Thông tin được tư vấn bởi các bác sĩ chuyên khoa Tim mạch, Khoa Khám bệnh & Nội khoa, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour Hải Phòng.

Huyết áp được đo bằng vòng đo huyết áp quanh cánh tay hoặc chân, đó là áp lực của máu đẩy vào thành động mạch. Hiểu rõ về mức huyết áp bình thường giúp tự đánh giá sức khỏe của hệ thống tim mạch. Vậy ở trẻ em, mức huyết áp bình thường là bao nhiêu và có những vấn đề về huyết áp nào có thể xuất hiện? Hãy tham khảo bài viết dưới đây để biết thêm thông tin về chỉ số huyết áp và cách ngăn chặn những biến động bất thường, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.

Chỉ số huyết áp bình thường ở trẻ em phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính và chiều cao. Nói chung, huyết áp bình thường sẽ cao hơn ở nam giới và tăng theo tuổi và chiều cao, nhưng con số chính xác cần phải xác định dựa trên biểu đồ. Nhiều bác sĩ khuyên nên đo huyết áp thường xuyên từ 3 tuổi trở lên.

Mức Huyết áp cao tương đương hoặc vượt quá 95% so với trẻ cùng giới, cùng tuổi và cùng chiều cao. Không có chỉ số cụ thể cho việc đánh giá tăng huyết áp ở trẻ, vì chỉ số được xem là bất thường ở hiện tại có thể trở nên bình thường khi trẻ phát triển lớn.

Huyết áp cao ở trẻ dưới 6 tuổi thường do tình trạng bệnh lý. Trẻ lớn hơn có thể mắc bệnh huyết áp cao do thừa cân, dinh dưỡng kém và thiếu vận động.

Nguyên nhân gây tăng huyết áp ở trẻ được chia thành tăng huyết áp nguyên phát và thứ phát.

Tăng huyết áp nguyên phát tự phát sinh mà không rõ nguyên nhân. Loại huyết áp cao này thường xuyên hơn ở trẻ lớn, thường từ 6 tuổi trở lên. Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Thừa cân hoặc béo phì
• Tiền sử gia đình có huyết áp cao
• Mắc tiểu đường type 2 hoặc đường huyết lúc đói cao
• Mức cholesterol cao
• Thuốc ăn chứa nhiều muối
• Da đen hoặc Tây Ban Nha
• Giới tính nam
• Hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói thuốc
• Thiếu vận động

Tăng huyết áp thứ phát

Các nguyên nhân khác bao gồm:

• Bệnh thận mãn tính, Bệnh thận đa nang
• Vấn đề về tim, chẳng hạn như hẹp động mạch chủ mức độ nặng (coarctation)
• Rối loạn tuyến thượng thận
• Bệnh cường giáp
• Pheochromocytoma, một khối u hiếm gặp ở tuyến thượng thận
• Hẹp động mạch thận
• Rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là ngưng thở khi ngủ
• Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc thông mũi, thuốc tránh thai và steroid
• Các loại thuốc, chẳng hạn như cocaine

2.2 Huyết áp thấp ở trẻ em

Huyết áp thấp hay hạ huyết áp là tình trạng mà huyết áp thấp hơn mức bình thường. Điều này đồng nghĩa với việc tim, não và các cơ quan khác của cơ thể không đủ máu cung cấp. Huyết áp thấp ở trẻ em có thể được chữa trị, nhưng quan trọng là phải xác định nguyên nhân để đưa ra phác đồ điều trị.

Nguyên nhân của huyết áp thấp ở trẻ có thể bao gồm:

• Mất nước: Mất nước xảy ra khi có sự mất cân bằng giữa lượng nước trẻ tiêu thụ và lượng chất lỏng cần thiết để cơ thể hoạt động đúng cách. Điều này có thể là kết quả của sốt, tiêu chảy nặng hoặc đổ mồ hôi nhiều. Việc giảm chất lỏng dẫn đến huyết áp thấp.
• Thuốc: Một số loại thuốc và chất bổ sung có thể làm mở rộng mạch máu và giảm huyết áp.
• Thiếu máu: Thiếu máu là một nguyên nhân chính gây huyết áp thấp ở trẻ.
• Suy tuyến thượng thận: Suy tuyến thượng thận là sự giảm chức năng của tuyến thượng thận, gây ảnh hưởng đến việc sản xuất các hormone cần thiết cho cơ thể.
• Thay đổi tư thế: Hạ huyết áp đột ngột xảy ra khi có thay đổi vị trí của cơ thể. Thường xuyên xảy ra khi trẻ đứng dậy sau một thời gian nằm. Huyết áp thấp chỉ kéo dài trong vài giây hoặc vài phút.
• Sốc: Đây là tình trạng gây nguy hiểm đến tính mạng khi huyết áp tối thiểu không thể duy trì sự sống. Có thể xuất phát từ lượng máu ít, vấn đề về tim hoặc sự giãn nở quá mức của các mạch máu.

3.1 Phương pháp điều trị huyết áp cao ở trẻ

Nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách, tăng huyết áp ở trẻ có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy thận. Việc giúp trẻ kiểm soát huyết áp là quan trọng để ngăn chặn các biến chứng có thể xảy ra.

• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng: Chế độ dinh dưỡng nên giảm chất béo bão hòa và tăng cường ăn rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.
• Vận động thể lực: Trẻ nên thực hiện hoạt động vận động ít nhất một giờ mỗi ngày và thường xuyên tham gia các hoạt động tăng cường sức bền (chạy bộ) khoảng 3 lần mỗi tuần.
• Sử dụng thuốc: Bác sĩ thường không ưu tiên kê đơn thuốc điều trị huyết áp ở trẻ. Tuy nhiên, nếu thay đổi lối sống không đem lại hiệu quả, thuốc có thể là lựa chọn cần thiết. Các loại thuốc thường bao gồm: thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển angiotensin hoặc thuốc ức chế beta. Liều lượng phải được điều chỉnh phù hợp với độ tuổi và cân nặng của trẻ, và việc sử dụng thuốc cần được thảo luận với bác sĩ.

3.2 Cách điều trị huyết áp thấp ở trẻ

Phương pháp điều trị huyết áp sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân và triệu chứng cụ thể. Hầu hết các trường hợp huyết áp thấp có thể được điều trị tại nhà.

• Huyết áp thấp do mất nước thường nhẹ và có thể đảo ngược bằng cách tăng cường việc uống nước cho trẻ.
• Nếu huyết áp thấp xuất phát từ việc sử dụng thuốc, bác sĩ có thể điều chỉnh liều lượng hoặc chuyển sang loại thuốc khác. Đừng ngừng sử dụng thuốc mà không thảo luận với bác sĩ.
• Trường hợp huyết áp thấp nặng do sốc có thể yêu cầu chăm sóc y tế khẩn cấp, bao gồm việc cung cấp máu hoặc sử dụng thuốc để hỗ trợ sức mạnh tim và huyết áp.

Tóm lại, huyết áp cao hoặc thấp ở trẻ luôn là vấn đề quan trọng đối với cha mẹ. Để đánh giá tình trạng sức khỏe của con, cha mẹ có thể tự đo huyết áp cho trẻ (nếu trẻ đã từ 3 tuổi trở lên). Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào bất thường, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để có sự chăm sóc kịp thời.

Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour, chúng tôi cung cấp gói khám sức khỏe tổng quát cho trẻ em, giúp kiểm tra sức khỏe cho bé và tư vấn cho cha mẹ về chế độ dinh dưỡng và cách phòng tránh bệnh để đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ.