Mình muốn chia sẻ với các bạn về trải nghiệm tuyệt vời với bàn phím cơ E-Dra EK368W. Với khả năng kết nối không dây Bluetooth, sạc pin nhanh và thiết kế linh hoạt, đây thực sự là một lựa chọn đáng cân nhắc cho bất kỳ ai đang tìm kiếm một bàn phím chất lượng với giá cả phải chăng.
Mình thích sưu tập các loại bàn phím cơ giá rẻ và có khả năng thay đổi switch. Việc này không chỉ giúp tạo ra trải nghiệm gõ phím độc đáo mà còn tiết kiệm chi phí. Thêm vào đó, việc sử dụng bàn phím không dây mang lại sự tiện lợi và linh hoạt trong việc di chuyển. Đó là lý do tại sao mình thích sự kết hợp của E-Dra EK368W: giá rẻ, chất lượng và tiện ích.Những điểm mà tôi rất ưa thích

Bố trí 60%, 65% và 75% là những bố trí mà tôi thường sử dụng vì chúng gọn nhẹ và đầy đủ chức năng. Tôi không cần sử dụng bàn phím số nên layout 65% là lựa chọn lý tưởng nhất. Đặc biệt với việc gõ văn bản và lướt web nhiều, layout 65% là sự lựa chọn hàng đầu của tôi. So với layout 60%, layout 65% vẫn bao gồm bố trí các phím điều hướng và các phím văn bản như Home, Page Up/Down.

Keycap PBT với profile XDA là một điểm mà tôi rất thích trong sản phẩm E-Dra. Keycap PBT là lựa chọn lý tưởng của tôi vì chúng có bề mặt không bóng như ABS và profile XDA với độ cao đồng đều giữa các hàng phím. Việc tháo và lắp keycap cũng trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Màu sắc của bộ keycap mặc định trên EK368W cũng rất lịch sự và phù hợp với phong cách văn phòng.

EK368W sử dụng vỏ nhựa với thiết kế tăng dần độ dày từ hàng phím R1 đến R4, mang lại cảm giác thoải mái khi gõ. Tuy nhiên, vì viền dày nên tôi thường sử dụng kê tay để tránh gò máu cổ tay. Dưới đáy có 2 chân chống để điều chỉnh độ cao và góc nghiêng lên đến 13 độ, cùng với feet chống trượt được thiết kế chắc chắn.

Việc kết nối qua Bluetooth rất đơn giản, chỉ cần nhấn và giữ Fn + Z hoặc X hoặc C tương ứng với 3 thiết bị và để chuyển đổi giữa chúng. Khi cần chuyển sang chế độ có dây, chỉ cần nhấn Fn + R hoặc tắt công tắc là tự động chuyển sang dây.
Nhược điểm của sản phẩm
Mặc dù sử dụng công nghệ Bluetooth 5.0 LE với kết nối ổn định và độ trễ thấp, nhưng việc kết nối trở lại sau khi chuyển giữa các thiết bị hoặc khi bàn phím không được sử dụng lại mất khá nhiều thời gian. Điều này có thể làm phiền người dùng. Tuy nhiên, E-Dra đã nhận phản hồi về vấn đề này và dự kiến sẽ cập nhật firmware để khắc phục. Thời gian kết nối lại giữa các thiết bị cũng như giữa trạng thái nghỉ và hoạt động có thể khác nhau tùy thuộc vào thiết bị kết nối.

Một vấn đề khác mà tôi không hài lòng là nút bật/tắt Bluetooth trên bàn phím quá nhỏ, gây khó khăn khi sử dụng. E-Dra nên cân nhắc sửa đổi kích thước của nút này trong các phiên bản sau.

Điểm tiếp theo cần được cải thiện là việc thiếu phím phụ trên keycap. Điều này làm cho việc sử dụng các tổ hợp phím trở nên khó khăn đối với người mới sử dụng bàn phím. E-Dra cần phải cải thiện thông tin trên keycap hoặc trong hướng dẫn sử dụng để người dùng dễ dàng tiếp cận các tính năng này.
Kailh Box và một số lựa chọn switch thú vị

Bộ switch được E-Dra tích hợp trên EK368W thuộc dòng Kailh Box với ba biến thể White (clicky), Brown (tactile) và Red (linear). Kailh Box là một dòng switch rất nổi tiếng và anh em đã từng nghe qua những tên gọi như Kailh Box Jade hay Navy với âm thanh clicky sắc nét. Thiết kế hình vuông của stem Kailh Box giúp giảm thiểu hiện tượng lắc lư khi gõ so với các thiết kế truyền thống.

