
Trung tâm của các phiên bản iPhone mới có vẻ không có nhiều thay đổi đáng kể trong mắt những người theo dõi sự kiện Glow Up diễn ra vào rạng sáng nay theo giờ Việt Nam, là hai con chip A18 và A18 Pro. Thay vì tiếp tục sử dụng chip xử lý thế hệ trước trên iPhone 15 Pro, tức là A17 Pro, với việc chỉ nâng cấp nhẹ về xung nhịp CPU và thêm nhân GPU cho các mẫu iPhone phân khúc cơ bản như iPhone 16 và iPhone 16 Plus, Apple đã quyết định nâng cấp lên kiến trúc chip xử lý hoàn toàn mới.
Điều chắc chắn là A18 không chỉ đơn thuần là A17 Pro được đổi tên.
Điều quan trọng nhất, Apple vẫn duy trì cấu trúc 6 nhân CPU, bao gồm 2 nhân hiệu năng cao và 4 nhân tiết kiệm điện, giống như nhiều kiến trúc chip xử lý khác. Hiện tại, thông tin về kiến trúc nhân CPU bên trong A18 và A18 Pro vẫn chưa được công bố, thay vào đó chỉ có thông tin về tiến trình gia công chip của iPhone mới nhất.
Apple cho biết hai con chip này được sản xuất bằng tiến trình 3nm thế hệ 2. Điều này có nghĩa là TSMC đã ứng dụng phiên bản nâng cấp của tiến trình gia công bán dẫn N3 ra mắt năm 2022 để sản xuất A18 và A18 Pro. Trong khi đó, A17 Pro được sản xuất trên tiến trình N3B, tiến trình 3nm cơ bản do TSMC phát triển và vận hành. Đây là một tiến trình phức tạp với các lớp transistor được quang khắc EUV, gây khó khăn trong việc sản xuất các wafer silicon 3nm của TSMC.
Điều chắc chắn là A18 không chỉ đơn thuần là A17 Pro được đổi tên.
N3B so với N3P
Điều quan trọng nhất, Apple vẫn duy trì cấu trúc 6 nhân CPU, bao gồm 2 nhân hiệu năng cao và 4 nhân tiết kiệm điện, giống như nhiều kiến trúc chip xử lý khác. Hiện tại, thông tin về kiến trúc nhân CPU bên trong A18 và A18 Pro vẫn chưa được công bố, thay vào đó chỉ có thông tin về tiến trình gia công chip của iPhone mới nhất.
Apple cho biết hai con chip này được sản xuất bằng tiến trình 3nm thế hệ 2. Điều này có nghĩa là TSMC đã ứng dụng phiên bản nâng cấp của tiến trình gia công bán dẫn N3 ra mắt năm 2022 để sản xuất A18 và A18 Pro. Trong khi đó, A17 Pro được sản xuất trên tiến trình N3B, tiến trình 3nm cơ bản do TSMC phát triển và vận hành. Đây là một tiến trình phức tạp với các lớp transistor được quang khắc EUV, gây khó khăn trong việc sản xuất các wafer silicon 3nm của TSMC.

