Chỉ số PCT (Procalcitonin) trong máu - Bản tin quan trọng
Chỉ số PCT trong máu là dấu hiệu quan trọng của nhiễm khuẩn nặng, nhiễm khuẩn do nấm, và viêm liên quan đến nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan. Xét nghiệm máu để kiểm tra PCT là một chỉ số cụ thể cho việc phát hiện nhiễm khuẩn và nhiễm khuẩn huyết.
1. Chỉ số PCT trong máu và tầm quan trọng lâm sàng
Chỉ số PCT được sử dụng để chẩn đoán và theo dõi các trường hợp viêm nặng do nhiễm khuẩn, như:
- Phân biệt viêm nhiễm khuẩn và viêm không nhiễm khuẩn.
- Theo dõi bệnh nhân có nguy cơ nhiễm khuẩn, đặc biệt là sau phẫu thuật, ghép tạng, hoặc ức chế miễn dịch.
- Đánh giá tiên lượng và diễn biến của các bệnh viêm nặng như viêm phúc mạc, sepsis, hội chứng đáp ứng viêm hệ thống (SIRS), và suy chức năng đa cơ quan.
- Chỉ định sử dụng kháng sinh trong điều trị nhiễm khuẩn hô hấp hoặc viêm phổi.
Giá trị PCT được đánh giá như sau:
- PCT < 0,05 ng/ml: Bình thường.
- PCT < 0,10 ng/ml: Không cần sử dụng kháng sinh.
- PCT < 0,25 ng/ml: Không khuyến cáo sử dụng kháng sinh, nhưng nếu có triệu chứng, cân nhắc sử dụng.
- PCT > 0,25 ng/ml: Khuyến cáo và cân nhắc sử dụng kháng sinh.
- PCT > 0,50 ng/ml: Cần sử dụng kháng sinh.
- PCT 0,50 - 2,0 ng/ml: Phản ứng viêm nặng, có thể do chấn thương, phẫu thuật, hoặc SIRS.
- PCT 2,0 - 10 ng/ml: Viêm nặng, liên quan đến nhiễm trùng hệ thống và nhiễm khuẩn huyết.
- PCT > 10 ng/ml: Viêm nặng do nhiễm khuẩn huyết nặng hoặc sốc nhiễm khuẩn.

2. Cách thức xét nghiệm Procalcitonin và nguyên lý bắt cặp
- Thời kỳ ủ đầu tiên: Kháng nguyên mẫu (30μL) và kháng thể đơn dòng đánh dấu biotin kết hợp với kháng nguyên đơn dòng đánh dấu phức hợp ruthenium tạo thành phức hợp bắt cặp.
- Thời kỳ ủ thứ hai: Vi hạt phủ streptavidin được thêm vào để kết hợp với phức hợp miễn dịch, tạo ra sự gắn kết thông qua tương tác biotin và streptavidin.
- Hỗn hợp phản ứng được chuyển đến buồng đo, nơi các vi hạt đối từ được bắt giữ bởi điện cực. Những thành phần không gắn kết sẽ bị thải ra khỏi buồng đo bởi dung dịch ProCell/ProCell M. Điện áp vào điện cực tạo nên sự phát quang hóa học được đo bằng bộ khuếch đại quang tử.
- Kết quả được xác định thông qua một đường chuẩn xét nghiệm trên máy, được tạo ra bằng xét nghiệm 2-điểm chuẩn và thông tin đường chuẩn chính qua mã vạch trên hộp thử nghiệm.
3. Làm xét nghiệm kiểm tra chỉ số PCT trong máu khi nào?
- Xét nghiệm Procalcitonin thường được thực hiện cho bệnh nhân nặng có dấu hiệu của nhiễm khuẩn nặng hoặc nhiễm khuẩn hệ thống. Thường thực hiện ngay từ những ngày đầu tiên khi bệnh nhân nhập viện.
- Các biến chứng của nhiễm khuẩn huyết bao gồm: Sốt, rét run, buồn nôn, thở nhanh, nhịp tim nhanh, tình trạng lơ mơ, và giảm áp huyết.
