Buzz
Lâu rồi không cùng nhau khám phá vẻ đẹp của thế giới đồng hồ. Mùa game đầu năm 2020 cùng đại dịch COVID-19 đã làm mình mất đi sự tập trung. Nhưng giờ đây, hãy quay lại với chủ đề đồng hồ và cùng nhau khám phá!Bắt đầu với chiếc Heritage Manufacture Pulsograph của Montblanc. Bộ máy được tạo ra tại Institut Minerva de Recherche en Haute Horlogerie, Villeret, Thụy Sỹ. Những ai am hiểu sẽ nhanh chóng nhận ra đây là nơi sản xuất máy của công ty đồng hồ Minerva. Trải qua nhiều thăng trầm trong suốt 20 năm qua, Minerva đã thay đổi định hướng vài lần, để rồi giờ đây đảm nhiệm việc sản xuất máy cho đồng hồ Montblanc.
Tuy nhiên, khi nói đến Heritage Manufacture Pulsograph, phản ứng có thể khác đi, bởi thời đại đã thay đổi. Sẽ không ngạc nhiên nếu có người cho rằng bộ máy trong hình ảnh không còn phản ánh chính xác thời đại hiện tại. Mặc dù vậy, vẫn có những người vẫn giữ quan điểm đó. Họ cho rằng ngành công nghiệp đồng hồ Thụy Sỹ cần phải thích ứng và kết hợp công nghệ cơ khí tiên tiến để tối ưu hóa khả năng hiển thị thời gian. Đối với họ, những bộ máy được hoàn thiện tỉ mỉ, mất hàng trăm ngàn giờ lao động của các nghệ nhân, không chỉ mang lại giá trị sáng tạo mà còn chiều chuộng những người yêu thích sự cổ điển và lưu giữ những giá trị truyền thống.
Câu hỏi giờ đây đã rõ ràng hơn, liệu một bộ máy được hoàn thiện tỉ mỉ có tạo ra một chiếc đồng hồ tốt? Hay một chiếc đồng hồ có bộ máy sản xuất từ hệ thống máy cắt công nghiệp sẽ kém hơn so với những sản phẩm cao cấp? Câu hỏi có vẻ đơn giản, nhưng để tìm ra câu trả lời thực sự không dễ dàng chút nào. Nó không chỉ liên quan đến tiến bộ công nghệ vật liệu mà còn liên quan đến truyền thống và ứng dụng của đồng hồ cơ trong hàng trăm năm qua.
Mọi người đều biết đến khái niệm “trang trí bộ máy”, một nét đặc trưng trong ngành đồng hồ. Trang trí bộ máy đã trở thành một nghệ thuật tiên tiến đi kèm với sự phát triển của đồng hồ, từ chiếc đồng hồ bỏ túi đầu tiên đến những chiếc đồng hồ đeo tay thời thượng ngày nay. Những bộ máy đồng hồ ban đầu được tạo ra từ gang thép, thậm chí có kích thước lớn. Nhưng khi kích thước bắt đầu thu nhỏ lại, đồng thau thay thế gang và được mạ vàng một cách tinh tế để chống rỉ sét. Đây là thời điểm mà các nghệ nhân bắt đầu trang trí bộ máy với sự tinh tế.
Mọi thứ đã thay đổi khi đồng hồ bỏ túi dần trở nên nhỏ gọn hơn, phù hợp với túi áo vest của quý ông. Gang dần được thay thế bằng đồng thau và được mạ vàng một cách tinh tế để chống lại sự ăn mòn. Một cách đột phá, thế hệ đồng hồ bỏ túi đầu tiên của nhân loại trong thế kỷ XV được trang trí cầu kỳ. Tuy nhiên, sự tập trung chủ yếu vào các chi tiết bề mặt như mặt số, kim và vỏ đồng hồ, trong khi bộ máy thường bị bỏ qua.
Trong bối cảnh hiện nay, đẳng cấp của những nghệ nhân không chỉ phản ánh qua sự tiến bộ của đồng hồ, mà còn ở cả vũ khí. Những khẩu súng thời xưa không khác gì những tác phẩm điêu khắc, vẫn tồn tại và được trân trọng cho đến ngày nay, như Beretta, Remington, Holland & Holland hay Webley & Scott...
Giai đoạn đầu của trào lưu trang trí bộ máy bắt đầu khi hai thành tựu kỹ thuật của đồng hồ được phát minh. Balance spring và lever escapement đã thay thế verge escapement, giúp điều chỉnh năng lượng từ lò xo chính để đồng hồ chạy. Sai số của đồng hồ bỏ túi đã giảm dần, và người ta bắt đầu chú ý đến việc trang trí để làm đẹp đồng hồ. Abraham-Louis Breguet là một trong những người nổi tiếng nhất trong giai đoạn này.
Câu trả lời đã rõ ràng hơn. Nỗ lực tăng tính thẩm mỹ và độ chính xác luôn đi đôi với nhau trong một chiếc đồng hồ, không phải là hai khái niệm đối lập. Như Walt Odets đã nói: “Hoàn thiện và độ bền luôn đi đôi với nhau. Nếu mỗi phần trong bộ máy có công dụng riêng, thì chiếc đồng hồ sẽ bền vững hơn.”
Nếu chúng ta đồng ý với quan điểm đó, hãy tiếp tục với quá trình phát triển của kỹ nghệ hoàn thiện bộ máy đồng hồ từ giữa thế kỷ XX đến nay.
Hãy nhìn vào chiếc đồng hồ tourbillon của Jaeger-leCoultre, ra đời vào năm 1946. Mặc dù không nhỏ gọn nhưng nó là một minh chứng rõ ràng cho sự hoàn thiện của đồng hồ thế kỷ XX. Mỗi chi tiết bên trong đều được chế tác và hoàn thiện thủ công, giúp chiếc đồng hồ có thể hoạt động hoàn hảo suốt hàng thế kỷ, đồng thời giữ được độ chính xác đáng kinh ngạc.
Chiếc đồng hồ có đẹp không? Câu trả lời là có, nhưng tất cả công việc tạo ra nó đều nhằm mục đích tối ưu hóa hiệu suất hoạt động: Thép được đánh bóng mịn, từng vị trí ốc được chăm chút... Điều này làm cho chiếc đồng hồ trở nên đặc biệt, không giống bất kỳ sản phẩm nào được tạo ra tự động. Và vì vậy, giá trị của chúng cao đến khó tin, đại diện cho thời gian và công sức mà con người phải bỏ ra để tạo ra chúng.
Hơn 70 năm sau, Caliber CH 27 vẫn tồn tại. Nó đã trở thành Caliber 321 được sử dụng trong Omega Speedmaster và là nền tảng cho Caliber 1142 trong Cornes de Vache của Vacheron Constantin cũng như các chiếc chronograph của Patek Philippe.
Dù cùng một bản vẽ, tính năng và cơ chế hoạt động, sự khác biệt về chất lượng hoàn thiện giữa Omega Speedmaster và Vacheron Constantin Cornes de Vache được minh họa hoàn hảo trong hình ảnh dưới đây. Giá của chiếc Omega chỉ bằng 1/10 so với Vacheron Constantin:
Nếu Cornes de Vache phải hoàn hảo từng đường nét, thì Speedmaster cũng không thua kém. Mặc dù vẫn hoạt động chính xác, nhưng chất lượng hoàn thiện không đạt được như vậy. Tuy nhiên, Speedmaster có mức giá dễ tiếp cận hơn nhiều, trong khi Vacheron Constantin thì hiếm có khả năng mua được trên thế giới. Mức độ hoàn thiện của bộ máy đồng hồ cũng trở thành tiêu chuẩn cho một số phân khúc giá của thị trường đồng hồ cơ.
Dù sử dụng nền tảng Lemania CH 27, bộ máy CH 27-70 trong Patek Philippe 3970 lại khác biệt rất nhiều:
Nhờ ví dụ với 3 chiếc đồng hồ ở ba mức giá trên, câu hỏi về việc một chiếc đồng hồ có tốt hay không giờ phụ thuộc hoàn toàn vào chất lượng của bộ máy. Lemania CH 27 là huyền thoại, và chỉ khi có nền tảng tốt như vậy, thì các bước hoàn thiện bằng tay mới có ý nghĩa.
Ở một phương diện khác, Omega, Rolex hay thậm chí Grand Seiko, vì mức giá của chúng, không thể nhận được sự chăm sóc từ bàn tay con người như Patek Philippe hay A. Lange & Sohne. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là Seamaster, Submariner hay Spring Drive Snowflake là những chiếc đồng hồ tệ. Khi đó, chiếc đồng hồ chỉ cần đáp ứng được giá trị về công năng và có sai số dưới 5 giây mỗi ngày.
Bây giờ, việc hoàn thiện bằng tay thường dành cho các thương hiệu cao cấp, nơi mà chất lượng và sự tinh xảo được đặt lên hàng đầu. Trái lại, các thương hiệu trung bình thường có những tiến bộ công nghệ đáng chú ý, như balance spring silicone chống từ tính hoặc bộ máy lai Spring Drive của Seiko, mà không có thương hiệu nào khác có thể sao chép được. Montblanc không có những công nghệ tiên tiến đó, nhưng vẫn nhận được sự tôn trọng từ mọi người.
Ngay cả Seiko vẫn giữ vững những giá trị truyền thống, như Credor Eichi II với mặt số vẽ thủ công và bộ máy spring drive, không kém phần đẹp mắt so với A. Lange & Sohne Saxonia. Việc duy trì truyền thống tạo ra sức hấp dẫn đặc biệt đối với những chiếc đồng hồ sản xuất giới hạn. Trong khi đó, các chiếc đồng hồ giá rẻ với khả năng hoạt động ổn định vẫn thu hút hàng triệu người yêu thích, bởi vẫn cần có chúng trong cuộc sống hàng ngày.
Theo Jack Forster/Hodinkee