Chắc hẳn những vấn đề liên quan đến tiến trình cơ bản N3B đã khiến chip A17 Pro gặp phải một số vấn đề, bao gồm cả hiện tượng quá nhiệt, mặc dù được lắp đặt trong một điện thoại có thân máy dày hơn, nhưng hiệu suất của chip, dù là loại 3nm, không được cải thiện nhiều so với thế hệ chip xử lý trước đó trên iPhone 14 Pro, A16 Bionic.
Vì vậy, Apple đã phải chờ đến thế hệ thứ hai của tiến trình 3nm từ TSMC để tối ưu hóa chip xử lý cho iPhone. Nếu N3B là tiến trình cơ bản, thì N3E là tiến trình tối ưu chi phí gia công, N3P tối ưu hiệu năng transistor cho SoC thiết bị tiêu dùng, và N3X tối ưu hiệu năng cho các chip xử lý máy chủ.
Và như đã đề cập, A18 và A18 Pro được sản xuất trên tiến trình N3P của TSMC.
A18
Theo Apple, so với A16 Bionic, chip được trang bị trên iPhone 15 và 15 Plus, được sản xuất trên tiến trình 5nm của TSMC, A18 mang lại hiệu suất CPU cao hơn 30%, hoặc có khả năng xử lý các tác vụ trên iPhone 16 và 16 Plus tương đương, trong khi tiêu thụ điện năng giảm tới 30%.
Bên cạnh đó, A18 trang bị cụm 5 nhân GPU với kiến trúc mới, mạnh mẽ hơn 40% so với A16 Bionic. Hiệu suất chơi game dài hơi của A18 cũng được cải thiện thêm 30%. Các công nghệ hỗ trợ đồ họa tiên tiến trên kiến trúc A17 Pro và mới đây là M4 trên iPad Pro OLED vẫn được duy trì trên A18, bao gồm khả năng xử lý ray tracing thời gian thực và xử lý đa giác gom dạng lưới.
Thực tế, có thể kiến trúc chip M4 và A18/A18 Pro là một, với việc Apple chỉ điều chỉnh xung nhịp để phù hợp với khả năng hoạt động, cấp điện và tản nhiệt của từng thiết bị, như iPhone và iPad. Tuy nhiên, trong buổi keynote của Apple sáng nay, không thấy họ đề cập đến một tính năng rất hữu ích trong xử lý game là Dynamic Caching, vốn được giới thiệu trên M4. Dynamic Caching chia bộ nhớ Unified Memory một cách thông minh giữa CPU và GPU, tùy theo từng tình huống để đảm bảo hiệu suất tối ưu của chip trong quá trình chơi game.


Có vẻ như Apple đang muốn thúc đẩy một vòng đời mới cho iPhone với sự ra mắt của A18. Nguyên nhân là, ngoại trừ iPhone 15 Pro và Pro Max với chip A17 Pro, các mẫu iPhone cũ hơn, cũng như iPhone 15 và 15 Plus, không thể sử dụng một số tính năng Apple Intelligence xử lý trực tiếp trên thiết bị, như Siri được nâng cấp hay Genmoji. Một lý do khác là iPhone 15 và 15 Plus không thể hỗ trợ một số tính năng Apple Intelligence do giới hạn 6GB RAM.
Với dòng iPhone 16, tất cả bốn mẫu từ 16, 16 Plus, 16 Pro đến 16 Pro Max đều được trang bị 8GB RAM. Khả năng lưu trữ lớn này kết hợp với cụm Neural Engine 16 nhân mới và cả nhân GPU xử lý số thực dấu phẩy động sẽ giúp vận hành các tính năng Apple Intelligence trực tiếp trên thiết bị. Apple cho biết cụm NPU này có tốc độ xử lý 35 TOPS, gần tương đương với 38 TOPS của Neural Engine 16 nhân trên chip M4. Điều này có thể cho thấy Neural Engine của A18 và A18 Pro có thể hoạt động ở xung nhịp thấp hơn một chút để tối ưu hóa thời lượng pin và nhiệt độ của chip.
Đó là những thông tin và dự đoán về cách A18 hoạt động trong iPhone 16 và 16 Plus. Nếu bạn thắc mắc về sự khác biệt giữa A18 và A18 Pro, điều đáng chú ý nhất chính là cụm nhân xử lý Media Engine trên A18 Pro, hỗ trợ hiển thị hình ảnh và xử lý nội dung đa phương tiện.
A18 Pro
Hãy cùng xem Media Engine trên A18 Pro trước. Cụm nhân xử lý này hỗ trợ việc xử lý hình ảnh để triển khai tính năng camera mới 48 megapixel Fusion Camera, cũng như quay video chuẩn Dolby Vision ở độ phân giải 4K 120 FPS. Nhờ vào cụm nhân chuyên biệt này, cảm biến quad-pixel hoạt động ở hiệu suất tối ưu, tốc độ đọc dữ liệu nhanh gấp đôi so với iPhone 15 Pro, và không gặp tình trạng lag khi chụp ảnh 48MP ProRAW hay HEIF.