Mình rất thích sưu tập và trải nghiệm các loại switch Kailh Box. Chiếc EK368W mà tôi sử dụng mặc định là Kailh Box Brown, với hành trình 3,6 mm, kích hoạt ở 1,8 mm và lực nhấn khoảng 50 g (60 g khi hành trình hoàn thành). Đối với những ai cần một trải nghiệm gõ văn bản êm ái hơn, Kailh Box Brown có thể là lựa chọn phù hợp với cảm giác gõ tốt và độ ồn thấp.

Thực tế có nhiều cách để làm cho bàn phím gõ tốt hơn, mình không phải là chuyên gia về vấn đề này nhưng dưới đây là những cách mình thường thực hiện:

Trong bộ phụ kiện của E-Dra có kèm theo key puller và switch puller, vì vậy bạn không cần phải mua thêm để tháo keycap và switch. Đồng thời, còn có 5 switch dự phòng, nếu bạn vô tình làm hỏng switch khi tháo hoặc gắn lại, hoặc may mắn gặp phải hiện tượng double click thì có thể thay thế ngay. Đầu tiên, bạn cần tháo keycap, điều này chắc chắn mọi người đều biết rồi nhỉ.

Tiếp theo là việc tháo switch, mình thường sử dụng switch puller loại lớn để thao tác dễ dàng và nhanh chóng hơn. Bạn đặt switch puller theo chiều dọc, nắm chặt hai đầu switch và nhẹ nhàng kéo lên theo hướng thẳng đứng.

Sau khi tháo xong, bạn sẽ thấy mạch màu xanh dưới đáy, các chân hot-swap và một lỗ hình chữ nhật trên mỗi switch - đây là vị trí của đèn LED dán (SMD). Bàn phím EK368W không được trang bị đèn LED, chỉ có đèn ở một số nút chức năng như phím R để chuyển chế độ có dây và không dây, 3 phím ZXC để kết nối và chuyển thiết bị và phím Space để hiển thị trạng thái pin.

Toàn bộ keycap đã được tháo ra, mình nhận thấy có 6 con ốc cố định giữa plate và vỏ bàn phím.

Plate bằng nhôm được sơn tĩnh điện, chất lượng rất tốt.

Khi lật plate, bạn sẽ thấy các thanh cân bằng. Bàn phím này sử dụng thanh cân bằng chuẩn của Cherry nên chúng nằm dưới plate.

Đây là pin có dung lượng 1850 mAh kết nối với mạch PCB qua một sợi dây mỏng, hãy chú ý không làm đứt sợi dây này và cẩn thận khi tháo ra. Nếu lỡ đứt, bạn chỉ cần nối lại mà thôi, không quá nghiêm trọng.

Đây là mạch phím mà mình đã tháo ra, dày khoảng 2 mm và trên mạch này có những con chip như SH87F88010 - đây là chip Bluetooth 5.0.

Dưới đây là vi điều khiển SH68F90S của SinoWealth. Bảng mạch được gọi là ML - 凯华首 - 968 - RGB - BT - V1.1 và ý nghĩa của nó là ML-Kaihua-968-RGB, có vẻ như bảng mạch này cũng có thể được sản xuất bởi Kailh luôn. Với các bàn phím cơ giá rẻ, thông thường bảng mạch sẽ được sản xuất chung và sử dụng firmware hoặc phần mềm chung để tùy chỉnh. Việc chọn sản phẩm có sẵn có lợi hơn về giá cả và độ ổn định, giảm chi phí nghiên cứu và phát triển. Còn lại là chọn chất liệu làm keycap, switch, vỏ phím, và stab … để tạo ra sự khác biệt về ngoại hình và trải nghiệm.

Đây là các chân hot-swap. Chúng sẽ bền bỉ nếu được hàn kỹ lưỡng, trong một số bảng mạch hot-swap như trên bảng mạch của Keychron K6 mình sử dụng, các chân này được bổ sung keo để tăng độ bền. Điều này là cần thiết vì khi thay switch, nếu chân switch không kết nối chính xác với chân trên bảng mạch, khi nhấn switch, nó có thể đẩy vào phần viền nhựa xung quanh, gây ra sự bung chân hot-swap. Trong tình huống này, bạn sẽ cần phải hàn lại chân hot-swap.
Bàn phím E-Dra EK368W có vỏ nhựa rỗng, khi gõ bạn sẽ nghe thấy âm thanh bộp bộp từ phần vỏ rỗng này. Để giảm tiếng động này, phương pháp thông thường là làm đầy phần vỏ rỗng bằng cách sử dụng mút, bọt biển và các vật liệu chuyên dụng khác.

