sấm chớp từ các đám mây vũ tích đã tạo ra một vụ cháy mới cách xa vị trí ban đầu 62 dặm.

Glen Squire, đội trưởng đội lính cứu hỏa Adaminaby, một thị trấn nhỏ ở New South Wales, ra lệnh cho nhóm của mình trốn vào xe khi một đám cháy lớn mà họ đang cố gắng dập tại công viên quốc gia Kosciuszko tạo ra một cơn giông. Ông cho biết, trong suốt 4 giờ, khu vực đã phải chịu mưa, gió lốc, và sấm chớp.

'Đó là lúc khoảng 3 giờ sáng, thậm chí còn tối hơn cả 2 giờ sáng nữa' - Squire nói.

Do thời tiết nguy hiểm với các đám mây khói ngày càng phức tạp, các nhân viên cứu hộ khẩn cấp đã buộc phải rút lui khỏi các khu vực cháy.

Vào đêm giao thừa, những cơn gió xoáy đã hình thành từ đám cháy ở Jingellic, New South Wales, đã làm lật nghiêng một chiếc xe cứu hỏa nặng 10 tấn và nhiều phương tiện khác.

Sam McPaul, một lính cứu hỏa tình nguyện, sắp trở thành cha của một em bé trong năm nay, đã hi sinh trong tai nạn này, cùng 3 đồng nghiệp khác bị thương, trong đó có một người bị thương nặng.

'Những nguy hiểm có thể xảy ra từ những cột mây vũ tích tạo ra bởi cháy rừng' - Shane Fitzsimmons, ủy viên Phòng cháy chữa cháy nông thôn ở New South Wales nói.

Úc sẽ triển khai 3.000 lính trừ bị và mượn thêm nhiều máy bay thả bom nước, lần đầu tiên nước này phải gọi cứu viện để đối phó với thảm họa cháy rừng.

Thủ tướng Scott Morrison đã phải cắt ngắn kỳ nghỉ ở Hawaii sau khi bị chỉ trích đi du lịch giữa thảm họa cháy rừng. Tuần này, khi đang ghé thăm thị trấn Cobargo ở New South Wales, ông đã bị chất vấn bởi các cư dân - một số tức tối vì cho rằng sự hỗ trợ của chính phủ dành cho lực lượng chữa cháy địa phương là chưa đủ.

Ông Morrison cho biết đã tạm thời dời lại các chuyến thăm chính thức đến Ấn Độ và Nhật Bản để giám sát nỗ lực khôi phục nước Úc sau thảm họa.

Với hơn 1.150 người đã được di tản khỏi thị trấn Mallacoota, các nỗ lực cứu nạn vẫn đang tiếp tục, được thực hiện bởi các tàu hải quân đưa họ đến Westernport ở bờ nam Victoria.

Dự kiến tình hình các đám cháy trong khu vực sẽ dịu bớt trong vài ngày tới, khi nhiệt độ giảm và gió cũng nhẹ hơn, mặc dù vẫn còn nhiều đám cháy nằm ngoài tầm kiểm soát.

Tham khảo: WallStreetJournal