- Các triệu chứng nặng hơn bao gồm: Tình trạng viêm nhiễm toàn thân, hình thành nhiều cục máu nhỏ trong các mạch máu. Một hoặc nhiều cơ quan bị ảnh hưởng (Suy đa tạng, MOF) và tụt huyết áp.
- Xét nghiệm Procalcitonin cũng được thực hiện để theo dõi hiệu quả điều trị kháng khuẩn ở bệnh nhân nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết. Nó cũng được thực hiện khi có tổn thương mô do chấn thương, phẫu thuật hoặc nghi ngờ về viêm phổi virus có kèm theo nhiễm khuẩn.
4. Các yếu tố ảnh hưởng và hạn chế đến xét nghiệm PCT trong máu
- Xét nghiệm không bị ảnh hưởng bởi vàng da (bilirubin < 428μmol/L hoặc < 25 mg/dL), tán huyết (Hb <0.559 mmol/L hoặc <0.900 g/dL), lipid huyết (Intralipid< 1500 mg/dL) và biotin (<123 nmol/L hoặc <30 ng/mL).
- Chuẩn: Độ phục hồi trong khoảng ± 15% giá trị ban đầu.
- Ở bệnh nhân dùng liều cao biotin (>5 mg/ngày), không nên lấy mẫu cho đến ít nhất 8 giờ sau khi dùng liều biotin cuối.
- Kết quả xét nghiệm không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thấp khớp với nồng độ lên đến 1500 IU/mL.
- Hiệu ứng mẫu phẩm có nồng độ cao không ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm với nồng độ PCT lên đến 1000 ng/mL.
- Thử nghiệm in vitro đã được thực hiện trên 18 loại dược phẩm thông thường và 10 loại dược phẩm đặc trị. Không có hiện tượng nhiễu tới kết quả xét nghiệm.
- Trong một số trường hợp hiếm, có thể xuất hiện hiện tượng nhiễu do nồng độ cao của các kháng thể đặc hiệu, kháng chất phân tích, kháng streptavidin hoặc ruthenium trong mẫu phân tích. Xét nghiệm đã được thiết kế để giảm thiểu các hiệu ứng này.
5. Chỉ số PCT có thể tăng trong những trường hợp đặc biệt không liên quan đến nhiễm trùng

- Sốc tim kéo dài hoặc nghiêm trọng.
- Bất thường tưới máu cơ quan nghiêm trọng kéo dài.
- Ung thư phổi tế bào nhỏ hoặc ung thư biểu mô tế bào C tủy của tuyến giáp.
- Ngay sau chấn thương nặng, can thiệp phẫu thuật lớn, hoặc phỏng nặng.
- Điều trị gây kích thích giải phóng cytokine tiền viêm.
- Trẻ sơ sinh (<48 giờ sau khi sinh).
Đối với mục đích chẩn đoán, kết quả xét nghiệm cần được đánh giá kết hợp với tiền sử, thăm khám lâm sàng và các phát hiện khác. Chỉ số PCT với giá trị cao như vậy chứng tỏ nó là một công cụ đáng tin cậy trong chẩn đoán nhiễm khuẩn, đặc biệt là nhiễm khuẩn toàn thân và có khả năng phân biệt các mức độ nghiêm trọng. Sự kết hợp của PCT với dữ liệu lâm sàng giúp theo dõi hiệu quả của điều trị và giảm thời gian sử dụng kháng sinh, đồng thời giảm rủi ro của kháng thuốc. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Mytour cam kết đảm bảo chất lượng xét nghiệm với đội ngũ y bác sĩ và hệ thống thiết bị hiện đại, mang đến cho bệnh nhân sự tin tưởng và an tâm khi thực hiện xét nghiệm tại đây.
Để đặt lịch khám tại viện, vui lòng gọi vào số HOTLINE hoặc đặt lịch trực tuyến tại ĐÂY. Hãy sử dụng ứng dụng MyMytour để đặt lịch và quản lý lịch hẹn mọi lúc, mọi nơi.