Bây giờ chúng ta sẽ tiến hành đo và cắt mút để lót cho các phím. Mút có thể được làm từ những miếng mút đệm hàng hóa, chẳng hạn như những miếng mút được sử dụng để bảo vệ hàng hóa khi gửi qua đường bưu điện.

Khi lót mút, bạn sẽ thấy như thế này, tuy nhiên, vỏ phím này cao lên dần về phía sau, vì vậy một miếng mút phẳng không phù hợp khi lắp mạch PCB và plate vào. Nếu ép xuống, có thể làm hỏng mạch. Do đó, mình cắt các miếng mút khác để tạo độ dốc từ trước ra sau để lót vào. Hãy nhớ để chỗ trống cho sợi dây cáp pin và mạch.

Tiếp theo, mình sẽ xử lý các thanh stab trên các phím dài. Với bố cục 65% như EK368W, chỉ có 4 phím dài là Shift trái, Backspace, Enter và Spacebar. Để tháo stab, bạn lật mặt dưới của plate, ấn xuống đáy stab để nó nhô lên vì có một chiếc ngàm giữ. Khi gắn lại, bạn làm ngược lại, bắt đầu từ mặt trước của plate.

Ồ, cái thanh stab này không ổn lắm, khi nhấn stem xuống, stem vẫn lòi ra một phần như vậy. Thường thì chúng ta có thể nhấn chân stem để ngăn nó lòi ra nhiều hơn, nhưng với thanh stab này, không có kết quả. Vì giá cả phải chăng nên không có gì phải trách, nếu muốn tốt hơn, bạn có thể mua thanh stab trên Shopee, khá rẻ, chẳng hạn như bộ stab của Gateron.

Nếu thanh stab lắc, bạn có thể lót cho nó, có thể sử dụng băng keo vải hoặc băng keo giấy như mình đã làm trong hình trên. Bạn chỉ cần làm sao để thanh stab nằm yên trên plate là được. Sau đó, bạn có thể lubing bằng mỡ và dầu, bạn có thể tìm mua trên Shopee với từ khóa “mỡ lubing thanh stab” (có Krytox là đồ cao cấp, còn Permatex là rẻ hơn) hoặc “dầu lubing”. Mình không còn dầu hoặc mỡ dành cho phím cơ nữa, hẹn gặp lại trong một bài viết khác hướng dẫn lubing switch và thanh stab. Mình thấy E-Dra lubing nhẹ nhàng nhưng chỉ lubing thanh stab phím Space, còn lại không có lubing.

Khi gắn lại switch, bạn chỉ cần lưu ý xem chân của switch đã thẳng chưa trước khi gắn. Thà switch bị cong chân thì có thể uốn lại, nếu gãy thì mua switch khác thay thế, nhưng nếu bung chân hot-swap thì hơi phức tạp. Khi đặt switch vào, bạn đặt ngay và nhấn xuống, nếu đúng vị trí thì thao tác này rất dễ dàng. Sau đó, bạn gắn keycap và thưởng thức, nếu keycap lỏng, bạn chỉ cần chèn thêm giấy vào để chặt hơn.
Giờ là lúc để nói về âm thanh, bạn sẽ nghe nhỏ vì mình thu âm bằng mic trên iPhone 6s. Nghe qua, bạn sẽ nghe thấy có một số âm thanh khó chịu như tiếng vỏ rỗng, tiếng kêu lạo xạo của thanh stab kèm theo tiếng của switch. Sau khi lót và chèn thêm thanh stab, tiếng kêu đã được giảm bớt, tiếng vỏ rỗng giảm đi đáng kể, và tiếng thanh stab cũng được làm dầy hơn.
Mặc định với EK368W, Kailh Box Brown, gõ 10fastfinger tiếng Việt
EK368W đã được lót lại, vẫn sử dụng Kailh Box Brown.
EK368W mặc định với Kailh Box Brown, âm thanh từ các phím dài Space, Backspace, Enter, Shift trái.
Sau khi lót và chèn thanh stab, âm thanh từ các phím dài vẫn là Kailh Box Brown.
Mình cũng đã thử 2 loại switch khác là Gateron Yellow (linear) và Cherry MX Brown (tactile) để so sánh âm thanh. Trong số các switch của Cherry, mình khá thích MX Brown vì âm thanh và cảm giác gõ, nhưng nếu bạn thích switch tactile thì nên thử Gateron Brown, mượt mà hơn Cherry nhưng có chút lắc. Gateron Yellow là dòng switch linear được đánh giá là rẻ mà tốt.
Gateron Yellow (50 g)
Cherry MX Brown (55 g)
