Buzz
Dù mới chỉ năm 2019, các nhà khoa học vẫn cho rằng đây là lỗ thủng nhỏ nhất từ trước đến nay ở khu vực này kể từ năm 1982.
Tin tức Khoa học báo cáo rằng, lỗ thủng tầng ozone ở Nam Cực hiện đang trở thành một trong những kỷ lục lớn nhất trong những năm gần đây.
Chỉ mới năm 2019, các nhà khoa học đánh giá lỗ thủng này là nhỏ nhất trong năm kể từ khi bắt đầu theo dõi vào năm 1982. Tuy nhiên, với các biến đổi khí hậu lạ thường của năm 2020, nó đang mở rộng đến mức không ngờ.
'Quan sát của chúng tôi cho thấy lỗ thủng tầng ozone ở Nam Cực đã mở rộng nhanh chóng từ giữa tháng 8 và hiện đã phủ lên gần như toàn bộ lục địa này,' - Diego Loyola, quản lý dự án tại Trung tâm Hàng không Vũ trụ Đức giải thích.
Các đánh giá cho thấy, dữ liệu từ vệ tinh đã chỉ ra rằng lỗ thủng này đã đạt đỉnh với diện tích 25 triệu km2 từ ngày 2/10/2020. Hiện tại, nó chỉ kém kỷ lục ghi nhận vào năm 2015 là 25,6 triệu km2 mà thôi.
'Có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến diện tích của lỗ thủng tầng ozone mỗi năm,' - trích lời chuyên gia khí tượng Vincent-Henri Peuch từ Trung tâm Dự báo thời tiết châu Âu. 'Lỗ thủng năm 2020 cũng tương tự như năm 2018, với diện tích lớn nhất trong vòng 15 năm trở lại đây.'
Thực tế, lỗ thủng ozone ở Nam Cực đang thu nhỏ hoặc phình to mỗi năm, phụ thuộc vào nhiệt độ tầng bình lưu. Khi có đám mây tầng bình lưu hình thành ở nhiệt độ dưới âm 78°C, phản ứng hóa học với ánh nắng Mặt trời sẽ phá hủy phân tử ozone và làm mở rộng lỗ thủng.
'Với sự trở lại của ánh nắng ấm ở Nam Cực trong vài tuần qua, chúng ta chứng kiến lượng ozone giảm trên toàn vùng lãnh thổ,' - Peuch nói.
'Sau khi một lỗ thủng nhỏ 'bất thường' và 'yểu mệnh' xuất hiện vào năm 2019 - chủ yếu do hiệu ứng khí tượng đặc biệt, chúng ta đang đối diện với một lỗ thủng lớn hơn trong năm nay. Điều này cũng đòi hỏi phải tiếp tục tuân thủ Nghị định thư Montréal về việc cấm thải hóa chất gây hại cho tầng ozone.'
Nghị định thư Montréal đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến của con người với môi trường, chỉ ra rằng chlorofluorocarbon (CFC) - một hợp chất từng phổ biến trong các hệ thống làm lạnh trước đây - có thể phá hủy phân tử ozone khi tiếp xúc với ánh nắng Mặt trời. Mặc dù chúng ta đã nhận thức được cách ngăn chặn quá trình này, nhưng sự biến động của lỗ thủng trong những năm qua cho thấy quá trình phục hồi của tầng ozone vẫn còn rất lâu.
Mặc dù lỗ thủng năm 2020 không phải là lớn nhất (kỷ lục vẫn là năm 2000, với diện tích gần 30 triệu km2), nhưng đây vẫn là một lỗ thủng lớn, sâu hơn mức trung bình trong những năm qua. Nguyên nhân được chỉ ra là do một đợt xoáy cực - hiện tượng gió xoáy làm giảm nhiệt độ tầng bình lưu Nam Cực. Trong khi đó, vào năm 2019, nhiệt độ cao đã giúp chúng ta có được lỗ thủng nhỏ nhất trong 20 năm qua.
Tóm lại, có vẻ như việc phục hồi lỗ thủng tầng ozone sẽ không dễ dàng. Nhưng trong tương lai dài hạn, nếu chúng ta tiếp tục tuân thủ các quy định cấm phát thải hóa chất có hại, thì tương lai hoàn toàn có thể là của chúng ta.
