Bài viết được tư vấn bởi Bác sĩ chuyên khoa I Lê Hồng Liên - Khoa Sản phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Central Park. Cùng với đó là sự chia sẻ của Thạc sĩ, Bác sĩ Lê Nhất Nguyên - Bác sĩ Chuyên khoa sản - Khoa Sản Phụ Khoa - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Đà Nẵng.

Nước ối đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển thai nhi trong suốt thời kỳ thai kỳ. Bất kỳ thay đổi nào trong lượng nước ối cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của em bé. Chỉ số nước ối AFI là thông số quan trọng giúp phát hiện sớm các biến đổi bất thường trong nước ối.

Thai nhi được bảo vệ bởi nước ối, môi trường quan trọng hỗ trợ sự phát triển an toàn. Nước ối giữ cho thai nhi duy trì nhiệt độ ổn định, cân bằng nước và điện giải, cung cấp môi trường dinh dưỡng, đồng thời tham gia vào quá trình tái tạo và trao đổi chất. Nước ối xuất hiện từ tuần thứ 12 sau thụ tinh.

Nước ối được tạo thành từ ba nguồn chính: thai nhi, màng ối và máu của mẹ.

• Nước ối được hấp thụ chủ yếu qua hệ tiêu hóa của thai nhi, bắt đầu từ tuần thứ 20. Nước ối cũng được hấp thụ qua da, dây rốn và màng ối. Từ đầu thai kỳ, nước ối đã có chức năng dinh dưỡng cho thai nhi.

Sau khi màng nhau hình thành, nước ối giữ lại một phần nước và chất dinh dưỡng, đảm bảo sự phát triển và sống sót của thai nhi. Tính đặc biệt nhờn của nước ối giúp thai nhi chuyển động mạch nhau và dễ dàng sinh ra khi đến lúc.

• Nước ối tạo ra môi trường cho sự phát triển tự nhiên và ổn định của thai nhi trong ống dẫn sinh dục của mẹ ở giai đoạn cuối thai kỳ. Trong quá trình chuyển dạ, nước ối giúp bảo vệ thai nhi khỏi tác động của cơn co tử cung và nguy cơ nhiễm khuẩn. Cũng giúp đặt đầu của thai nhi vào vị trí thích hợp, làm mềm cổ tử cung giúp quá trình sinh đẻ diễn ra thuận lợi hơn.
• Lượng nước ối biến đổi theo từng giai đoạn thai: từ tuần 8 – 12, khoảng 50ml; lượng nước ối lớn nhất đạt 1000ml ở tuần 28, sau đó giảm dần còn 900ml ở tuần 36 và khoảng 600-800ml ở tuần 40.

Nhiệm vụ quan trọng của nước ối bao gồm:

• Chức năng đệm bảo vệ thai.
• Ngăn chặn màng ối dán vào phôi thai.
• Điều chỉnh nhiệt độ cho thai nhi.
• Lưu trữ sản phẩm chuyển hóa của phôi thai.
• Kích thích sự phát triển của phôi thai.

Chỉ số nước ối, được viết tắt là AFI (Amniotic Fluid Index), là một chỉ số đo lường lượng nước ối trong bụng thai theo các giai đoạn phát triển của thai nhi. Bác sĩ sử dụng chỉ số này để đánh giá lượng nước ối trong bụng mẹ, từ đó xác định liệu có tình trạng bình thường hay không (thiếu ối, thừa ối, v.v.).

: Chia tử cung thành 4 phần, đo độ sâu của túi ối lớn nhất trong mỗi phần và tổng hợp kết quả đo đạc.

Trong thai kỳ, nước ối đóng vai trò quan trọng như màng nhau, dây rốn, và tử cung, hỗ trợ việc nuôi dưỡng và bảo vệ thai nhi. Chỉ số nước ối AFI, cùng với các đánh giá khác về tỷ trọng và màu sắc, giúp bác sĩ dự đoán sức khỏe và phát triển của thai nhi. Đo chỉ số nước ối AFI cần thực hiện ít nhất 2 lần, cách nhau từ 2-6 giờ, để đánh giá tình trạng thiếu ối hoặc thừa nước ối.

Dưới đây là bảng tổng hợp giúp mẹ bầu hiểu rõ về mức chỉ số ối AFI bình thường và các điều cần lưu ý khi chỉ số AFI không đúng:

Mỗi bà bầu sẽ có lượng nước ối khác nhau, phụ thuộc vào thời điểm thai kỳ và lượng nước uống hàng ngày. Để thai nhi phát triển khỏe mạnh, mẹ cần duy trì lượng nước ối ổn định, tránh tình trạng thừa hoặc thiếu ối. Điều này đòi hỏi chế độ dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, và duy trì lịch khám thai đều đặn. Nếu có dấu hiệu của đa ối hoặc thiểu ối, mẹ cần được theo dõi và điều trị ngay lập tức.