Cụm Media Engine trên A18 Pro sẽ đảm nhiệm việc xử lý âm thanh từ các microphone chất lượng studio mà Apple thiết kế, cho phép ghi âm kết hợp với âm thanh Spatial Audio, mang lại trải nghiệm nghe tuyệt vời trên các thiết bị như AirPods, Apple Vision Pro hoặc hệ thống âm thanh vòm. Ngoài ra, tốc độ truyền dữ liệu qua cổng USB-C chuẩn USB 3 trên iPhone 16 Pro cũng được cải thiện. Media Engine cũng hỗ trợ các tính năng cơ bản như Always On Display và ProMotion 120Hz trên màn hình điện thoại “Pro” thế hệ mới.
Hệ thống Advanced Media Engine này sẽ tạo nên sự khác biệt rõ rệt giữa iPhone 16 và iPhone 16 Pro. Sự khác biệt thứ hai chính là hiệu suất của CPU và GPU.


A18 Pro vẫn sử dụng cấu hình 6 nhân CPU với 2 nhân hiệu năng cao và 4 nhân tiết kiệm điện giống như A18. Tuy nhiên, Apple công bố rằng A18 Pro có hiệu năng CPU mạnh hơn A17 Pro tới 15%, đồng thời tiết kiệm điện năng hơn 20%. Đối với GPU, 6 nhân trên A18 Pro cung cấp hiệu suất vượt trội cho các trò chơi như Resident Evil 4 Remake, Assassin's Creed Mirage và Death Stranding, với chất lượng hình ảnh và hiệu năng ấn tượng hơn khi chơi các phiên bản được tối ưu cho Apple Silicon.
Neural Engine trên A18 và A18 Pro không có nhiều khác biệt về cấu hình cũng như hiệu suất xử lý các thuật toán machine learning cho dịch vụ Apple Intelligence.
Tạm kết
Nhìn chung, chiến lược sử dụng chip cũ cho các mẫu iPhone phân khúc phổ thông như iPhone 15 và 15 Plus trong hai năm qua là một quyết định hợp lý để giảm chi phí sản xuất và tối đa hóa lợi nhuận, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu iPhone toàn cầu giảm trong ba năm gần đây.
Tuy nhiên, đến năm 2024, chiến lược này đã không còn phù hợp, nhất là khi cơn sốt AI tạo sinh với các tính năng hỗ trợ người dùng đang bùng nổ. Apple hiện đang bị xem là lạc hậu so với các đối thủ như Meta và Microsoft trong lĩnh vực AI. Do đó, việc sử dụng chip A17 Pro cho iPhone 16 và 16 Plus không còn là lựa chọn tối ưu về cả mặt trải nghiệm người dùng và chiến lược kinh doanh.

Hơn nữa, dung lượng RAM 6GB trên các mẫu iPhone giá khởi điểm không còn đáp ứng mong đợi của người dùng và không phải là chiến lược mà Apple có thể tiếp tục nếu muốn thúc đẩy doanh số iPhone 16. Khi không có nhiều cải tiến mới trên iPhone 16 và 16 Plus, Apple buộc phải dựa vào tính năng Apple Intelligence để kích thích thị trường. Vì vậy, Apple đã phải nâng cấp bộ nhớ RAM và trang bị chip mới với Neural Engine kiến trúc mới và hiệu năng cao hơn.
Đây là lý do tại sao iPhone 16 series năm nay áp dụng chip tương tự như các thế hệ MacBook gần đây, với các phiên bản tầm trung sử dụng chip cơ bản mới và phiên bản Pro được trang bị chip “Pro” với hiệu suất vượt trội.
