Soạn bài Thêm vào: Đời thừa
I. Tác giả – tác phẩm
1. Tác giả
Nam Cao là một trong những danh nhân văn hóa Việt Nam. Ông đã đóng góp lớn trong sự phát triển của văn học với quan điểm tư tưởng của một “nhà văn chân chính”.
2. Tác phẩm
Đời thừa là biểu tượng của tấn bi kịch tinh thần của người trí thức tiểu tư sản, từ áp lực về cơm áo gạo tiền. Đó là câu chuyện về số phận con người bị đẩy vào tấn bi kịch của người nghệ sĩ tàn nhẫn chà đạp lên sự sáng tạo nghệ thuật chân chính, bi kịch của một người cha, người chồng phải chà đạp lên nguyên tắc tình thương do chính mình đề ra. Qua bi kịch của nhà văn Hộ, Nam Cao truyền đạt tư tưởng nhân văn phê phán hiện thực, sự biến chất nhân cách và đồng thời là sự đồng cảm với những con người bất hạnh.
Thực hành sáng tạo thành ngữ là một bài học đặc sắc trong Tuần 6 của chương trình học theo SGK Ngữ Văn lớp 11. Học sinh cần soạn bài Thực hành sáng tạo thành ngữ, điển cố, đọc trước nội dung và trả lời câu hỏi trong SGK.
II. Đọc – hiểu văn bản
1. “ Đời thừa” nghĩa là sự lãng phí, vô ích, không mang ý nghĩa gì cho cuộc sống nữa. Với nhân vật Hộ, một người trí thức đau khổ đối mặt với tấn bi kịch “đời thừa”. Tấn bi kịch đau đớn của người trí thức nghèo đối mặt với cuộc sống “thừa”. Tuy nhiên, Nam Cao không để nhân vật tuyệt vọng mà thúc đẩy họ khao khát một cuộc sống có ý nghĩa, không chấp nhận tình cảnh hiện tại.
2. Xung đột không giải quyết được, và liên tục đẩy nhân vật vào tâm trạng bi kịch:
– Mâu thuẫn không thể giải quyết làm cho nhân vật rơi vào tình trạng bi kịch tinh thần, với khát vọng sống có ý nghĩa và trách nhiệm chăm sóc gia đình. Hộ là nhà văn có hoài bão, ước mơ lớn, cố gắng biến ước mơ thành hiện thực. Nhưng đối mặt với áp lực kiếm tiền để nuôi vợ con, những nỗ lực của Hộ không mang lại kết quả, biến hành động viết những tác phẩm không giá trị để duy trì cuộc sống thành bi kịch. Trở thành một kẻ vô ích, Hộ tự mắng chửi bản thân.
– Lý tưởng và hiện thực, nhà văn trẻ đầy ước mơ đẹp nhưng cuộc sống thực tế đè nén và hủy hoại những ước mơ đó. Họ phải đối mặt với cuộc sống khó khăn, tạo điều kiện cho Hộ chìm sâu vào bi kịch.
– Làm nhà văn, Hộ trở thành kẻ vô ích. Mọi nỗ lực của Hộ đều tan thành bong bóng, khiến Hộ phải làm những việc không chính đáng. Hộ là biểu tượng của tầng lớp trí thức nghèo trước cách mạng. Xã hội đã làm biến đổi những con người có nhân cách thành những kẻ đau thương.
Do đó, chúng tôi đã đề xuất Soạn bài Đọc thêm: Đời thừa bài tiếp theo. Các em cần chuẩn bị để trả lời câu hỏi trong SGK, Soạn bài Thực hành về sắp xếp các thành phần trong câu, và cùng với phần Soạn bài Bản tin để học Ngữ Văn lớp 11 hiệu quả hơn.
Ngoài nội dung đã học, học sinh cũng có thể tìm hiểu nội dung phần Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc để hiểu rõ hơn về Ngữ Văn lớp 11.
