Buzz
Tuy nhiên, Trung Quốc đang gặp phải nhiều vấn đề trong sản xuất. Sự gia tăng các khoản trợ cấp và chính sách ưu đãi đã tạo ra sự bùng nổ của các nhà máy, khiến nhiều quốc gia trở nên thận trọng khi nhập khẩu hàng ‘Made in China’.
Sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực ô tô điện bắt nguồn từ nhiều thập kỷ trước tại các phòng thí nghiệm của Đại học Texas, nơi các nhà nghiên cứu phát hiện cách chế tạo pin từ khoáng chất phong phú và rẻ tiền. Phát minh này đã mở đường cho các công ty Trung Quốc sản xuất pin với khả năng giữ điện tốt và bền bỉ, có thể sạc lại hàng ngày trong suốt một thập kỷ. Số lượng pin này đang được sản xuất lớn, đảm bảo cả độ tin cậy và chi phí thấp.
Pin chỉ là một ví dụ về việc Trung Quốc vượt qua các nền dân chủ công nghiệp tiên tiến về công nghệ và sản xuất tinh vi. Quốc gia này đang đạt được nhiều đột phá trong các lĩnh vực khác như dược phẩm, máy bay không người lái và tấm pin mặt trời hiệu suất cao.
Thách thức của Bắc Kinh đối với vị thế công nghệ hàng đầu của Mỹ kể từ sau Thế chiến II đã được nhắc đến nhiều lần trong các lớp học. Tỷ lệ sinh viên Trung Quốc theo học các ngành khoa học, toán học và kỹ thuật đang cao hơn nhiều so với các quốc gia khác, và con số này tiếp tục gia tăng, mặc dù số lượng sinh viên đại học đã tăng hơn 10 lần kể từ năm 2000.
Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển đã tăng gấp ba lần trong thập kỷ qua, đưa Trung Quốc lên vị trí thứ hai toàn cầu sau Mỹ. Các nhà nghiên cứu Trung Quốc hiện dẫn đầu thế giới trong việc xuất bản các bài báo được trích dẫn nhiều nhất trong 52/64 công nghệ quan trọng, theo Viện Chính sách Chiến lược Úc.
Đào tạo và giáo dục khoa học là một trong những ưu tiên kinh tế hàng đầu của Trung Quốc. Bộ trưởng Bộ Giáo dục Huai Jinpeng cho biết quốc gia này sẽ “thực hiện các biện pháp đặc biệt cho các ngành học và chuyên ngành quan trọng”. “Chúng tôi sẽ triển khai một chiến lược quốc gia để phát triển các tài năng xuất sắc,” ông nói.
Theo Bộ Giáo dục, đa số sinh viên đại học đang chọn các ngành học về toán, khoa học, kỹ thuật hoặc nông nghiệp. Hơn 75% nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Trung Quốc cũng theo các chuyên ngành này. Trong khi đó, chỉ có 20% sinh viên đại học và 50% sinh viên tiến sĩ ở Mỹ chọn các lĩnh vực này.
Trung Quốc hiện đang dẫn đầu trong ngành pin. Theo Viện Chính sách Chiến lược Úc, 65,5% các bài báo kỹ thuật liên quan đến công nghệ pin được trích dẫn nhiều nhất đều đến từ các nhà nghiên cứu Trung Quốc. Hai công ty sản xuất pin ô tô điện lớn nhất thế giới, CATL và BYD, đều có nguồn gốc từ Trung Quốc.
Trung Quốc có gần 50 chương trình sau đại học tập trung vào nghiên cứu hóa học pin hoặc lĩnh vực liên quan như luyện kim pin. Ngược lại, chỉ có một số ít giáo sư ở Mỹ đang nghiên cứu về lĩnh vực này. Giáo sư Hillary Smith tại Cao đẳng Swarthmore cho biết sinh viên đại học ở Mỹ chỉ mới bắt đầu quan tâm đến nghiên cứu pin.
Nguồn gốc của sự thành công trong lĩnh vực pin của Trung Quốc có thể thấy rõ tại Đại học Trung Nam, nơi có gần 60.000 sinh viên đại học và sau đại học. Khoa hóa học của trường, trước đây nằm trong một tòa nhà gạch nhỏ, giờ đã chuyển sang một tòa nhà bê tông 6 tầng hiện đại. Trong phòng thí nghiệm, hàng trăm loại pin với hóa chất mới đang được thử nghiệm đồng thời.
“Thiết bị thử nghiệm của chúng tôi hoàn toàn đáp ứng nhu cầu của các nhà nghiên cứu,” Zhu Fangjun, một nghiên cứu sinh tiến sĩ cho biết.
Giáo sư Peng Wenjie, người sáng lập một công ty nghiên cứu pin gần đó, đã tuyển dụng 200 trợ lý và 100 sinh viên mới tốt nghiệp chương trình tiến sĩ và thạc sĩ. Các trợ lý làm việc theo ca để đảm bảo việc thử nghiệm hóa chất và thiết kế mới diễn ra liên tục suốt 24 giờ mỗi ngày.
“Có rất nhiều người hỗ trợ thực hiện thử nghiệm, vì vậy hiệu quả công việc rất cao,” Giáo sư Peng chia sẻ.
Sự mở rộng chuyên môn của Trung Quốc trong ngành sản xuất đã dấy lên một cuộc tranh luận sôi nổi ở nhiều quốc gia, đặc biệt là Mỹ, về việc liệu có nên mời các công ty Trung Quốc xây dựng nhà máy tại đây hay không, hoặc cố gắng sao chép mô hình thành công của Trung Quốc.
“Nếu Mỹ muốn nhanh chóng xây dựng chuỗi cung ứng, giải pháp tốt nhất là mời các công ty Trung Quốc. Họ sẽ thiết lập cơ sở nhanh chóng và mang theo công nghệ mới,” Feng An, người sáng lập Trung tâm Đổi mới Năng lượng và Giao thông, cho biết.
Ngành sản xuất chiếm 28% GDP của Trung Quốc, so với chỉ 11% ở Mỹ. Liu Qiao, hiệu trưởng Trường Quản lý Guanghua tại Đại học Bắc Kinh, cho biết Trung Quốc kỳ vọng rằng các khoản đầu tư vào giáo dục khoa học và nghiên cứu sẽ thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế.
“Khi bạn có một ngành sản xuất lớn,” ông nói, “việc cải thiện năng suất sẽ trở nên dễ dàng hơn.”
Tuy nhiên, ngành sản xuất của Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức. Các chính sách trợ cấp và ưu đãi đã thúc đẩy sự bùng nổ của các nhà máy, khiến nhiều quốc gia cảnh giác hơn khi nhập khẩu hàng hóa 'Made in China'.
Liên minh Châu Âu đã áp dụng thuế quan tạm thời đối với xe điện từ Trung Quốc. Mỹ cũng đang có những động thái tương tự nhằm hạn chế 'dòng lũ' từ các thương hiệu đối thủ đáng gờm.
Dù vậy, các công ty sản xuất pin của Trung Quốc đang tìm cách thiết lập cơ sở sản xuất tại Mỹ để phục vụ thị trường Mỹ. Robin Huang, chủ tịch và nhà sáng lập CATL, cho biết chi phí để xây dựng và trang bị một nhà máy pin ô tô điện ở Mỹ cao gấp 6 lần so với ở Trung Quốc.
Mỹ hiện vẫn đứng đầu về tổng chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển. Năm ngoái, R&D chiếm 3,4% GDP của Mỹ, trong khi Trung Quốc đạt 2,6%.
“Sẽ xảy ra điều gì nếu Trung Quốc vượt Mỹ về R&D và có cả cơ sở sản xuất?” Craig Allen, chủ tịch Hội đồng doanh nghiệp Mỹ-Trung Quốc, đại diện cho các công ty Mỹ hoạt động tại Trung Quốc, đặt câu hỏi.
Nguồn: The New York Times
