Buzz
| Chi Diên vĩ | |
|---|---|
| Iris sibirica | |
| Phân loại khoa học | |
| Giới: | Plantae |
| nhánh: | Tracheophyta |
| nhánh: | Angiospermae |
| nhánh: | Monocots |
| Bộ: | Asparagales |
| Họ: | Iridaceae |
| Phân họ: | Iridoideae |
| Tông: | Irideae |
| Chi: | Iris Tourn. ex L. |
| Loài điển hình | |
| Iris germanica L. | |
| Phân chi | |
|
Hermodactyloides | |
| Các đồng nghĩa | |
| |
Chi Diên vĩ (tên khoa học: Iris) là một chi hoa nổi bật với vẻ đẹp thu hút, thường thấy trong các khu vườn và vườn bách thảo khắp nơi. Tên Iris được đặt theo nữ thần Hy Lạp của cầu vồng Iris, phản ánh sự đa dạng về màu sắc của các loài trong chi này. Chi Diên vĩ bao gồm khoảng 260-300 loài.
Mô tả
Diên vĩ là một chi thực vật thân thảo, sống lâu năm với các loại cây có thân rễ hoặc củ. Hai phân chi chính của nó, Xiphium và Hermodactyloides, sở hữu thân hành.
Phân loại
Các loài
Có từ 200 đến 285 loài Diên vĩ phân bố khắp Bắc bán cầu, chủ yếu ở khu vực ôn đới. Ở châu Á ôn đới có 241 loài, Tây Á 117, Trung Quốc 61, Trung Á 70 và Afghanistan 34 loài.
Danh sách World Checklist of Selected Plant Families năm 2015 ghi nhận 285 loại như sau:
- Iris acutiloba C.A.Mey.: Bao gồm 3 loài phụ, trong đó một loài chỉ có ở Iran, một loài chỉ xuất hiện ở vùng đông Kavkaz và một loài ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ đến Iran.
- Iris acoroides
- Iris acutiloba
- Iris aequiloba
- Iris albertii
- Iris albicans
- Iris albida
- Iris anguifuga
- Iris aphylla
- Iris artica
- Iris atropurpurea
- Iris atrofusca
- Iris attica
- Iris aucherii
- Iris aurea
- Iris balkana
- Iris barbatula
- Iris biglumis
- Iris bismarckiana
- Iris bloudowii
- Iris bracteata
- Iris brevicaulis
- Iris bucharica
- Iris bulleyana
- Iris caespitosa
- Iris camillae
- Iris chamaeiris
- Iris chinensis
- Iris chrysographes
- Iris chrysophylla
- Iris collettii
- Iris confusa
- Iris cretensis
- Iris cristata
- Iris croatica
- Iris crocea
- Iris cuprea
- Iris cycloglossa
- Iris danfordiae
- Iris decora
- Iris delavayi
- Iris dichotoma
- Iris douglasiana
- Iris dykesii
- Iris ensata
- Iris fernaldii
- Iris flavissima
- Iris foetidissima (Diên vĩ hôi)
- Iris foliosa
- Iris forrestii
- Iris fulva
- Iris furcata
- Iris germanica (Diên vĩ xanh)
- Iris giganticaerulea
- Iris gormanii
- Iris gracilipes
- Iris graeberiana
- Iris graminea
- Iris grant
- Iris grossheimi
- Iris hartwegii
- Iris hermona
- Iris hexagona
- Iris heylandiana
- Iris histrioides
- Iris hoogiana
- Iris hookeri
- Iris humilis
- Iris iberica
- Iris illyrica
- Iris imbricata
- Iris innominata
- Iris ivanovae
- Iris japonica
- Iris jordana
- Iris junonia
- Iris kaempferi
- Iris kashmiriana
- Iris klattii
- Iris kolpakowskiana
- Iris koreana
- Iris korolkowii
- Iris kuschakewiczii
- Iris lactea
- Iris lacustris
- Iris laevigata
- Iris landsdaleana
- Iris latifolia
- Iris lazica
- Iris lineata
- Iris longipetala
- Iris lortetii
- Iris lutescens
- Iris macrosiphon
- Iris magnifica
- Iris mariae
- Iris marsica
- Iris meda
- Iris milesii
- Iris missouriensis
- Iris munzii
- Iris musulmanica
- Iris nazarena
- Iris nelsonii
- Iris nertschinskia
- Iris nigricans
- Iris ochroleuca
- Iris odaesanensis
- Iris orientalis
- Iris orjenii
- Iris pallida
- Iris paradoxa
- Iris perrieri
- Iris petrana
- Iris potaninii
- Iris prismatica
- Iris pseudacorus
- Iris pumila
- Iris purdyi
- Iris reginae
- Iris reichenbachii
- Iris reticulata
- Iris robusta
- Iris rubescens
- Iris ruthenica
- Iris sabina
- Iris samariae
- Iris sanguinea
- Iris scariosa
- Iris schachtii
- Iris setosa
- Iris sibirica
- Iris sintenisii
- Iris speculatrix
- Iris spuria
- Iris stenophylla
- Iris stolonifera
- Iris suaveolens
- Iris subbiflora
- Iris tectorum
- Iris tenax
- Iris tenuis
- Iris tenuissima
- Iris tigridia
- Iris timofejewii
- Iris tolmieana
- Iris tridentata
- Iris unguicularis
- Iris variegata
- Iris verna
- Iris versicolor
- Iris vicaria
- Iris violacea
- Iris virginica
- Iris wattii
- Iris wilsonii
- Iris xiphium
Hoa diên vĩ trong văn hóa
Chú thích
- Chi Diên vĩ trên Encyclopedia of Life
- Chi Diên vĩ trên trang Trung tâm Thông tin Công nghệ sinh học quốc gia Hoa Kỳ (NCBI).
- Chi Diên vĩ 43191 trên Hệ thống Thông tin Phân loại Tích hợp (ITIS).
- Chancery of the Prime Minister, Kingdom of Belgium (2007): Tòa thị chính Brussels. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2007.
- Kamenetsky, Rina; Okubo, Hiroshi biên tập (2012). “Iridaceae”. Ornamental Geophytes: From Basic Science to Sustainable Production. CRC Press. tr. 24. ISBN 978-1-4398-4924-8.
- Mancoff, Debra N (2003). Flora Symbolica: Flowers in Pre-Raphaelite Art. New York: Prestel Publishing. ISBN 3-7913-2851-4.
- Pioch, Nicolas (2002). Gogh, Vincent van: Irises. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008.
- Species Group of the British Iris Society (1996). A Guide to Species Irises: Their Identification and Cultivation. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-44074-2.
- West, Ruth (2008). “George Gessert”. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 5 năm 2006. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2008.
- Baker, John Gilbert (2012). “Systematic Treatment of the Genus Iris”. American Iris Society.
- Dykes, William Rickatson (1913). The Genus Iris. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0486230376.
- Harris, Gwenda (2011). “Classification of Irises” (PDF). New Zealand Iris Society. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 27 tháng 1 năm 2018.
- Mathew, Brian (1989). The Iris. London: BT Batsford. ISBN 978-0713460391.
- Lawrence, George Hill Mathewson (1953). “A Reclassification of the Genus Iris”. Gentes Herbarum. 8: 346–371.
- Rodionenko, GI (1987). The Genus Iris L. (Questions of Morphology, Biology, Evolution and Systematics). London: British Iris Society. ISBN 9780901483300. (dịch)
- Taylor, JJ (1976). “A reclassification of Iris species bearing arillate seeds”. Proceedings of the Biological Society of Washington. 89: 411–420.
- Wilson, Carol (2004). Phylogeny of the genus Iris based on DNA sequence data. Rancho Santa Ana Botanic Garden. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 6 năm 2014.
Các liên kết ngoài
- Bức tranh của Joseph Mason - Copper Iris Iris đồng / Cờ Louisiana (Iris cuprea) từ Birds of America của John James Audubon
- Flora của Bắc Mỹ: Iris
- Flora của Trung Quốc: Iris
- Flora của Pakistan: Iris
- Flora của Nepal: Iris
- Một trang web dành riêng cho Hoa diên vĩ, bởi David Payne-Joyce; bao gồm các bản vẽ từ Dykes (1913).
- Hội Hoa Diên Vĩ Mỹ
- Hội Bảo Tồn Hoa Diên Vĩ Lịch Sử
- Một trang web phong phú về Iris
- Các danh sách Iris tại Hoa dại của Israel
- Iris trong Nghệ Thuật và Văn Hóa
- Gouvernement du Québec Emblèmes du Québec - Iris versicolor Lưu trữ 2015-07-21 tại Wayback Machine (tiếng Pháp)
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại |
|
|---|
